II SA/Kr 2929/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziaja Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr) WSA Grażyna Firek Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2006r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 października 2002r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala Na podstawie art. 28, art.32, art.33 ust.1, art. 34 ust.4. ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane /Dz. U. z 2000 Nr 106 poz. 1126 z późniejszymi zmianami/ i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku inwestora, Prezydent Miasta [...] z dnia 7 sierpnia 2002 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] w [...] pozwolenie na budowę obejmujące adaptację piwnicy na cele kotłowni gazowej, budowę komina na elewacji, instalacje wewn.: wód.-kań., gazową, elektryczną, z montażem kotłowni gazowej, w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], na działce Nr [...] w [...] . W uzasadnieniu podniesiono, że inwestor przedłożył niezbędne dokumenty, a odnośnie uwag zgłoszonych w trakcie postępowania przez uczestników postępowania stwierdzono, iż nie znaleziono podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia 4 października 2002 r. Wojewoda [...] na podstawie, art.82 ust.3 ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414 z późniejszymi zmianami) oraz art. 138 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania T. S. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. W uzasadnieniu podniósł, iż w trakcie postępowania odwoławczego autor projektu T. M i opracowujący -mgr inż. P. Ś. wnieśli wspólne wyjaśnienia oraz rysunki uzupełniające i poprawiające projekt budowlany przedmiotowej inwestycji, o czym strony zostały zawiadomione. Projekt został podpisany przez osobę sprawdzającą projekt -inż. W. B., który w dniu [...] .10.2002 r. wniósł dodatkowe oświadczenie. Wojewoda stwierdził zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana w zgodności z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta [...] oraz przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ II instancji stwierdził, iż: - oświadczeniem z dnia [...] .10.2002 r. inż. W. B. potwierdził fakt sprawdzenia i podpisania projektu budowlanego kotłowni, - przepisy powołanego przez skarżącą rozporządzenia nie odnoszą się odrębnie do pomieszczeń i urządzeń kotłowni, a regulują sprawy instalacji gazowych na paliwa gazowe; żaden z tych przepisów nie reguluje minimalnej odległości urządzeń kotłowni od ścian pomieszczenia kotłowni i przewodów instalacyjnych, - wysokość przejść pod przewodami instalacyjnymi powinna wynosić w świetle co najmniej 1,9 m. Według projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji, a także zgodnie z rysunkami wniesionymi przez skarżącą, projektowana instalacja gazowa oraz instalacja c.o. w przeważającej części przebiegać będą bezpośrednio przy ścianach kotłowni, zatem w ogóle nie znajdzie się na trasie przejścia za kocioł c.o. oraz urządzeń znajdujących się za nim takich jak: wodomierz, główny zawór wody itp., więc wysokość przejścia do tych urządzeń wynosić będzie 2,2 m. Natomiast miejscowe, poprzeczne usytuowanie rur centralnego ogrzewania na wysokości 1,69 m, o średnicy 2x5cm (z izolacją 2x 11 cm) nie może stanowić o braku przejścia za kocioł, gdyż przewody te nie będą usytuowane wzdłuż przejścia lecz w poprzek i zajmą jedynie 22 cm. Przejście za kocioł będzie wykorzystywane sporadycznie, gdyż sama kotłownia została zaprojektowana jako bezobsługowa, z automatycznym systemem sterowania, - przepisy powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994r.- nie regulują kwestii szerokości przejścia w pomieszczeniach technicznych ani też w pomieszczeniach, w których przewiduje się zainstalowanie urządzeń gazowych, - odnośnie otworów wycierowych i rewizyjnych na przewodach kominowych, znajdujących się za projektowanym kotłem c.o., autor opracowania przedmiotowego projektu -mgr inż P. Ś. w piśmie z dnia [...] .09.2002r. stwierdził, że wyczystki przewodów spalinowych pochodzą od kanałów kuchni węglowych, z których przed laty korzystali mieszkańcy bloku. - przyjęte przez projektanta rozwiązania techniczne kotłowni zostały pozytywnie zaopiniowane przez rzeczoznawcę ds. bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ds. sanitarnohigienicznych, a ponieważ autorzy projektu budowlanego posiadają stosowne uprawnienia budowlane, to organ nie ma podstaw do kwestionowania przyjętych rozwiązań projektowych. T. S. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na powyższą decyzję Wojewody domagając się jej uchylenia. Zarzuciła, iż rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym naruszają przepisy § 146 ust. 2 oraz § 97 ust. 2, § 99 ust. 2 i § 100 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., a także zarzuciła naruszenie przepisu pkt 2.3.2. Polskiej Normy PN-80 M-49060 (Dz. Norm. i Miar nr 26/1980, póz. 104). Podniosła, że zgodnie z przepisem § 146 ust. 2 powyższego rozporządzenia przewody dymowe i spalinowe powinny być wyposażone, odpowiednio, w otwory wycierowe lub rewizyjne, zamykane szczelnymi drzwiczkami, podczas gdy istniejące od 44 lat otwory wycierowe i rewizyjne w pomieszczeniu przeznaczonym na kotłownię nie zostały uwzględnione w projekcie budowlanym kotłowni, a obecnie otwory te zostały zamurowane, mimo że kanały spalinowe są nadal użytkowane, a jeden z kanałów dymowych przynależy do mieszkania będącego własnością skarżącej, zaś na zamurowanie otworu wycierowego tego przewodu skarżąca nie wyraziła zgody. Ponadto skarżąca podniosła, że zgodnie z przepisami § 97 ust. 2, § 99 ust. 2 i § 100 ust. 1 powyższego rozporządzenia, dojścia i przejścia winny mieć wysokość w świetle co najmniej 1,90 m, zaś wg projektu w kotłowni wysokość ta wynosi 1,69 m i jest to jedyne przejście do takich istniejących urządzeń jak: zawory centralnego ogrzewania, główny zawór wody, główny wodomierz, zawór spustowy wody z kotła i inne. Skarżąca zarzuciła również, że projekt kotłowni narusza pkt 2.3.2. Polskiej Normy PN-80 M-49060 odnośnie wymaganej szerokości przejścia, które winno wynosić w świetle 0,75 m, a w uzasadnionych przypadkach 0,50 m, natomiast wg projektu przejście do wymienionych wyżej zaworów i wodomierza wynosi 0,39 m, a przy posadzce - 0,21 m. W złożonych do Sądu pismach procesowych skarżąca zarzuciła, iż: - uzupełniony w trakcie postępowania odwoławczego projekt budowlany nie został ponownie zaopiniowany przez rzeczoznawcę ds. bezpieczeństwa i higieny pracy oraz pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, - brak w wypisie z rejestru gruntów jej nazwiska mimo, że jest współwłaścicielką nieruchomości przy ul. [...], - zgodnie z art.35 ust.3 prawa budowlanego, mimo usuniętych błędów dokumentacji projektowej, organ odwoławczy nie może wydać merytorycznego rozstrzygnięcia, ponieważ nie wykorzystano obligatoryjnego trybu działania administracji, co prowadziłoby do jednoinstancyjności postępowania w zakresie weryfikacji dokumentacji projektowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko Podobnie jak w uzasadnieniu decyzji z dnia 4.10.2002 r. wyjaśnił, że obowiązujące w dniu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich nie odnoszą się odrębnie do pomieszczeń i urządzeń kotłowni. W rozporządzeniu tym, dział IV dotyczy wyposażenia technicznego budynków, a zawarte w nim przepisy rozdziału 7, od § 156 do § 179, regulują sprawy dotyczące instalacji gazowych na paliwa gazowe. Przedmiotowa kotłownia gazowa, stanowiąca wyposażenie techniczne budynku mieszkalnego, spełnia wymogi określone przepisami od § 156 do § 179 powyższego rozporządzenia, w tym także odnośnie wymaganej wysokości pomieszczeń, co ma ścisły związek z wysokością przejść w tym pomieszczeniu. W myśl przepisu § 172 ust. 2 powyższego rozporządzenia, pomieszczenia, w których przewiduje się zainstalowanie urządzeń gazowych, powinny mieć wysokość co najmniej 2,2 m. Z projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji wynika, że pomieszczenie piwniczne, adaptowane na kotłownię, ma wysokość 2,2 m [załącznik Nr 3 do decyzji - rysunek 3).Przepisy powołanego wyżej rozdziału 7 dział IV (§ 156 - § 179) rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994r., dotyczące instalacji gazowych w budynkach, nie określają żadnych wymogów odnośnie wysokości przejść w pomieszczeniach, w których przewiduje się zainstalowanie urządzeń gazowych. Zatem rozwiązania projektowe przyjęte w przedłożonym przez inwestora projekcie budowlanym przedmiotowej inwestycji zapewniają bezpieczeństwo użytkowania projektowanej kotłowni jako pomieszczenia, w którym zaprojektowano instalację gazową na paliwo gazowe. W odrębnym dziale powyższego rozporządzenia - dziale III (budynki i pomieszczenia) regulowane są m.in. kwestie dotyczące pomieszczeń technicznych i gospodarczych w budynku - rozdział 8 działu III. Zawarty w tym rozdziale przepis § 97 ust. 2 stanowi, że wysokość przejść pod przewodami instalacyjnymi powinna wynosić w świetle co najmniej 1,9 m. Według § 99 ust. 2 tego rozporządzenia, ogólne wymagania dotyczące dojść i przejść do dźwignic należy stosować również w razie wykonania dojść roboczych do pomieszczeń i części budynku nie przeznaczonych na pobyt ludzi, związanych z okresową obsługą maszyn i urządzeń oraz przeglądem i utrzymaniem stanu technicznego budynku. Zgodnie z § 100 ust. 1 powyższego rozporządzenia dojścia i przejścia, o których mowa w § 99, powinny mieć wysokość w świetle co najmniej 1,9 m i mogą być usytuowane nad stanowiskiem pracy na wysokości co najmniej 2,5 m, licząc od poziomu podłogi tego stanowiska. Według przedłożonego przez Wspólnotę projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji, a także zgodnie z rysunkami wniesionymi przez skarżącą w trakcie postępowania odwoławczego, projektowana instalacja gazowa w kotłowni oraz instalacja c.o. w przeważającej części przebiegać będą bezpośrednio przy ścianach kotłowni, zatem w ogóle nie znajdą się na trasie przejścia do urządzeń usytuowanych za kotłem c.o. takich jak: wodomierz, główny zawór wody itp., więc wysokość przejścia do tych urządzeń wynosić będzie 2,2 m. Natomiast miejscowe, poprzeczne usytuowanie rur centralnego ogrzewania na wysokości 1,69 m, o średnicy 2x5cm (z izolacją 2x 11 cm) nie może stanowić o braku przejścia za kocioł, gdyż przewody te nie będą usytuowane wzdłuż przejścia lecz w poprzek i zajmą jedynie 22 cm. Przejście za kocioł będzie wykorzystywane sporadycznie, gdyż sama kotłownia została zaprojektowana jako bezobsługowa, z automatycznym systemem sterowania. Projekt przedmiotowej kotłowni został pozytywnie zaopiniowany przez rzeczoznawcę d/s bezpieczeństwa i higieny pracy oraz d/s sanitarno-higienicznych [załącznik Nr 3 do decyzji, rys. Nr 2]. Odnośnie zarzutów dotyczących szerokości przejścia do powyższych urządzeń, usytuowanych za kotłem c.o., organ podniósł, że przepisy powołanego wyżej rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994r. nie regulują kwestii szerokości przejścia w pomieszczeniach technicznych ani też w pomieszczeniach, w których przewiduje się zainstalowanie urządzeń gazowych. Powołanie przez skarżącą, odnośnie tej kwestii, przepisów Polskiej Normy PN-8-M-49060 nie jest trafne, bowiem norma ta nie jest wyszczególniona w Wykazie Polskich Norm do obowiązkowego stosowania, określonych rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 3 kwietnia 2001 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm dla budownictwa (Dz. U. Nr 38, póz. 456). Odnośnie otworów wycierowych i rewizyjnych (wyczystek) na przewodach kominowych, znajdujących się za projektowanym kotłem c.o., wyjaśnienia złożył autor opracowania przedmiotowego projektu - mgr inż P. Ś., który w trakcie postępowania odwoławczego, w piśmie z dnia [...] .09.2002r. stwierdził, że wyczystki przewodów spalinowych pochodzą od kanałów kuchni węglowych, z których przed laty korzystali mieszkańcy bloku. Skoro kuchnie węglowe zostały zlikwidowane, to przewody kominowe, do których te kuchnie były podłączone, nie są użytkowane. Zatem wyczystki tych przewodów również nie są użytkowane. Podniesiono również, że autorzy projektu budowlanego inwestycji ponoszą pełną odpowiedzialność za sporządzony projekt, jego jakość, przyjęte rozwiązania oraz dostosowanie zawartości projektu do określonego przez inwestora celu, z uwzględnieniem właściwych przepisów, Norm, opinii i uzgodnień. Ponieważ autorzy przedmiotowego projektu budowlanego posiadają stosowne, wymagane przepisami Prawa budowlanego, uprawnienia budowlane, to organ odwoławczy nie miał podstaw do kwestionowania przyjętych rozwiązań projektowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono naruszenia powyższych przepisów, w związku z czym skargę uznano za niezasadną. Treść art.32 ust.4 prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, była następująca: "Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, 2) wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei przepis art.35 prawa budowlanego stanowił, że: Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1.1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. 2. Właściwy organ może badać zgodność projektu architektoniczne - budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5. 3. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 i 2, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. 4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 i 2 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor spełnił wymogi zawarte w art. 32, a także warunki zawarte w art. 35 prawa budowlanego, co orzekające w sprawie organy podniosły w uzasadnieniach swoich decyzji. W zaskarżonej .decyzji Wojewoda [...] szczegółowo i prawidłowo, powołując się na stosowne przepisy prawne, ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącej. Dodać jedynie należy, iż zgodnie z art.19 ust.1 ustawy z 3 kwietnia 1993 r. o normalizacji /Dz.U. z 1993 Nr 55 poz.251 z późn.zm/ .stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, zgodnie z którymi: ust.2 - ministrowie w sprawach należących do zakresu ich działania i po uzyskaniu opinii lub na wniosek Komitetu mogą, w drodze rozporządzenia, wprowadzić obowiązek stosowania Polskiej Normy, gdy dotyczy ona w szczególności: 1) ochrony życia, zdrowia, mienia, bezpieczeństwa pracy i użytkowania, 2) ochrony środowiska, 3) wyrobów zamawianych przez organy państwowe, ust.3 - stosowanie Polskich Norm jest również obowiązkowe, jeżeli normy te zostaną powołane w ustawach. Jak podniesiono w odpowiedzi na skargę, norma powołana przez skarżącą nie została wymieniona w Wykazie Polskich Norm, określonym rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 3 kwietnia 2001 r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm dla budownictwa (Dz. U. Nr 38, póz. 456). Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Skarżąca jako współwłaścicielka nieruchomości była stroną postępowania i miała zapewnione prawa strony przewidziane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu jej zarzuty dotyczące wypisu z rejestru gruntów, dołączonego do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia nin. sprawy (można jedynie, na marginesie podnieść, iż zgodnie z art. 22 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U.05.240.2027/ to na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek zgłoszenia aktualnego stanu prawnego do ewidencji gruntów). Nie jest zasadne twierdzenie skarżącej, iż zmiany w projekcie budowlanym przed organem odwoławczym nie są dopuszczalne. Organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie biorąc pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony zarówno przez organ l instancji, jak i w toku postępowania odwoławczego. Zgodnie z art.138 §2 kpa § 2 organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W przedmiotowej sprawie brak było przesłanek do wydania przez organ II instancji orzeczenia kasacyjnego, gdyż rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zakres dokonanych poprawek (rys.2,3 zał.nrS) i uzupełnień (rys.1-1,2,3 zał.nrS) projektu budowlanego oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień przez osoby za niego odpowiedzialnej.ll-5,-10,-19), jak również zapewnienie stronom postępowania możliwości zapoznania się z nimi (k.11-11) pozwala na stwierdzenie, iż nie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz.1271 z późn. zmianami).