II SA/Kr 2923/00

WyrokWSA w Krakowie2004-06-30

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia NSA Izabela Dobosz, AWSA Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która uzyskała je z tytułu służby wojskowej w okresie utrwalania władzy ludowej, nie rozpatrując jednocześnie złożonego przez tę osobę wniosku o przyznanie uprawnień z innego tytułu (przynależności do AK)?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie rozpatrując wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu przynależności do AK przed wydaniem decyzji o pozbawieniu uprawnień z innego tytułu. Nierozpatrzenie tego wniosku mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ istniały przesłanki do zachowania uprawnień kombatanckich.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 17.05.2000 r. pozbawił R.N. uprawnień kombatanckich przyznanych z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej. R.N. złożył wniosek o przyznanie uprawnień z tytułu działalności w AK, który nie został rozpoznany. W skardze do sądu R.N. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, brak wnikliwego postępowania dowodowego oraz przewlekłość postępowania. Sąd administracyjny uznał, że organ naruszył zasady postępowania, nie rozpatrując wniosku o przyznanie uprawnień z tytułu AK.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20.10.2000 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : NSA Izabela Dobosz ( spr. ) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2004r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchy la zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego R. N. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 17.05.2000r., [....], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono R.N. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w K. decyzją z dnia 27.06.1977r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [....] .1949r. do [....] .1952r. (łącznie 2 lata i 7 miesięcy ). Jak ustalono na podstawie akt b. ZBOWiDu R.N. w okresie zaliczonym przez b. ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Jak wynika z akt sprawy, podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. W związku z tym Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że R.N. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i pozbawił go tychże uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy o kombatantach ... Powołano się na stanowisko Sądu Najwyższego, iż organ nie jest obowiązany ustalać, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.... We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R.N. powołuje się na to, że [....] .1997r. przedłożył w Urzędzie d/s Kombatantów wniosek o przyznanie uprawnień z tytułu działalności w A.K. w latach 1944 - 1945. Wniosek ten pomimo upływu 2,5 lat nie został przez Urząd rozpoznany, a należało go rozpoznać i ocenić jego działalność kombatancką z dwóch tytułów, jako całość. Powołuje się również na treść art. 21 ust. 3 pkt. 1 i 2 ustawy o kombatantach ... oraz na przedłożone Urzędowi dowody w piśmie z [....] .2000r. Twierdzi ponadto, że w trakcie służby wojskowej walczył z UPA na terenie woj. białostockiego. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 20.10.2000r., Nr [....] , wy daną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t.j. Dz. U. z 1997r., Nr 142 poz. 950 z późn. zm.) oraz art. 138§ 1 pkt 1 w zw. z art. 127§ 3 kpa utrzymano w mocy decyzję własną z 17.05.2000r. Organ stwierdził, że R.N. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach pełnionej służby wojskowej po 30.06.1947r., co obecnie skutkuje ich pozbawieniem, w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy. Powołano się na wykaz jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia ( nadesłany do Urzędu przez CAW przy piśmie z......1995r., iż ......Brygada KB W, w której pełnił służbę wojskową R.N. w latach 1949-1952 nie brała udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem. Stwierdzono również w decyzji, iż "sprawa przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w A.K. zostanie rozstrzygnięta odrębną decyzją Kierownika Urzędu" ( w istocie taka decyzja - odmawiająca uprawnień kombatanckich R.N. została wydana 10.01.2001 r.). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R.N. wnosi o uchylenie decyzji z 20.10.2000r. i przekazanie sprawy Urzędowi d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych celem ponownego jej rozpoznania. Zarzuca, że Urząd naruszył przepisy art. 7-9, 11-12, 75, 77, 80 i 107§ 3 kpa, a także art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach ... .Nie zostało przeprowadzone wnikliwe postępowanie dowodowe, a nadto zaskarżona decyzja nie ma prawidłowego uzasadnienia. Bezpodstawnie Urząd przyjął, iż jest "utrwalaczem władzy ludowej", gdy tymczasem służył on jako żołnierz z poboru w [....] Brygadzie KB W - B. w latach 1949-1952. Powołuje się na poz. 152 wykazu MON i twierdzi, że [....] Brygada brała udział w walkach w okresie [....] .1948 - [....] .1954r. Powołuje się też na dokumenty w jego aktach osobowych oraz zapisy w książeczce wojskowej. Dodaje, że od 3 lat czeka na rozszerzenie tytułu do kombatanctwa opartego na przynależności do A.K. Zarzuca Urzędowi naruszenie art. 35 - 37 kpa przez przewlekłość postępowania. Uważa, że status kombatanta winien mieć w oparciu o art. l ust. 2 pkt 3 i 6 ustawy o kombatantach.... W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co miało miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97§ 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Dotyczy to przede wszystkim przedstawionego przez skarżącego materiału dowodowego odnośnie do jego działalności w A.K. Prawdą jest bowiem, iż Urząd d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych miał te dokumenty jeszcze przed wydaniem decyzji z 17.05.2000r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich ( zob. pismo z 29.12.1999r., k. 52 akt administracyjnych ). Nie rozpatrzył ich jednakże ani przed wydaniem tej, ani też zaskarżonej decyzji, co powinien uczynić ze względu na treść art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ). Gdyby bowiem stwierdzono, iż R.N. pełnił służbę w A.K. istniałyby przesłanki do zachowania przez niego uprawnień kombatanckich. Istniały zatem podstawy do przyjęcia ( zgodnie zresztą z orzecznictwem NSA ), iż chodzi o jedną sprawę administracyjną i rozpoznanie sprawy uprawnień z tytułu przynależności do A.K. jeszcze przed wydaniem decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, czego nie uczyniono. Nie rozpoznano wspomnianego materiału dowodowego także przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozbawieniu uprawnień, mimo iż skarżący powołał się na nie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Doszło zatem do naruszenia zasad postępowania odwoławczego, w szczególności art. 136, 138, 140 kpa. Uchybień tych nie może sanować późniejsze wydanie decyzji z 10.01.2001r. Nr [....] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu przynależności do A.K. R.N. (k. 54 akt administracyjnych). Z akt sprawy nie wynika zresztą, aby decyzja ta stała się decyzją ostateczną, wiadomo natomiast, że skarżący złożył od tej decyzji również wiosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Aby więc usunąć wspomniane uchybienia proceduralne, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wyłącznie zaskarżoną decyzję, co powinno spowodować wnikliwe przeprowadzenie postępowania odwoławczego. W toku tego postępowania należy również zbadać szczegółowo okoliczności osadzenia R.N. w obozie karnym [....] ( opisywane przez skarżącego w różnych pismach, m.in. k. 43, 45 ), a to z uwagi na treść art. 4 ust. l ustawy o kombatantach. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit. "c" p.o.p.p.s.a z 30.08.2002r ( Dz. U. z. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97§ 1 przepisy wprowadzające ustawę - p.o.u.s.a. i ustawę - p.o.p.p.s.a. z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz.1271 ). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o NSA ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło