II SA/Kr 2949/01

WyrokWSA w Krakowie2005-06-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, WSA Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i jednocześnie orzekając merytorycznie co do istoty sprawy, naruszył przepisy postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza przepisy postępowania, ponieważ organ odwoławczy, powołując się na art. 138 § 2 k.p.a. (wymagający uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego), sam wydał merytoryczne rozstrzygnięcie nakazujące rozbiórkę. Taka argumentacja jest wewnętrznie sprzeczna i nie wyjaśnia wadliwości decyzji organu I instancji ani zakresu, w jakim organ odwoławczy mógłby sam usunąć braki dowodowe.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę wiaty magazynowej wybudowanej bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o nakazaniu rozbiórki, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Właściciel wiaty zaskarżył decyzję organu II instancji, twierdząc, że wiata powstała w wyniku remontu istniejących budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2005r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Dorota Pędziwilk- Moskal -del AWSA Mariusz Kotulski (spr) Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2005r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001r., Nr [...]. w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego W. M. kwotę 10 zł (dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wskutek interwencji S.R. Powiatowy-Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu k. - ziemskiego w K. przeprowadził w dniu 30.03.2000r. oględziny na działce nr "1" w B., której właścicielem jest W.M. W toku oględzin ustalono, że na przedmiotowej działce znajduje się wiata magazynowa na fundamencie betonowym z blachy trapezowej o długości 13 m i szerokości 5 m. Obiekt ten zrealizowany został bez pozwolenia na budowę oraz bez zgłoszenia. Według oświadczenia samego inwestora budowę wiaty rozpoczął on w 1997r. a zakończył w 1999r. Następnie w notatce służbowej z 7 kwietnia 2000r. W.M. zawarł oświadczenie, iż słupy i dach postawił w 1993r. a obudował ścianami z trzech stron i podmurówki wykonał w 1997r. do 1999r. Natomiast S.R. oświadczył (podpisana przez niego notatka służbowa z dnia 26.04.2000r.), iż wiata, słupy i zadaszenie wykonane zostały w 1997r., natomiast obłożenie ścian blachą - zakończono 1999r. Podkreślił także, iż już w 1997r. składał on w Urzędzie Gminy w I. interwencje w tej sprawie. Decyzją z [...] lipca 2000r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu k.-ziemskiego w K. działając na podstawie art. 48, art. 80 ust. 2 pkt l oraz art. 83 ust. l i art. 81 ust. l pkt la ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz.414 z późn. zm.) nakazał inwestorowi W.M. rozbiórkę wiaty magazynowej wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. W odwołaniu od tej decyzji W.M. podniósł, że wiata powstała wskutek remontów budynków istniejących wcześniej w tym miejscu. Powstała wiata o konstrukcji stalowej i drewnianej posiada 35 m5. Decyzją z dnia [...] września 200 Lr., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie rozstrzygnięcia i orzekł o nakazaniu inwestorowi W. M. właścicielowi działki nr "1" w B., rozbiórkę wiaty magazynowej o wymiarach 13m x 5m położonej na w/w działce. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy omówił stan faktyczny sprawy oraz stwierdził, iż "analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że organ I instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie co stanowi naruszenie art. 77 k.p.a. Zatem ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, organ odwoławczy w myśl art. 139 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżona decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji." Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001r., nr [...] zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie W.M. Strona skarżąca wskazała w uzasadnieniu swojej skargi, iż organy w sposób niewłaściwy uznały część wybudowanego przez niego ogrodzenia jako ścianę wiaty, która powstała w 1993r. w wyniku remontu starej szopy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz motywy, którymi się kierował i wniósł o jej oddalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dlatego też przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 200lr., nr [...]- prawidłowość jej wydania oraz zastosowanych uregulowań prawnych. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja budzi istotne zastrzeżenia. Otóż między powołaną przez organ odwoławczy podstawą prawną: art. 138 § 2 k.p. a. a samym rozstrzygnięciem zachodzi wewnętrzna sprzeczność. Podobnie jest zresztą z treścią uzasadnienia tej decyzji. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżona decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Tymczasem organ odwoławczy powołując się na w/w podstawę prawną uchylił zaskarżona decyzję w zakresie rozstrzygnięcia i orzekł nakazując inwestorowi rozbiórkę wiaty magazynowej o wymiarach 13 m x 5 m położonej na działce nr "1" w B. Zatem rozstrzygnięcie to jest sprzeczne ze wskazaną przez organ II instancji podstawą prawną. Wydane przez organ odwoławczy odpowiada podstawie prawnej z art. 138 § l pkt 2 k.p.a., której jednak organ nie powołał. Co więcej wyartykułowane rozstrzygnięcie budzi także wątpliwości pod kątem jego zasadności. Zakres orzekania przez organ odwoławczy w zasadzie odpowiada rozstrzygnięciu organu I instancji. Dlaczego więc je uchylono? W jakim zakresie decyzja organu I instancji była wadliwa skoro należało ją uchylić? Niestety w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy tego nie wyjaśnia. Jednocześnie wydając merytoryczne orzeczenie, po uprzednim uchyleniu decyzji I instancji, organ odwoławczy uznaje tym samym, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jest pełny, wystarczający i pozwala mu na wydanie takiej właśnie decyzji. Dlaczego zatem organ powołuje w podstawie prawnej przepis, który znajduje zastosowanie właśnie w skrajnie odmiennej sytuacji, gdy stan faktyczny nie jest prawidłowo ustalony, a zebranie materiału dowodowego wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części - skoro wydając orzeczenie reformatoryjne przyznaje tym samym, że jest odwrotnie? Podobne zastrzeżenia odnieść należy do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które w żaden sposób nie wyjaśnia podjętego przez organ rozstrzygnięcia i zastosowanej podstawy prawnej (czemu uzasadnienie ma właśnie służyć), a nadto również ono jest wewnętrznie sprzeczne. W pierwszej części tego uzasadnienia organ odwoławczy po streszczeniu przebiegu dotychczasowego postępowania administracyjnego zamieszcza ocenę stanu faktycznego i dokonane w tym zakresie ustalenia. I tak uznaje, że inwestor wybudował wiatę o wymiarach 5 m x 11 m (jak ustalono te wymiary skoro w uzasadnieniu decyzji organu I instancji i w samym rozstrzygnięciu organu odwoławczego mowa jest o wiacie o wymiarach 13 m x 5 m?), że inwestor wybudował nowy obiekt, że zastrzeżenia sąsiada co do usytuowania wiaty w odległości 1,5 od granicy są nieistotne, a przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie mają zastosowania do wiat jako budowli. A jednocześnie w drugiej części, stanowiącej niejako konkluzję wcześniej uznanego stanu faktycznego organ pisze, że "analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że organ I instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie co stanowi naruszenie art. 77 k.p.a." Brak jest jednak wyjaśnienia jakich to dowodów organ I instancji nie zebrał, czego nie wyjaśnił lub czego nie ustalił. Co więcej organ odwoławczy nie wskazał dlaczego te braki uznaje za istotne dla prawidłowego wyjaśnienia sprawy i dlaczego nie może ich sam usunąć tylko wymagają one przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji co najmniej w znacznym zakresie. Nie zostało więc wskazane organowi I instancji w jakim zakresie ma on przeprowadzić ponownie postępowanie w sprawie - zwłaszcza, że organ odwoławczy sam rozstrzygnął sprawę orzekając merytorycznie. Podsumowując stwierdzić należy, iż nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powodujące konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło