II SA/Kr 295/25
WyrokWSA w Krakowie2025-05-07
Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Fronc, Asesor WSA Anna Kopeć, Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego zasadnie odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie treści umów i informacji finansowych, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy oraz brak wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w przypadku informacji przetworzonych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego zasadnie odmówił udostępnienia treści umów i informacji finansowych, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Sąd uznał, że ujawnienie tych informacji mogłoby narazić Uniwersytet na szkodę finansową poprzez udostępnienie know-how podmiotom konkurencyjnym. Ponadto, sąd stwierdził, że żądane informacje finansowe miały charakter informacji przetworzonej, a skarżący nie wykazał szczególnej istotności ich udostępnienia dla interesu publicznego, co jest warunkiem koniecznym w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego o udostępnienie treści umów z H. oraz informacji finansowych dotyczących tej współpracy. Organ odmówił udostępnienia części informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy oraz brak wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w przypadku informacji przetworzonych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Rektor utrzymał decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz k.p.a. i u.d.i.p.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Anna Kopeć Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: starszy referent Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2025 r., znak 75.0162.81.2024 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 16 stycznia 2025 r. odmówiono M. M. (dalej: skarżący) udostępnienia informacji publicznej.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach:
Skarżący wnioskiem z dnia 16 października 2024 r. skierowanym do Uniwersytetu Jagiellońskiego pocztą elektroniczną zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. Pełnej treści wszystkim umów zawartych pomiędzy H. , a Uniwersytetem Jagiellońskim (nie dotyczy trójstronnych umów zawieranych dodatkowo z osobami fizycznymi).
2. Wszystkich zachowanych zapisów obrad władz uczelni, podczas których podejmowana była tematyka jakichkolwiek działań H. związanych z przyszłą potencjalną, bieżącą lub zakończoną współpracą z Uniwersytetem Jagiellońskim lub jakimkolwiek innymi uczelniami.
3. Całej oficjalnej korespondencji pomiędzy Uniwersytetem Jagiellońskim i H. dotyczącej kwestii związanych z oferowaniem i wykonywaniem wyżej wspomnianych umów, włączając w to również zanonimizowaną korespondencję dotyczącą skarg kursantów i podjętych w związku z nimi działań.
4. Treści wszystkich decyzji, opinii i ekspertyz (w tym opinii prawnych), które zostały wytworzone przez lub na wniosek Uniwersytetu Jagiellońskiego, a dotyczą w jakikolwiek sposób H.
5. Przetworzone informacje finansowe: miesięczne zestawienie przychodów, wpływów, kosztów i zysków zarówno Uniwersytetu Jagiellońskiego, jak i H. przez cały okres współpracy.
Uniwersytet Jagielloński w odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 30 października 2024 roku udzielił wnioskodawcy w części żądanych informacji, a w zakresie pkt. 1 i 5 wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez podanie adresu celem doręczenia decyzji administracyjnej oraz doprecyzowania żądania z pkt. 5 poprzez jednoznaczne wskazanie okresu objętego przedmiotowym pytaniem, a także wykazania szczególnej istotności udostępnienia żądanych danych dla interesu publicznego.
Pismem z 7 listopada 2024 r. skarżący podał adres, na który powinna zostać doręczona decyzja administracyjna, a w zakresie wykazania szczególnej istotności udostępnienia żądanych danych dla interesu publicznego, przesłanki tej nie uzupełnił jednocześnie podważając twierdzenie Uniwersytetu jakoby żądane informacje finansowe spełniały definicję pojęcia "informacje przetworzone".
W piśmie z dnia 22 listopada 2024 r. Uniwersytet Jagielloński poinformował skarżącego, że w sprawie zostanie wydana decyzja administracyjna.
Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn zm., dalej: k.p.a.) i art. 16 w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U z 2022 r. poz 902 z późn., dalej u.d.i.p.) decyzją z dnia 10 grudnia 2024 r. (znak 75.0162.81.2024) odmówił udostępnienia żądanych informacji w zakresie pkt. 1 i 5. Uzasadnił to objęciem żądanych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa w zakresie pkt. 1 i 5 oraz brakiem wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego, stanowiącego zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. warunek konieczny udostępnienia informacji przetworzonej, w zakresie pkt. 5.
W dniu 6 stycznia 2025 r. skarżący zwrócił się do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego działając na podstawie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 2 i art. 16 u.d.i.p. nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska i w konsekwencji decyzją z dnia 16 stycznia 2025 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 10 grudnia 2024 r., znak 75.0162.81.2024.
Od powyższej decyzji M. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, zarzucając naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2) art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP,
3) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie żądanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy,
4) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona,
5) w sytuacji gdyby Sąd nie uznał zarzutu wskazanego w pkt. 4, skarżonej decyzji skarżący zarzuca naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim prawo do informacji obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona w niniejszej sprawie,
6) art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., polegające na nierozpatrzeniu merytorycznie sprawy i niezbadaniu wszystkich istotnych okoliczności na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie, a także uchybieniu obowiązkowi prawidłowego uzasadnienia decyzji.
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, uznanie, że nie istnieją podstawy do odmowy udzielenia informacji publicznej o której mowa w skarżonej decyzji, wiążąc jednocześnie organ takim zapatrywaniem sprawy przy ponownym jej rozpatrzeniu, a także o zasądzenie od organu na korzyść skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że organ niezasadnie odmówił udzielenia skarżącemu udostępnienia informacji publicznej z uwagi na objęcie ww. informacji tajemnicą przedsiębiorstwa. Skarżący twierdził, że jeżeli kompetentny i zdeterminowany konkurent H. byłby w stanie dotrzeć do informacji o zapisach rzeczonej umowy dozwoloną prawnie drogą, to nie można mówić o tym, że są one tajemnicą przedsiębiorcy. Podkreślił on, że realizowana przez H. strategia biznesowa polegająca na współpracy z uniwersytetami jest powszechnie znana, co potwierdzone zostało przytoczonym artykułem prasowym. To samo dotyczy informacji finansowych o podziale wpływów, również omawianych w przytoczonym przez skarżącego artykule prasowym. Tym samym skarżący stwierdził, że żądane przez niego umowy nie zawierają jakichkolwiek poufnych informacji, w szczególności tajemnic przedsiębiorstwa. Jednocześnie stwierdził on, że Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, chcąc skutecznie odmówić przekazania zapisów umów jako tajemnicy przedsiębiorstwa, musi wykazać, że ochrona tej tajemnicy ma większą doniosłość niż szczególne znaczenie tej informacji miałoby dla interesu publicznego, co jednak nie zostało uczynione. Ponadto, skarżący stwierdził, że objęty żądaniem zakres informacji finansowych jest zwykłą informacją prostą podlegającą bezwarunkowemu udostępnieniu. Skarżący podjął także teoretyczne rozważania, w sytuacji gdyby żądane informacje spełniły jednak definicję informacji przetworzonej. Stwierdził on, że w tej hipotetycznej sytuacji, interes publiczny nie uzasadnia odmowy udostępnienia żądanych przez niego informacji. Ponadto, skarżący zarzucił Rektorowi Uniwersytetu Jagiellońskiego, odnosząc się do ponownego rozpatrzenia przez niego sprawy, uchybienie całościowego przeanalizowania wszystkich okoliczności od nowa, stanowiącego istotę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu swojego pisma procesowego organ podniósł, że udostępnienie treści wszystkich umów zawartych pomiędzy Uniwersytetem Jagiellońskim oraz H. , a także przetworzonych informacji finansowych naruszałoby interes przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zarówno po stronie H. jak i Uniwersytetu Jagiellońskiego. Organ stwierdził także, że skarżący, mimo wezwania, nie wykazał, że uzyskanie przez niego informacji przetworzonych w zakresie informacji finansowych, w tym miesięcznego zestawienia przychodów, wpływów, kosztów i zysków Uniwersytetu przez cały okres współpracy, będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego, a motywem działania skarżącego jest de facto jego niezadowolenie ze współpracy z H. w ramach kursu, organizowanego przez Uniwersytet Warszawski. Ponadto, w odpowiedzi organu na skargę podniesiono, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawierał żadnych nowych okoliczności, które zobowiązywałyby Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego do udostępnienia żądanych informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP).
Konkretyzację powyższego prawa realizuje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).
Art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 ustawy nie jest to katalog zamknięty.
Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść wszelkiego rodzaju dokumentów (wystąpień, opinii i ocen), odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno dokumenty bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.
Przepisy u.d.i.p. stanowią wyraz chęci ustawodawcy poddania działania organów władzy publicznej, osób i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym - kontroli społecznej. Prawo do informacji publicznej jest wynikiem założenia transparentności życia publicznego. Jawność działania struktur publicznych przejawia się także w poddaniu się swoistej kontroli każdego zainteresowanego w zakresie przez niego określonym i mieszczącym się w granicach prawa. Taki stan rzeczy ma zapewnić prawidłowe funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego w państwie prawa. Niezależnie jednak od tego, prawo, o którym mowa, nie może być rozumiane w sposób absolutny, tj. jako prawo do uzyskiwania nieograniczonego dostępu do każdego bez wyjątku dokumentu czy każdej informacji będącej w posiadaniu podmiotu publicznego, w tym organu władzy publicznej.
Kwestia ustalenia w konkretnej sprawie zakresu ograniczenia prawa do informacji publicznej wymaga odpowiedzi na pytanie, jakimi kryteriami powinien kierować się podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Mając na uwadze, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem podmiotowym znajdującym podstawę w Konstytucji (art. 61 ust. 1 i 2), kryteria te wynikają zarówno z ogólnej regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, stanowiącego, że "Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw", jak i z regulacji dotyczącej już wprost prawa dostępu do informacji publicznej, tj. z treści art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji publicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa". Oznacza to, że prawodawca konstytucyjny wyraźnie wskazał, że ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej jest dopuszczalne jedynie przy spełnieniu dwóch łącznie występujących przesłanek, tj. 1) "ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych" określonych w akcie rangi ustawowej oraz 2) "ze względu na ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa". Powyższe regulacje konstytucyjne są adresowane zarówno do ustawodawcy, jak i innych do podmiotów realizujących porządek prawny. W sytuacji, gdy ustawodawca wprowadza ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej należy przyjąć, że w zgodzie z Konstytucją czyni to "ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych" oraz "ze względu na ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa". W konsekwencji należy przyjąć, że takimi właśnie kryteriami kierował się ustawodawca nawiązując w ustawowej regulacji art. 5 ust. 2 u.d.i.p. do kategorii "tajemnicy przedsiębiorcy" jako wartości uzasadniającej ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej. "Tajemnica przedsiębiorcy" to zatem kategoria uzasadniająca ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej jako określona w ustawie wartość wynikająca z "ochrony wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa". W sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej dokonuje wykładni użytego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wykładni pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy" powinien odczytywać jego treść przez pryzmat wskazanej wyżej regulacji konstytucyjnej.
Stwierdzenie podstaw do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy nie jest jednoznaczne z wyłączeniem prawa do informacji publicznej, lecz - w przypadku, gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej - stanowi podstawę do jego ograniczenia (tak NSA w wyroku z dnia 27 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 2041/21). Konieczne jest jednak podkreślenie, że ustalenie w konkretnej sprawie wystąpienia, charakteru i zakresu "tajemnicy przedsiębiorcy" pozostaje w istotnym związku z oceną stopnia ograniczenia prawa do informacji publicznej. W doktrynie podkreśla się, że tajemnica przedsiębiorcy stanowiąca ograniczenie jawności oparte na poszanowaniu interesu prywatnego podmiotów prowadzących działalność gospodarczą stanowi drugą – poza prawem do prywatności – z prywatnoprawnych wartości, która musi być brana pod uwagę przy wyważaniu zgodnie z zasadą proporcjonalności, czy w danym stanie faktycznym i prawnym możliwe jest udostępnienie informacji publicznej (zob. M. Wilbrandt-Gotowicz: Tajemnica przedsiębiorcy jako ograniczenie jawności informacji publicznych (w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych), w: M. Jaśkowska (red.): Jawność i jej ograniczenia. Tom IV. Znaczenie orzecznictwa, Warszawa 2014, s. 127).
W obecnym stanie prawnym tajemnicę przedsiębiorcy określa się, na użytek ograniczenia dostępu do informacji publicznej, przez odesłanie do art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: u.z.n.k.). Zgodnie z treścią tego przepisu przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Zaznaczyć należy, że celem ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest ochrona swobody działalności gospodarczej przez zapewnienie prawidłowości funkcjonowania i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji i dostępu do rynku na równych prawach. Jednym z przewidzianych tą ustawą instrumentów zwalczania i zapobiegania nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej jest ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa. Zastosowanie przepisu art. 11 ust. 2 u.z.n.k. definiującego pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy, również w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej, musi zatem mieć na uwadze wynikające z tego uwarunkowania. Określone informacje podlegają ochronie w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli mają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą w tym znaczeniu, że ujawnione mogłyby być wykorzystane przez innego, konkurencyjnego przedsiębiorcę kosztem interesów posiadacza informacji, z narażeniem go na - dający się oszacować i wykazać - uszczerbek ekonomiczny. Wynika z tego oczywisty związek pomiędzy ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa a warunkami gospodarczymi, w których prowadzi ono swoją działalność. Tej ochrony wymaga przedsiębiorca działający w warunkach rynkowych, których podstawową cechą jest konkurencyjność (tak WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2879/21).
W orzecznictwie sądowym na podstawie art. 11 ust. 2 u.z.n.k. formułuje się tezę, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny - informacja o określonej treści, mająca wartość gospodarczą oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności.
W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że Uniwersytet Jagielloński jako podmiot realizujący zadania publiczne jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Brak jest również wątpliwości, a także poza sporem pozostaje, że wniosek złożony przez skarżącego za swój przedmiot miał informację publiczną, gdyż dotyczy działalności uczelni publicznej w zakresie realizacji nałożonych na nią mocą ustawy prawo o szkolnictwie wyższym i nauce zadań.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy organ zasadnie uznał, że wnioskowana informacja podlega ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz czy stanowi informację przetworzoną.
W rozpoznawanej sprawie, Sąd wziął pod uwagę, że zgodnie z treścią oświadczenia organu, wszystkie umowy zawarte pomiędzy H. a Uniwersytetem Jagiellońskim, w zakresie zawartych w nich informacji o szczegółowych zasadach i warunkach współpracy mają wartość gospodarczą, ponieważ ujawniają know-how organizacji oferowanych kursów komercyjnych, które nie są informacjami dostępnymi publicznie. Ujawnienie tych informacji mogłoby narazić Uniwersytet na istotną szkodę, albowiem z udostępnionych informacji mogłyby skorzystać podmioty konkurencyjne, gdyż podanie do publicznej wiadomości ustalonych zasad współpracy, po odpowiedniej modyfikacji, mogłoby stanowić pewnego rodzaju "wzór" do powszechnej regulacji tego typu działalności edukacyjnej. W konsekwencji udostępnienie żądanych informacji mogłoby doprowadzić do spadku atrakcyjności oferowanych kursów i skutkować koniecznością obniżenia przez Uniwersytet ich ceny. Tajemnice przedsiębiorstwa stanowią również informacje zawarte w informacjach finansowych, w tym zestawieniu przychodów, wpływów, kosztów i zysków Uniwersytetu za cały okres współpracy. Udostępnienie żądanych informacji finansowych, przy jednoczesnym udostępnieniu umów zawartych pomiędzy Uniwersytetem Jagiellońskim a H. oznaczałoby udostępnienie całego know-how prowadzonej działalności komercyjnej, co mogłoby narazić Uniwersytet na dodatkowe straty finansowe.
Ponadto, organ podkreślił w swoim oświadczeniu , że zawarte umowy zawierają klauzule zobowiązujące obie strony do zachowania poufności zarówno w zakresie wypracowanego modelu współpracy jak i danych przekazywanych przez strony w wykonaniu tej współpracy.
W tej sytuacji, po pierwsze, nie ma wątpliwości co do tego, że Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego wydając skarżoną decyzję chciał zachować poufność danych znajdujących się w zawartych z H. umowach.
Po drugie, zdaniem Sądu, organ trafnie przyjął, że informacje objęte poufnością nie mogły być ujawnione, gdyż w przeciwnym razie, mogłoby to doprowadzić do uszczerbku w postaci udostępnienia podmiotom konkurencyjnym istotnego know-how, co mogłoby narazić Uniwersytet na straty finansowe. Wszystkie te okoliczności uzasadniały zdaniem Sądu przyjęcie, że wyżej wskazane informacje podlegają ochronie w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa jako mające wartość gospodarczą i ograniczają prawo do informacji publicznej, gdyż nie ma wątpliwości, że ujawnione informacje mogły być wykorzystane przez inny, konkurencyjny podmiot w prowadzonej przez siebie działalności.
Przechodząc do kwestii żądania udostępnienia przetworzonych informacji finansowych, w tym miesięcznego zestawienia przychodów, wpływów, kosztów i zysków Uniwersytetu Jagiellońskiego przez cały okres współpracy, należy zwrócić uwagę na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Powyższy przepis uzależnia zatem prawo do uzyskania informacji przetworzonej od wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.
Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych daje jednak podstawę do stwierdzenia, że informacją publiczną przetworzoną jest taka informacja, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA I OSK 1746/14).
Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi zatem z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze jest wytworzeniem rodzajowo nowej informacji.
Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, ze względu na ilość i wysokość nakładów, wiążących się z ich pozyskaniem, jakie musi ponieść organ, czasochłonność, liczbę zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA I OSK 863/14; I OSK 1645/14; I OSK 977/11).
O informacji przetworzonej można mówić także wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste, będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnica prawnie chronioną) przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza takiej sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zespołu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca (por. wyroki NSA I OSK 977/11, I OSK 1199/11, I OSK 140/14).
W opinii Sądu Uniwersytet wykazał i słusznie przyjął, że żądana informacja ma charakter przetworzony. Skarżący żądał udostępnienia informacji finansowych, w tym miesięcznego zestawienia przychodów, wpływów, kosztów i zysków zarówno Uniwersytetu Jagiellońskiego, jak i H. , przez cały okres współpracy. Udostępnienie żądanych przez skarżącego informacji wymagałoby dokonania analiz, obliczeń i zestawień statystycznych, angażując przy tym w ich pozyskanie pracowników kilku jednostek organizacyjnych Uniwersytetu, w tym pracowników Wydziału Matematyki i Informatyki UJ oraz kilku Działów Kwestury, a także Zespołu Radców Prawnych UJ.
W tym aspekcie, Sąd za wiarygodne uznał twierdzenie organu, że udostępnienie powyższych danych wymagałoby dużego nakładu pracy i zaangażowania pracowników. Zgodnie z jego wyjaśnieniami, finansowy model współpracy pomiędzy Uniwersytetem a H. oparty został na pewnym założeniu i uśrednieniu kosztów, przy uwzględnieniu wkładu własnego uczelni. W związku z powyższym, udostepnienie stosownych informacji wiązałoby się z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, polegającym na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez Uniwersytet zbiorów dokumentów i przygotowaniu ich na potrzeby skarżącego.
Wobec powyższego trudno nie zgodzić się ze stanowiskiem organu, że obszerność interesującego skarżącego materiału, a także konieczność jego analizy sprawia, że żądane informacje mają charakter przetworzony.
W konsekwencji, udostępnienie informacji w stanie faktycznym sprawy mogłoby mieć miejsce tylko, gdyby skarżący wykazał interes publiczny w uzyskaniu powyższych informacji. Jednakże pomimo wezwania, skarżący nie starał się tego interesu wykazać, tłumacząc, że jego zdaniem żądane informacje mają charakter informacji prostych i wskazując tylko ogólnie spełnienie przesłanki istotnego interesu publicznego.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło