II SA/Kr 2950/00

WyrokWSA w Krakowie2004-02-10

Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Elżbieta Kremer, Alina Paluch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa może zostać stwierdzona, jeśli pracownik jest uczulony na więcej niż jeden alergen, w tym na alergeny występujące w środowisku pracy, a także na inne alergeny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że do ustalenia związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a wykonywaną pracą wystarczy wykazanie, że czynnikiem etiologicznym choroby jest alergen występujący w środowisku pracy. Wielkość i czas ekspozycji nie mają znaczenia, a nawet znikoma styczność z czynnikiem alergizującym może wywołać zmiany chorobowe. W orzecznictwie przyjmuje się domniemanie, że stwierdzenie choroby objętej wykazem oznacza, że jej powstanie pozostaje w związku z pracą, jeśli pracownik był zatrudniony przy pracach narażających na taką chorobę. Domniemanie to może zostać obalone jedynie przez przeciwne orzeczenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy (S. I. "[...]") na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego stwierdzającą u pracownicy E. C. chorobę zawodową – alergiczne zapalenie skóry rąk. Pracownica pracowała w kontakcie z miedzią, mosiądzem, polwinitem, polietylenem, polipropylenem, talkiem i cyną. Badania wykazały dodatnie testy kontaktowe z talkiem, cyną i kalafonią, a także objawy choroby w okresie ekspozycji na te czynniki. Pracodawca zarzucił naruszenie przepisów dotyczących chorób zawodowych, twierdząc, że związek przyczynowy nie został prawidłowo wykazany, ponieważ pracownica jest uczulona także na inne alergeny. Podniesiono również zarzut naruszenia KPA poprzez uniemożliwienie zgłoszenia wniosków dowodowych.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA (del.) Alina Paluch spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004 r sprawy ze skargi S. I. "[...]" w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 18 października 2000 r Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala Decyzją z dnia 18 października 2000r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz w związku z §10 ust 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 zm. Dz. U. Nr 61 z 1989r., poz.364) po rozpatrzeniu odwołania S. I. [...] "[...]" w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2000r Nr [...] stwierdzającej u p. E. C. chorobę zawodową -alergiczne zapalenie skóry rąk– utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W postępowaniu administracyjnym ustalono, co następuje : E. C. pracuje w S. I. [...] "[...]" w [...] od [...]1982r., w tym w okresach od [...] 1982r. do [...]1989r. pracowała na stanowisku d/s normowania, od [...]1989r. do [...] 1995r. na stanowisku szlifierza ciągadeł, a od [...] 1995r. pracuje jako monter elementów elektrycznych. Pracę wykonuje w bezpośrednim kontakcie z miedzią, mosiądzem, polwinitem, polietylenem, polipropylenem, talkiem, cyną. W okresie od [...] 1999r. do [...] 2000r. E. C. była badana w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy w Krakowie oraz w Katedrze Medycyny Pracy i Chorób Środowiskowych Collegium Medicum UJ, gdzie była hospitalizowana od [...] do [...][...]1999r. W wyniku przeprowadzonych badań specjalistycznych wydane zostało orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2000r. z rozpoznaniem alergicznego zapalenia skóry rąk. W uzasadnieniu orzeczenia jednostka rozpoznająca podała, iż dodatnie testy kontaktowe z alergenami zawodowymi; talkiem, cyną, kalafonią, wystąpienie objawów choroby w okresie ekspozycji na te czynniki oraz dodatni test symulowanych warunków pracy z talkiem uzasadniają rozpoznanie choroby zawodowej wymienionej w pkt 10 wykazu chorób zawodowych. Zawodowe pochodzenie choroby potwierdza fakt, że przeprowadzone u E. C. badania alergologiczne z alergenami pospolitymi jak kurz domowy, roztocza, pierze, drzewa, trawy, chwasty, sierść psa, latex wypadły ujemnie. Stwierdza organ odwoławczy, iż do ustalenia związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a wykonywaną pracą konieczne jest wykazanie, że czynnikiem etiologicznym choroby jest alergen występujący w środowisku pracy, co w tym przypadku zostało dokonane. Natomiast wielkość i czas ekspozycji nie mają znaczenia. Nawet znikoma styczność z czynnikiem alergizującym i krótki czas narażenia może wywołać zmiany chorobowe. W świetle powyższego stwierdza organ odwoławczy, podnoszony w odwołaniu argument, że E. C. z czynnikami alergizującymi pracuje dopiero od 1995r. jest bezzasadny. Konkludując organ odwoławczy stwierdza, że rozpoznana u E. C. choroba zawodowa wymieniona jest w pkt 10 wykazu chorób zawodowych, a jej związek z czynnikami wywołującymi chorobę występującymi w środowisku pracy został wykazany. Spełnione zostały zatem warunki określone w §1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Zdaniem organu odwoławczego odwołujący się zakład pracy swoje stanowisko w kwestii rozpoznanej u E. C. choroby zawodowej, mógł przedstawić w trakcie przeprowadzania przez inspekcję sanitarną postępowania wyjaśniającego w dniu [...] 2000r. oraz w odwołaniu od decyzji I instancji stwierdzającą chorobę zawodową. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżąca S. I. "[...]" w [...] domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie §10 ust. 1 w związku z §1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie za organem I instancji, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy schorzeniem p. E. C. ( alergiczne zapalenie skóry rąk) a pracą wykonywaną u strony skarżącej w kontakcie z cyną, talkiem i kalafonią, w sytuacji gdy poszkodowana uczulona jest także na działanie innych alergenów. Zarzuca także naruszenie art. 9 i 10 §1 kpa poprzez zaakceptowanie faktu uniemożliwienia skarżącej zgłoszenia stosownych wniosków dowodowych przed organem I instancji w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu przedmiotowego postępowania tj. zgodnie z zakreślonym terminem i wydanie w międzyczasie decyzji przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W jego ocenie nie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, podkreślając, iż tylko w takiej sytuacji, gdyby strona skarżąca wykazała, że żadnych czynników uczulających w środowisku pracy E. C. nie było, mogłoby obalić domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Faktem jest, iż decyzja organu I instancji wydana została przed upływem 14 dniowego terminu do zgłoszenia wniosków dowodowych, ale strona nie była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu, bowiem swoje stanowisko mogła określić w postępowaniu wyjaśniającym w dniu [...] 2000r. i przedłożyć na tą okoliczność środek dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga S. I. [...] "[...] " w [...] jest nieuzasadniona. Istotą sprawy jest to czy występujące u E. C. schorzenie jest chorobą zawodową oraz czy między wykonywaną przez nią pracą zawodową a stwierdzonym schorzeniem istnieje związek przyczynowy, a to stosownie do uregulowania zawartego w §1 i §10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. Powołane przepisy ustalają zadania i zakres działania organów inspekcji sanitarnej w przypadku chorób zawodowych. Zakres tej kompetencji ogranicza się do wydawania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia. Oczywiście podstawą do wydania takiej decyzji jest między innymi stosowne orzeczenie lekarskie wydane przez jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych ( §7 omawianego rozporządzenia). W niniejszej sprawie u E. C. rozpoznana została choroba wymieniona w poz. 10 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych-alergiczne zapalenie skóry rąk- a czynnikiem etiologicznym był alergen występujący w środowisku pracy: talk, cyna, kalafonia. To, że E. C. była narażona zawodowo na powyższe alergeny potwierdza przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne w skarżącej S., bowiem miała kontakt z miedzią, mosiądzem, polwinitem, polietylenem talkiem, cyną t.j. z czynnikami, które jednostka orzeczniczo-lekarska podała jako czynniki wywołujące rozpoznaną chorobę. Podkreślić należy, że w karcie stażowej z dnia [...] 1999r. skarżąca S. podała, iż stanowisko pracy E. C. było zlokalizowane w odległości ok. 5 m od stanowisk z użyciem alkoholowego roztwory kalafonii. Dla ustalenia związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a wykonywaną pracą jak to słusznie stwierdził organ odwoławczy konieczne jest wykazanie, że czynnikiem etiologicznym choroby jest alergen występujący w środowisku pracy, co w tym przypadku zostało dokonane. Natomiast wielkość i czas ekspozycji nie mają znaczenia. Nawet znikoma styczność z czynnikiem alergizującym i krótki czas narażenia może wywołać zmiany chorobowe . Należy także podkreślić, iż w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego a także i Sądu Najwyższego przyjmuje się domniemanie, że stwierdzenie choroby objętej wykazem oznacza, że jej powstanie pozostaje w związku z pracą, jeśli poszkodowany był zatrudniony przy pracach, których wykonywanie naraża na taką chorobę. Oznacza to, że wbrew sugestiom zawartym w skardze, że w takiej sytuacji nie pracownik powinien udowodnić, iż jego zachorowanie na –alergiczne zapalenie skóry rąk- pozostaje w związku z pracą wykonywaną u strony skarżącej, lecz przeciwne orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia u E. C. rozpoznanego schorzenia jako choroby zawodowej, może zapaść po obaleniu tego domniemania. Argumenty podnoszone przez stronę skarżąca nie obalają tego domniemania. Faktem jest, że decyzja organu I instancji wydana została przed upływem 14 dniowego terminu do zgłoszenia wniosków dowodowych ale strona skarżąca nie była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie, bowiem swoje stanowisko mogła określić w postępowaniu wyjaśniającym w dniu [...] 2000r., w którym brała udział i przedłożyć środki dowodowe oraz w odwołaniu od decyzji I instancji stwierdzającej chorobę zawodową. Nie można zatem mówić o naruszeniu art. 10 kpa w stopniu o jakim jest mowa w art.145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Z powyższych względów skargi nieuwzględniono i orzeczono o jej oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej powyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło