II SA/Kr 2953/01
WyrokWSA w Krakowie2004-11-09
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Dorota Dąbek, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku stwierdzenia choroby zawodowej może zostać wydana, jeśli istnieją wątpliwości co do związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem zawodowym a stanem zdrowia pracownika, pomimo stwierdzenia narażenia na czynniki szkodliwe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest nie tylko narażenie na czynniki szkodliwe, ale przede wszystkim istnienie schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz udowodnienie związku przyczynowo-skutkowego między tym schorzeniem a warunkami pracy. W sytuacji, gdy dwa niezależne zespoły lekarskie nie stwierdziły choroby zawodowej i nie potwierdziły związku przyczynowo-skutkowego, organ administracyjny prawidłowo odmówił jej stwierdzenia.Stan faktyczny
E. Z. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej wynikającej z kontaktu z cytostatykami i środkami dezynfekującymi. Pracownica zarzuciła pobieżność dochodzenia epidemiologicznego, pominięcie faktu stwierdzenia choroby zawodowej u innej pracownicy oraz brak przeprowadzenia badań stężeń stanowiskowych. Sąd rozpatrywał sprawę na podstawie przepisów PPSA, ponieważ skarga została wniesiona przed 1 stycznia 2004 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie: AWSA Dorota Dąbek sprawozdawca NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004 r sprawy ze skargi E. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 września 2001 r, Nr : [...] r w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala
Uzasadnienie.
Decyzją z dnia 10 września 2001r., nr [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2001r., Nr [...], którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u E. Z. choroby zawodowej następstw przewlekłej styczności z cytostatykami i środkami dezynfekującymi w miejscu pracy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że E. Z. pracowała w Zespole Opieki Zdrowotnej w [...] w okresie od [...]1980 do [...].1999r. na stanowisku pielęgniarki. Ustalono, że pracowała w kontakcie z cytostatykami oraz środkami dezynfekującymi. W okresie od [...] .06.do [...] .10.2000r. E. Z. była badana w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w [...], który wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...].2000r. o braku podstaw do rozpoznania przewlekłego zawodowego zatrucia cytostatykami. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że wywiad chorobowy, wyniki badań specjalistycznych, w tym konsultacji toksykologicznej oraz analiza narażenia zawodowego, nie dają podstaw do rozpoznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stanem zdrowia, a narażeniem na cytostatyki. W wyniku wniesionego przez E. Z. odwołania, była ona ponownie badana w Instytucie Medycyny Pracy w [...] , który wydał orzeczenie z dnia [...] .2001r. potwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - następstw przewlekłej styczności z cytostatykami i środkami dezynfekującymi w miejscu pracy. Wskazano, że całokształt obrazu klinicznego nie odpowiada potencjalnym skutkom zdrowotnym, które można by łączyć z zawodową stycznością z cytostatykami i środkami dezynfekującymi, w tym z aldehydem glutarowym. W trakcie obserwacji klinicznej wykluczono m.in. polineuropatię toksyczną (prawidłowe przewodnictwo czuciowe i ruchowe w nerwach obwodowych kończyn górnych i dolnych), uszkodzenie układu krwiotwórczego i narządów miąższowych. Nie stwierdzono też odchyleń w badaniu okulistycznym, a badaniem laryngologicznym ujawniono jedynie nieznaczny niedosłuch odbiorczy po stronie lewej. W zaskarżonej decyzji stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do stwierdzenia u E. Z. choroby zawodowej z powodu braku rozpoznania choroby zawodowej przez upoważnione jednostki służby zdrowia, tj. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...]. Wskazane orzeczenia są ze sobą zgodne i wskazują, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesiono się również do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a mianowicie podkreślono, że przeprowadzone przez Inspekcję Sanitarną dochodzenie epidemiologiczne potwierdziło narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, tj. cytostatyków oraz środków do dezynfekcji, co zostało uwzględnione przez orzekająca w sprawie organy. Ponadto w toku postępowania odwoławczego sprostowano oczywistą omyłkę w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy w [...] polegającą na wskazaniu imienia E. zamiast E..
W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję E. Z. zarzuciła naruszenie art. 10 §1, 75, 107, 156 §1 w związku z art. 137 ustawy o Inspekcji Sanitarnej, § 1 rozporządzenia RM w sprawie chorób zawodowych, art. 4 pkt 5 ustawy o Inspekcji Sanitarnej, § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy oraz §5,6 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Jako uzasadnienie wskazano, że dochodzenie epidemiologiczne było pobieżne, albowiem poza sporem jest, że skarżąca miała do czynienia w miejscu pracy z substancjami o prawdopodobnym działaniu rakotwórczym, tj. cytostatykami i środkami dezynfekującymi. W postępowaniu zaś pominięto fakt, że u innej pracownicy świadczącej taką samą pracę, stwierdzono chorobę zawodową. Skarżąca zarzuca, że nie przeprowadzono badań co do stężenia stanowiskowego czynników, o których mowa w §2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 czerwca 1998r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Prowadząc postępowanie, nie zgromadzono dokumentów, o których mowa w §4 rozporządzenia z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, był bowiem obowiązek zebrania dowodów zgodnie z art. 75 kpa. Podnosi ponadto, że sprawa nie była załatwiona starannie, albowiem w orzeczeniu II instancji wskazano, ze decyzję w I instancji wydał powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] , podczas gdy był to Inspektor w [...].
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Wskazano także, że oczywista omyłka pisarska co do wskazania organu I instancji została sprostowana postanowieniem z dnia 16 listopada 2001r..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2001r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą.
W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
W niniejszej sprawie przeprowadzone u skarżącej badania lekarskie przez obydwa orzekające w tej sprawie zespoły lekarskie nie stwierdziły schorzenia o charakterze zawodowym. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] w orzeczeniu lekarskim z dnia [...].2000r., stwierdził brak podstaw do rozpoznania przewlekłego zawodowego zatrucia cytostatykami. W rubryce dotyczącej narażenia wskazano: cytostatyki. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że wywiad chorobowy, wyniki badań specjalistycznych, w tym konsultacji toksykologicznej oraz analiza narażenia zawodowego, nie dają podstaw do rozpoznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stanem zdrowia, a narażeniem na cytostatyki. Instytut Medycyny Pracy w [...] orzeczeniem z dnia [...].2001r. potwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - następstw przewlekłej styczności z cytostatykami i środkami dezynfekującymi w miejscu pracy, wskazując w rubryce dotyczącej czynników przyczynowych choroby środki dezynfekujące oraz cytostatyki. Wskazano, że całokształt obrazu klinicznego nie odpowiada potencjalnym skutkom zdrowotnym, które można by łączyć z zawodową stycznością z cytostatykami i środkami dezynfekującymi, w tym z aldehydem glutarowym. W trakcie obserwacji klinicznej wykluczono m.in. polineuropatię toksyczną (prawidłowe przewodnictwo czuciowe i ruchowe w nerwach obwodowych kończyn górnych i dolnych), uszkodzenie układu krwiotwórczego i narządów miąższowych. Nie stwierdzono też odchyleń w badaniu okulistycznym, a badaniem laryngologicznym ujawniono jedynie nieznaczny niedosłuch odbiorczy po stronie lewej.
W ocenie Sądu także przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne było prawidłowe. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Opierając się na orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro dwie upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ ocenione. Orzekające w sprawie organy administracyjne odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej, uznały te orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące. W ocenie Sądu te opinie lekarskie zawierają przekonywujące i wyczerpujące uzasadnienie, postępowanie zatem poprzedzające wydanie decyzji administracyjnych zostało przeprowadzone prawidłowo.
Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu, że dochodzenie epidemiologiczne było pobieżne, albowiem poza sporem jest, że skarżąca miała do czynienia w miejscu pracy z substancjami o prawdopodobnym działaniu rakotwórczym, tj. cytostatykami i środkami dezynfekującymi, a w postępowaniu pominięto fakt, że u innej pracownicy świadczącej taką samą pracę, stwierdzono chorobę zawodową, należy stwierdzić, że okoliczność rozpoznania u innej osoby pracującej w tych samych co skarżąca warunkach, nie świadczy o wadliwości czy "pobieżności" postępowania w niniejszej sprawie. Sama skarżąca przyznaje, że poza sporem jest istnienie w jej środowisku pracy czynników szkodliwych. Potwierdziły to zresztą obydwa orzekające w sprawie organy administracyjne, jak również wzięły to pod uwagę obydwa orzekające zespoły lekarskie. Nie jest to jednak jeszcze wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej. Do tego jest bowiem konieczne istnienie u skarżącej schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, a tego w przedmiotowej sprawie nie ma.
Skarżąca zarzuca, że nie przeprowadzono badań co do stężenia stanowiskowego czynników, o których mowa w §2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 czerwca 1998r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Także i w tym względzie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, albowiem okoliczność istnienia czynników szkodliwych w środowisku pracy skarżącej nie budziła w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości. Nie było wiec potrzeby prowadzenia takich badań.
Analogiczne uwagi odnieść też należy do kolejnego zarzutu skargi, a mianowicie tego, że prowadząc postępowanie nie zgromadzono dokumentów, o których mowa w §4 rozporządzenia z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. W toku dochodzenia epidemiologicznego ustalono istnienie narażenia zawodowego, co zostało potwierdzone przez pracodawcę w charakterystyce stanowiska pracy z dnia [...].2001r., tj. dokumencie, o którym mowa w P4 cytowanego rozporządzenia. Wobec przyjęcia istnienia narażenia zawodowego, żadne dodatkowe dokumenty nie były w niniejszym postępowaniu niezbędne.
Bez znaczenia prawnego wpływającego na ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji jest też podniesiony w zarzut braku staranności w załatwieniu sprawy, przejawiający się tym, że w orzeczeniu II instancji wskazano inny organ I instancji. Nie ma bowiem żadnych wątpliwości, w sprawie jakiej decyzji orzekał organ II instancji. Prawidłowo wskazano jej numer, datę i przedmiot. Błędne natomiast wskazanie [...] zamiast [...] potraktować należy jedynie za oczywistą omyłkę pisarską, pozostającą bez wpływu na obowiązywanie decyzji, która zresztą już została usunięta stosownym postanowieniem.
Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło