II SA/Kr 2933/01
PostanowienieWSA w Krakowie2005-12-15
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Joanna Tuszyńska, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie prawa do uprawnień wdowy po kombatancie powinno zostać umorzone w związku ze śmiercią strony skarżącej?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie prawa do uprawnień wdowy po kombatancie stało się bezprzedmiotowe w związku ze śmiercią strony skarżącej. Zgodnie z przepisami ustawy o kombatantach, uprawnienia te mają charakter osobisty i nie przechodzą na dalszych następców prawnych, a krąg osób uprawnionych jest ściśle sprecyzowany. W związku z tym, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA, należało umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
A. P. złożyła skargę do NSA na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która pozbawiła ją uprawnień wdowy po kombatancie. Skarżąca wywodziła swoje uprawnienia po zmarłym mężu J. P., który miał posiadać uprawnienia z tytułu walk z bandami i podziemiem. Organ utrzymał w mocy decyzję, uznając, że mąż skarżącej nie spełniał kryteriów do posiadania uprawnień kombatanckich. W trakcie postępowania przed WSA w Krakowie, skarżąca zmarła.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia Andrzej Niecikowski (spr) Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska WSA Barbara Pasternak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r . sprawy ze skargi A. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 11 września 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie postanawia umorzyć postępowanie sądowe
Decyzją z dnia [...].11.2000 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 25 ust.2 pkt. 2 w związku z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz.950 z późn.zm. - obecnie tj. Dz.U z 2002 r. nr 42 póz. 371 zwaną dalej ustawą o kombatantach) pozbawił A. P. wdowę po kombatancie uprawnień określonych w art. 20 ust. 2 ustawy o kombatantach, uzyskanych decyzją ZboWiD po zmarłym mężu J. P., który posiadał uprawnienia z tytułu walk z bandami i reakcyjnym podziemiem podczas służby w Ludowym Wojsku Polskim od stycznia 1948 r. do grudnia 1948 r.
Wniosek A. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie odniósł zamierzonego skutku i Kierownik Urzędu, decyzją z dnia 11.09.2001 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzje z dnia [...].11.2000 r., podnosząc w uzasadnieniu, że twierdzenia A. P., iż mąż jej posiadał tytuł do uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust.2 pkt. 5 i pkt. ustawy o kombatantach, nie zasługuj ą na uwzględnienie. Art. 1 ust. 2 pkt. 5 ustawy o kombatantach, za działalność kombatancką uznawał pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) do końca 1956 r., jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej. W sprawie niniejszej ten przepis nie może w ogóle wchodzić w grę. Natomiast do zastosowania art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach, konieczne jest wykazanie uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Tylko we wniosku o ponowne rozpatrzenie wniosku A. P. twierdzi, że jej zmarły mąż brał czynny udział w walkach z oddziałami UPA. Skoro uprawnienie wdowy jest uprawnieniem pochodnym, a zmarły mąż takiego uprawnienia nie zachował, również pozostała po nim wdowa takiego uprawnienia nie może zachować.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła A. P. i nie precyzując żądania skargi zarzuciła, że jej zmarły mąż brał udział w walkach z oddziałami UPA, a przed b. ZboWiD tego nie wykazywał bo ta organizacja takich wymogów nie stawiała.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł ojej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Jak wynika z relacji Urzędu Pocztowego, skarżąca zmarła w dniu [...].11.2005 r. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, kombatantom i innym osobom uprawnionym, przysługują uprawnienia socjalne, które mają również inne osoby pozostałe po kombatantach ale do takich osób ustawodawca zaliczył jedynie wdowy lub wdowców - emerytów i rencistów oraz osoby pobierające uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne (art. 20 ust. 3 ustawy). Oznacza to, że krąg osób uprawnionych został wyraźnie sprecyzowany i nie są uprawnionymi do świadczeń pochodnych po kombatantach pozostałe po nich inne osoby np. dzieci. Skarżąca A. P. swe uprawnienie wywodzi po zmarłym mężu J. P., a więc jej uprawnienie jako pochodne nie przechodzi na dalszych jej następców.
W tej sytuacji postępowanie stało się bezprzedmiotowe co na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 p.o.p.s.a. musi skutkować jego umorzeniem, o czym orzeczono w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło