II SA/Kr 2951/00
WyrokWSA w Krakowie2004-02-23
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Alina Paluch, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa może zostać stwierdzona, jeśli pracownik jest uczulony na inne alergeny niż te występujące w środowisku pracy, a wielkość i czas ekspozycji na alergeny zawodowe są znikome?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choroba zawodowa może zostać stwierdzona, jeśli czynnik etiologiczny choroby jest alergenem występującym w środowisku pracy, co zostało wykazane. Wielkość i czas ekspozycji nie mają znaczenia, a nawet znikoma styczność z czynnikiem alergizującym i krótki czas narażenia mogą wywołać zmiany chorobowe. Istnieje domniemanie związku choroby z pracą, które strona skarżąca nie obaliła.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy (S.) na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu u pracownicy (E. C.) choroby zawodowej – alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa. Pracownica pracowała w kontakcie z miedzią, mosiądzem, polwinitem, polietylenem, polipropylenem, talkiem i cyną. Badania wykazały dodatnie testy kontaktowe z talkiem, cyną i kalafonią, a ujemne z alergenami pospolitymi. Pracodawca zarzucił naruszenie przepisów dotyczących chorób zawodowych, twierdząc, że związek przyczynowy nie został prawidłowo ustalony, ponieważ pracownica jest uczulona także na inne alergeny, a czas ekspozycji był krótki. Podniesiono również zarzut naruszenia procedury administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del) Piotr Lechowski Sędziowie: NSA (del) Alina Paluch (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2004 r. sprawy ze skargi S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 18 października 2000r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej -skargę oddala-
Decyzją z dnia 18 października 2000r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz w związku z §10 ust 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 zm. Dz. U.Nr 61 z 1989r., poz.364) po rozpatrzeniu odwołania S od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2000r Nr [...] stwierdzającej u p. E. C. chorobę zawodową -alergiczny nieżyt błon śluzowych nosa- utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W postępowaniu administracyjnym ustalono, co następuje :
E. C. pracuje w S. od [...] 1982r., w tym w okresach od [...] 1982r. do [...] 1989r. pracowała na stanowisku d/s normowania, od [...] 1989r. do [...] 1995r. na stanowisku szlifierza ciągadeł, a od [...] 1995r. pracuje jako monter elementów elektrycznych. Pracę wykonuje w bezpośrednim kontakcie z miedzią, mosiądzem, polwinitem, polietylenem, polipropylenem, talkiem, cyną.
W okresie od [...] 1999r. do [...] 2000r. E. C. była badana w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w [...] oraz w Katedrze Medycyny Pracy i Chorób Środowiskowych [...], gdzie była hospitalizowana od [...] 1999r.
W wyniku przeprowadzonych badań specjalistycznych wydane zostało orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2000r. z rozpoznaniem alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa.
W uzasadnieniu orzeczenia jednostka rozpoznająca podała, iż dodatnie testy kontaktowe z alergenami zawodowymi; talkiem, cyną, kalafonią, wystąpienie objawów choroby w okresie ekspozycji na te czynniki oraz dodatni test symulowanych warunków pracy z talkiem w zakresie górnych dróg oddechowych uzasadniają rozpoznanie choroby zawodowej wymienionej w pkt 6 wykazu chorób zawodowych. Zawodowe pochodzenie choroby potwierdza fakt, że przeprowadzone u E. C. badania alergologiczne z alergenami pospolitymi jak kurz domowy, roztocza, pierze, drzewa, trawy, chwasty, sierść psa, latex wypadły ujemnie.
Stwierdza organ odwoławczy, iż do ustalenia związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a wykonywaną pracą konieczne jest wykazanie, że czynnikiem etiologicznym choroby jest alergen występujący w środowisku pracy, co w tym przypadku zostało dokonane. Natomiast wielkość i czas ekspozycji nie mają znaczenia. Nawet znikoma styczność z czynnikiem alergizującym i krótki czas narażenia może wywołać zmiany chorobowe.
W świetle powyższego stwierdza organ odwoławczy, podnoszony w odwołaniu argument, że E. C. z czynnikami alergizującymi pracuje dopiero od 1995r. jest bezzasadny.
Konkludując organ odwoławczy stwierdza, że rozpoznana u E. C. choroba zawodowa wymieniona jest w pkt 6 wykazu chorób zawodowych, a jej związek z czynnikami wywołującymi chorobę występującymi w środowisku pracy został wykazany. Spełnione zostały zatem warunki określone w §1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.
Zdaniem organu odwoławczego odwołujący się zakład pracy swoje stanowisko w kwestii rozpoznanej u E. C. choroby zawodowej, mógł przedstawić w trakcie przeprowadzania przez inspekcję sanitarną postępowania wyjaśniającego w dniu [...] 2000r. oraz w odwołaniu od decyzji I instancji stwierdzającą chorobę zawodową.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżąca S. domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie §10 ust. 1 w związku z §1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie za organem I instancji, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy schorzeniem p. E. C. ( alergiczny nieżyt błon śluzowych nosa ) a pracą wykonywaną u strony skarżącej w kontakcie z cyną, talkiem i kalafonią, w sytuacji gdy poszkodowana uczulona jest także na działanie innych alergenów.
Zarzuca także naruszenie art. 9 i 10 §1 kpa poprzez zaakceptowanie faktu uniemożliwienia skarżącej zgłoszenia stosownych wniosków dowodowych przed organem I instancji w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu przedmiotowego postępowania tj. zgodnie z zakreślonym terminem i wydanie w międzyczasie decyzji przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W jego ocenie nie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, podkreślając, iż tylko w takiej sytuacji, gdyby strona skarżąca wykazała, że żadnych czynników uczulających w środowisku pracy E. C. nie było, mogłoby obalić domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie.
Faktem jest, iż decyzja organu I instancji wydana została przed upływem 14 dniowego terminu do zgłoszenia wniosków dowodowych, ale strona nie była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu, bowiem swoje stanowisko mogła określić w postępowaniu wyjaśniającym w dniu [...] 2000r. i przedłożyć na tą okoliczność środek dowodowy jak również i w odwołaniu
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga S. jest nieuzasadniona.
Istotą sprawy jest to czy występujące u E. C. schorzenie jest chorobą zawodową oraz czy między wykonywaną przez nią pracą zawodową a stwierdzonym schorzeniem istnieje związek przyczynowy, a to stosownie do uregulowania zawartego w §1 i §10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. Powołane przepisy ustalają zadania i zakres działania organów inspekcji sanitarnej w przypadku chorób zawodowych.
Zakres tej kompetencji ogranicza się do wydawania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia.
Oczywiście podstawą do wydania takiej decyzji jest między innymi stosowne orzeczenie lekarskie wydane przez jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych ( §7 omawianego rozporządzenia).
W niniejszej sprawie u E. C. rozpoznana została choroba wymieniona w poz. 6 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych -alergiczny nieżyt błon śluzowych nosa- a czynnikiem etiologicznym był alergen występujący w środowisku pracy: talk, cyna, kalafonia. To, że E. C. była narażona zawodowo na powyższe alergeny potwierdza przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne w skarżącej S., bowiem miała kontakt z miedzią, mosiądzem, polwinitem, polietylenem talkiem, cyną t.j. z czynnikami, które jednostka orzeczniczo-lekarska podała jako czynniki wywołujące rozpoznaną chorobę.
Dla ustalenia związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a wykonywaną pracą jak to słusznie stwierdził organ odwoławczy konieczne jest wykazanie, że czynnikiem etiologicznym choroby jest alergen występujący w środowisku pracy, co w tym przypadku zostało dokonane.
Natomiast wielkość i czas ekspozycji nie mają znaczenia. Nawet znikoma styczność z czynnikiem alergizującym i krótki czas narażenia może wywołać zmiany chorobowe .
Należy także podkreślić, iż w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego a także i Sądu Najwyższego przyjmuje się domniemanie, że stwierdzenie choroby objętej wykazem oznacza, że jej powstanie pozostaje w związku z pracą, jeśli poszkodowany był zatrudniony przy pracach, których wykonywanie naraża na taką chorobę.
Oznacza to, że wbrew sugestiom zawartym w skardze, że w takiej sytuacji nie pracownik powinien udowodnić, iż jego zachorowanie na -alergiczny nieżyt błon śluzowych nosa- pozostaje w związku z pracą wykonywaną u strony skarżącej, lecz przeciwne orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia u E. C. rozpoznanego schorzenia jako choroby zawodowej, może zapaść po obaleniu tego domniemania.
Argumenty podnoszone przez stronę skarżąca nie obalają tego domniemania.
Faktem jest, że decyzja organu I instancji wydana została przed upływem 14 dniowego terminu do zgłoszenia wniosków dowodowych ale strona skarżąca nie była pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie, bowiem swoje stanowisko mogła określić w postępowaniu wyjaśniającym w dniu [...] 2000r., w którym brała udział i przedłożyć środki dowodowe oraz w odwołaniu od decyzji I instancji stwierdzającej chorobę zawodową.
Nie można zatem mówić o naruszeniu art. 10 kpa w stopniu o jakim jest mowa w art.145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 )
Z powyższych względów skargi nieuwzględniono i orzeczono o jej oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej powyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło