II SA/Kr 292/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat mieszkaniowych I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. na rzecz adwokata A.L. - Kancelaria Adwokacka w K. , tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,00 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych ) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług. do wyroku z dnia 20 grudnia 2007 roku Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił przyznania M. P. zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat mieszkaniowych w Spółdzielni Mieszkaniowej. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji odwołał się do poprzednio wydanych decyzji w sprawie skarżącego, podnosząc iż sytuacja majątkowa M. P. nie uległa od momentu wydania powyższych decyzji zmianie. M. P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, nie posiada stałego źródła utrzymania, pozostaje w leczeniu farmakologicznym. Dochód stanowi zasiłek okresowy ze środków MOPS w kwocie 161,40 zł. Ze środków MOPS uzyskał zasiłki celowe na łączną kwotę 480 zł. Jak stwierdzono w uzasadnieniu decyzji, dochód ten przekracza ustawowe kryterium dochodowe, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł. Organ administracyjny podkreślił także, iż skarżący samodzielnie zamieszkuje trzypokojowe mieszkanie, a mógłby poczynić starania o zmianę lokalu na mniejszy lub wynająć niektóre pokoje. Powołał się również na art. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym możliwość przyznania pomocy na cele społeczne jest ukierunkowana na pomoc w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej przez wnioskodawcę. Organ wskazał także na przesłanki wynikające z art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. P. w dniu [...] r., przedstawiając dokładnie swoją trudną sytuację zdrowotną, materialną i mieszkaniową. W szczególności skarżący wyjaśnił, że do zadłużenia doszło z powodu konieczności pokrycia wydatków na leczenie i rehabilitację, jak również na uregulowanie odpłatnych badań specjalistycznych i części zadłużenia czynszowego w Spółdzielni Mieszkaniowej. Skarżący zwrócił uwagę, że MOPS nie uwzględnił zadłużenia w Spółdzielni Mieszkaniowej. Nadto wskazał, iż z dniem [...] 2006r. zakończył pobieranie zasiłku dla bezrobotnych, zaś jako osoba niepełnosprawna, prowadząc jednoosobowo gospodarstwo domowe, nie posiada obecnie żadnych źródeł utrzymania na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Nadto wskazał, iż zadłużenie z Sygn. akt. II SA/Kr 292/07 tytułu czynszu spowodowało, że Spółdzielnia zagroziła skierowaniem sprawy na drogę postępowania sądowego ze skutkiem eksmisji z mieszkania. Skarżący podkreślił także, iż jego zadłużenie u osób trzecich wynosi [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. odmawiającą przyznania M. P. zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat mieszkaniowych w Spółdzielni Mieszkaniowej. Wskazano, że w myśl regulacji ustawy o pomocy społecznej pomoc ta ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Z art. 39 ustawy o pomocy społecznej wynika, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Ponadto SKO stwierdziło, iż przyznanie zasiłku celowego jak i innych świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych ustawy o pomocy społecznej okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Okolicznościami tymi są między innymi bezrobocie, niepełnosprawność. Organy administracyjne rozważając sprawę udzielenia świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej działają w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznaczą że przyznanie zasiłku celowego nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie tej pomocy. SKO wskazało, iż M. P. objęty jest od dłuższego czasu pomocą MOPS. Ośrodek regularnie świadczy pomoc różnych formach, l tak [...] organ l instancji przyznał pomoc w postaci zasiłków celowych w łącznej kwocie 480zł tj. w kwocie przekraczającej kryterium dochodowe, strona ma też przyznane obiady w [...]. Nadto zaś SKO wyraziło pogląd, że spłata powstałych zobowiązań finansowych nie uzasadnia udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego. Wynika to z przywołanego art. 39 ustawy o pomocy społecznej określającego sytuacje Sygn. akt. II SA/Kr 292/07 — wskazując na ich szczególny charakter - w których możliwe jest przyznanie zasiłku celowego. Przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej jest możliwe jeżeli wnioskowany zasiłek jest nieodzowny do pokrycia podstawowych potrzeb i koniecznych życiowych wydatków, nie mieści się natomiast w zakresie tego przepisu możliwość udzielania pomocy na pokrycie powstałych już zobowiązań. Zdaniem organu drugiej instancji istotne jest to, iż pomoc w postaci zasiłku celowego powinna być udzielana osobom, które nie są w stanie same przezwyciężać trudności życiowych, jednakże winny one wykazać się chęcią wykorzystania własnych środków, możliwości i uprawnień i dostosowania warunków życia do rzeczywistego poziomu. M. P. złożył skargę na powyższą decyzję o treści identycznej ze złożonym wcześniej odwołaniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swoje stanowisko w sprawie oraz przytoczoną uprzednio argumentację w uzasadnieniu decyzji II instancyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 134 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli wydana w granicach sprawy której dotyczy skarga decyzja administracyjna narusza prawo w sposób określony w art. 145 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa. Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do wniosku, że nie doszło w niej do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 litera a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sygn. akt. II SA/Kr 292/07 Przedmiotowe postępowanie toczyło się na wniosek skarżącego, który zwrócił się do organów pomocy społecznej o przyznanie mu świadczeń finansowych ze środków publicznych. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący powołał się na swoją trud na sytuację materialną i zdrowotną. W odniesieniu do powołanych w skardze zarzutów oraz analizując postępowanie organów administracyjnych w tym zakresie wskazać należy, iż organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie dokonały właściwej oceny stanu faktycznego i wykładni obowiązujących przepisów oraz prawidłowej subsumcji. W ocenie sądu postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało prawidłowo, a wydane decyzje administracyjne nie zawierają wad prawnych uzasadniających ich uchylenie. Wskazać zatem należy, iż świadczenie z tytułu zasiłku celowego ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Najistotniejsze znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, że skarżący w niniejszej sprawie domagał się przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie swoich zobowiązań w spółdzielni mieszkaniowej. Taki zaś ceł nie może być zrealizowany w ramach świadczeń z pomocy społecznej. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela bowiem poglądy wyrażone już wcześniej w orzecznictwie, że w ramach "niezbędnych potrzeb życiowych" na które może być przyznany zasiłek celowy nie mieści się pokrycie powstałych już zobowiązań (por. m.in. Wyrok NSA w Warszawie z 18.02.1998r., l SA 1174/97, LEX nr 45813; także wyrok NSA z 12.12.1996r, l SA 1138/96, Pr. Pracy 1998/2/41). Z punktu widzenia niniejszej sprawy istotne jest też to, iż organy pomocy społecznie nie mogą brać pod uwagę przy ocenie sytuacji skarżącego zaciągniętych przez niego zobowiązań. Wynika to m. in. z art. 32 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 1993 r. Nr 13 póz. 60) określającego sytuacje - wskazując na ich szczególny charakter - w których możliwe jest przyznanie zasiłku celowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 18 lutego 1994 r., sygn. akt. l SA 2289/93 opubl. Lex Polonica nr 300474). Dodatkowo należy podkreślić, że rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma zatem charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie przez ubiegającego się o zasiłek kryteriów przewidzianych w ustawie nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w określonej przez Sygn. akt. II SA/Kr 292/07 niego wysokości. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (wyrok WSA w Warszawie 13. 04. 2006 r. l SA/Wa 440/05 opubl. LEX nr 209727). Istnieje możliwość odmowy przyznania pomocy społecznej wówczas, gdy przemawia za tym interes społeczny bądź przekraczałoby to możliwości organu. Organ administracyjny nie miał zatem obowiązku przyznawania skarżącemu zasiłku celowego. Uznanie administracyjne obejmuje ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd orzekł jak w sentencji decyzji działając na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z póz. zm.).