II SA/Kr 2940/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Grażyna Danielec Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 września 2002 r Nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów skargę oddala Decyzją z dnia 30 września 2002 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania M. R. , utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2002 r znak . [...], którą orzeczono o odmowie wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów , przez ujawnienie jako właścicieli działki Nr [...] o pow. 0.1296 ha ( dawna dz. [...]) K. R. , M.R. i i B.P. , z tytułu spadkobrania po L. P. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 138 paragraf 1 pkt 1 kpa , oraz art.7 "b" ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz. U. z 2000 r Nr 100 , poz. 1086 z póżn. zm.) Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia. K. R. , M. R. i B. P., powołując się na następstwo prawne z tytułu spadkobrania stwierdzone orzeczeniami sądowymi po L. P. wnieśli o ujawnienie ich w operacie ewidencji gruntów , jako współwłaścicieli działki [...] o pow. 1296 w [...] przy ul. [...] .Wnioskodawcy wykazywali, iż działka ta , jest odpowiednikiem działki Nr [...] , którą L. P. nabył umową notarialną z dnia [...]1931 r sporządzoną w [...] . Starosta decyzją z dnia [...] 2002 r , odmówił wprowadzenia żądanej zmiany podmiotowej. Nie kwestionując wykazywanego postanowieniami sądów : Powiatowego w [...] z dnia [...]. 1952(sygn. [...]) , Powiatowego w [...] z dnia [...]1957( sygn. [...]) Rejonowego w [...] z dnia [...].1982 r (sygn[...]) i Rejonowego w [...] z dnia [...]1991 r ( sygn. [...]) ,Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]. 2000 r ( sygn. [...]) , następstwa wnioskodawców z tytułu spadkobrania kolejno po L.P., J. L.P. s. L. ,H. P. P. , Z. R. i I. P. , organ I instancji stwierdził brak podstawy prawnej do dokonania zmiany podmiotowej. Ustalono , że w pozycji rejestru gruntów Nr [...] obrębu [...], działka [...] o pow. 0,1296 ha figuruje jako stanowiąca własność Gminy [...] , objęta księgą wieczystą Nr [...].Podstawę ujawnienia Gminy [...] w ewidencji , stanowiła ostateczna decyzja Wojewody z dnia [...] 1994 r Nr [...] stwierdzająca nabycie tej nieruchomości przez Gminę z mocy prawa. Wskazując m.in. przepis paragrafu 12 ust.1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 , poz. 454 ) , organ I instancji uznał , że umowa notarialna Nr [...] z dnia [...].1931 r sprzedaży przez K. M. na rzecz L.P. działki Nr [...] odpowiadającej obecnej działce Nr [...]wg. wykazu synchronizacyjnego , a nabytej przez K. M. również w 1931 r od Gminy , nie daje podstaw do wprowadzenia zmiany podmiotowej , gdyż aktualny stan prawny wynika z późniejszej ostatecznej decyzji. W odwołaniu od tej decyzji M. R. podnosił, że od dnia [...] 1931 r działka nie wchodziła w skład mienia Gminy Miasta oraz kwestionował podstawę wpisów działki w księdze wieczystej [...] na rzecz Skarbu Państwa w 1966 r , a następnie w KW [...] na rzecz Gminy, na podstawie decyzji Wojewody z [...].1994 r wyjaśniając przyczyny nie założenia dla nieruchomości księgi wieczystej przez L.P. i jego następców . Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przyjmując za własne ustalenia faktyczne organu I instancji dokonał dalszych ustaleń. Stwierdzono , że w księdze wieczystej Nr [...] Sądu Rejonowego , według stanu na dzień [...]1993 r prawo własności m.in. parceli Nr [...] , wpisane było na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art.32 ust.2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14 , poz. 130 ze zm. ).Następnie od dnia [...] 2000 r , m.in. działka ewid. [...], stanowiąca bezspornie odpowiednik działki Nr [...] , wpisana jest w [...] na rzecz Gminy na podstawie wyżej wskazanej decyzji Wojewody z dnia [...] 1994 r. Stwierdzając zgodność stanu ewidencji z aktualnym stanem prawnym , organ odwoławczy podzielił stanowisko prawne organu I instancji , co do braku podstaw do wprowadzenia żądanej zmiany podmiotowej , co uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy, na powyższą decyzji wniósł M. R..Skargę oparto na zarzucie naruszenia prawa. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa i powtarzając argumentację odwołania , skarżący kwestionował wpisy prawa własności tej działki w księgach wieczystych początkowo Nr [...] , a następnie Nr [...].Zdaniem skarżącego istnieją przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody z [...] 1994 r , a przedłożona umowa notarialna z [...]1931 r , potwierdza nabycie działki przez L.P. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wyjaśniając informacyjny charakter ewidencji gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył : Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r .Zgodnie zatem z przepisem art.97 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz.1271 z późn. zm. ) , sprawa - wobec niezakończenia postępowania przed dniem 1 stycznia 2004 r - podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 3 paragrafu 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 z późn.zm. ) - dalej ustawa o p.s.a - Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Rozpoznając skargę, Sąd zgodnie z art. 134 paragraf 1 ustawy o p.s.a - rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola Sądu - jak to wynika z art. 1 paragraf 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) , sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonana w następstwie rozpoznania skargi , kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji , że jest ona zgodna z prawem , co skargę czyni bezzasadną. Zaskarżona decyzja oparta została na przepisach obowiązującej od 1 lipca 1989 r ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U. Nr 100 , poz. 1086 z późn.zm. ) .W myśl art. 2 pkt 8 tej ustawy przez ewidencję gruntów i budynków ( kataster nieruchomości ) - rozumie się jednolity dla kraju , systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach ,budynkach i lokalach ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami. Powyższe informacje zgodnie z art. 24 ust.1 ustawy zawarte są w tzw. operacie ewidencyjnych , który składa się z map , rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Stosownie do przepisu art.20 ust.2 pkt 1 w ewidencji gruntów ( oprócz tzw. danych przedmiotowych ) , wykazuje się także właściciela , a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne , w których władaniu znajdują się grunty i budynki. Taka regulacja oznacza , że przedmiotem tzw. danych podmiotowych ewidencji są dane tylko o właścicielu , a dane o innych podmiotach , które nie będąc właścicielem władają gruntem - wpisywane są w ewidencji tylko co do gruntów państwowych i samorządowych. Przepis art.59 tej ustawy stanowi zarazem , że w ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r o ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 6 , poz. 32 ) , oprócz właściciela , do czasu uregulowania tytułu własności wykazuje się osobę władającego. W dacie wydania decyzji , od dnia [...] 2001 r obowiązywały już przepisy Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2002 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38 , poz. 454 ) .Wydane na podstawie ustawy , Rozporządzenie , w przepisie paragraf 12 ust.1 wyczerpująco wylicza dokumenty na podstawie , których uwidacznia się w ewidencji gruntów właścicieli nieruchomości , zaliczając do nich ; wpisy w księgach wieczystych , prawomocne orzeczenia sadowe , umowy zawarte w formie aktu notarialnego , dotyczące ustanowienia lub przeniesienie praw rzeczowych do nieruchomości , ostateczne decyzje administracyjne , a także dyspozycje zawarte w aktach normatywnych. Zgodnie z art. 22 ust.1 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków jest starosta. Przepisy wydanego na podstawie ustawy wskazanego wyżej Rozporządzenia z 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków , nakładają na starostę jako organ prowadzący ewidencję , m.in. obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności , tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi ( paragraf 44 pkt 2).Zarazem rozporządzenie w Rozdziale 3 reguluje prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych ( paragrafy 44 -do 59 ). W świetle powyższych uregulowań istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do aktualizacji w operacie ewidencyjnym , informacji podmiotowych i przedmiotowych , powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym. Natomiast nie jest dopuszczalne samodzielne rozstrzyganie przez organy ewidencji , w postępowaniu ewidencyjnym o tytule własności do gruntu. Zasada taka ugruntowała się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por.np. wyrok z 6.11.2001 r II S.A./Kr 2099/00 - Lex. , 82005 czy z 7.04..1999 II S.A. 119/99 - Lex 46215 ) i jest nadal aktualna na tle przepisów powołanego rozporządzenia. Zasada systematycznej aktualizacji operatu ewidencji jako zbioru informacji o gruntach i budynkach , sprzeciwia się wprowadzaniu do ewidencji danych nieaktualnych , tzn. nie odzwierciedlających aktualnego stanu prawnego. Jest niesporne w sprawie , że prawo własności działki ewid. [...] ( dawniej dz.100 ) jest wpisane w księdze wieczystej [...] na rzecz Gminy na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody z dnia [...]1994 r. Zgodnie z przepisem art. 3 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r w księgach wieczystych i hipotece ( t.j. Dz. U. z 2002 r Nr 124 , poz. 1361 z późn. zm. ) , organy związane są domniemaniem , że wpisane prawo własności działki ewid. [...] w księgę wieczystą jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Usunięcie niezgodności pomiędzy stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym następuje w trybie postępowania przed sądem powszechnym ( art.10 ustawy o kw i hipotece ).Orzeczenie sadu usuwające taka ewentualną niezgodność , stanowi podstawę zmiany wpisu w księdze wieczystej. W takiej sytuacji , żądanie skarżących , by w postępowaniu ewidencyjnym organ prowadzący ewidencji , rozpatrywał zasadność przesłanek decyzji komunalizacyjnej Wojewody z 1994 r stanowiącej podstawę wpisu do księgi wieczystej prawa własności Gminy co do działki , nie znajdowało oparcia w żadnym przepisie obowiązującego prawa. Ewidencja gruntów tylko odzwierciedla stan prawny wynikający z wpisu w księdze wieczystej . Zaskarżona decyzja odmawiająca wprowadzenia zmiany podmiotowej w ewidencji gruntów na podstawie aktu notarialnego z 1931 r , którego treść jest niezgodna z aktualnym stanem prawnym wynikającym z księgi wieczystej była całkiem uzasadniona. Ewentualne uzyskanie przez skarżącego w innym postępowaniu , orzeczenia zmieniającego wpis co do prawa własności w księdze wieczystej , może stanowić podstawę do żądania wprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntów , przez wpisanie innych osób w miejsce Gminy jako właścicieli nieruchomości. Z tych przyczyn skarga ulegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 , z późn.zm. ).