II SA/Kr 2956/01
WyrokWSA w Krakowie2005-07-06
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Woś, WSA Renata Czeluśniak, AWSA Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nałożyć grzywnę na stronę postępowania administracyjnego na podstawie art. 88 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego za nieudostępnienie przedmiotu oględzin?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 88 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który przewiduje możliwość nałożenia grzywny za niewykonanie czynności urzędowych, nie dotyczy stron postępowania administracyjnego. Przepis ten ma na celu przymuszenie osób innych niż strony do wykonania niezbędnych czynności. Konsekwencją biernego zachowania strony jest możliwość wydania negatywnego dla niej aktu administracyjnego, a nie nałożenie grzywny. Ponadto, sąd stwierdził, że zawiadomienie o oględzinach było nieprawidłowe, ponieważ zawierało pouczenie niezgodne z art. 88 kpa, dopisując słowa "Jako strona".Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia grzywny na T.M. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego za nieudostępnienie do oględzin budynków garażowych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny. T.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując prawidłowość nałożonej grzywny i twierdząc, że nie okazywała budynków celowo.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak (spr) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji
Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 88 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j .t. Dz.U. z 1980 r. poz. 26 z późn. zm.) postanowił ukarać T.M. grzywną w wysokości 50 zł za to, że będąc zobowiązana wezwaniem z dnia 26 kwietnia 2001 r. do okazania przedmiotu oględzin, jakim miały być budynki garażowe usytuowane na działce w miejscowości Z.-U. nr 19 gm. P., mimo prawidłowego wezwania i pouczenia o odpowiedzialności nie udostępniła przedmiotu oględzin. W uzasadnieniu podniesiono, iż na podstawie art. 50 § l kpa wezwano T.M. do osobistego udziału lub przez upoważnionego pełnomocnika, w charakterze strony, oraz udostępnienia przedmiotu oględzin, jakim miały być budynki garażowe usytuowane na działce w miejscowości Z.-U. nr [...] gm. P. Ponieważ T.M. nie udostępniła budynków garażowych usytuowanych po zachodniej stronie jej działki celem przeprowadzenia ich oględzin, bez uzasadnionej przyczyny, ukarano ją grzywną.
W zażaleniu na powyższe postanowienie T.M. podniosła, iż nie mogła być obecna przy oględzinach ze względu, iż ma chorego męża, który wymaga stałej opieki drugiej osoby. Na skutek pogorszenia się jego samopoczucia zmuszona była udać się z nim do lekarza. W związku z tym poprosiła o anulowanie nałożonej na nią kary, bądź przesłanie jej prośby do Wojewódzkiego Inspektora.
Postanowieniem z dnia [...] września 2001 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu powyższego zażalenia utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Stwierdził, po analizie zapisów zawartych protokole oględzin (z których wynika, iż żaląca się nie udostępniła do oględzin drugiego budynku garażowego oraz innych budynków, oświadczając, że budynki te usytuowane są w pobliżu granicy z drugim sąsiadem i gdy ten napisze skargę, wówczas je udostępni), iż postanowienie zostało wydane prawidłowo. Podniósł, że zawarte w zawiadomieniu o oględzinach wezwanie do uczestnictwa i okazania obiektów było prawidłowe, a mimo to T.M. nie zastosowała się do niego. Powody natomiast nieokazania wszystkich przedmiotów oględzin i przerwania udziału w oględzinach podane w zażaleniu nie są zgodne z tymi, które zapisano w protokole oględzin.
W skardze na wyżej wymienione postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. skarżąca T.M. podniosła, iż nie jest prawdą, aby celowo nie okazała budynków usytuowanych na jej działce, w związku z czym wniosła o uznanie, iż postanowienie to wydane zostało z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi powołując się na uzasadnienie zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § l i art. 134 § l ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za uzasadnioną.
Powołane przez organy administracyjne I i II instancji przepisy kodeksu postępowania administracyjnego brzmią:
Art. 50
§1. Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w .podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.
§ 2. Organ obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe.
§ 3. W przypadkach, w których osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa lub innej niedającej się pokonać przeszkody, organ może dokonać określonej czynności lub przyjąć wyjaśnienie albo przesłuchać osobę wezwaną w miejscu jej pobytu, jeżeli pozwalają na to okoliczności, w jakich znajduje się ta osoba.
Art. 79
§ 2. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.
Art. 88
§ 1. Kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.
§ 2. Organ, który nałożył karę grzywny, może na wniosek ukaranego, złożony w ciągu siedmiu dni od daty otrzymania zawiadomienia o ukaraniu, uznać za usprawiedliwioną nieobecność lub odmowę zeznania, wydania opinii albo okazania przedmiotu oględzin i zwolnić od kary grzywny. Na odmowę zwolnienia od kary służy zażalenie.
§ 3. Ukaranie grzywną nie wyklucza możności zastosowania do opornego świadka środków przymusu przewidzianych w przepisach szczególnych.
Jak wynika zatem z przepisu art. 88 kpa możliwość ukarania grzywną za niewykonanie wymienionych w nich czynności (niestawienie się, mimo prawidłowego wezwania, bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły, odmowa złożenia zeznania, odmowa wydania opinii, odmowa okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej) nie dotyczy strony postępowania administracyjnego. Powyższy przepis ma na celu przymuszenie, innych niż strony postępowania, osób do wykonania niezbędnych w toku postępowania administracyjnego czynności. W stosunku do strony konsekwencją jej biernego zachowania jest natomiast możliwość wydania negatywnego dla niej aktu administracyjnego, z reguły decyzji administracyjnej, mając na uwadze zachowanie reguł wynikających z przepisów art. 7, 77, 80, 81 i 86 kpa.
Podnieść ponadto należy, iż - wbrew stanowisku organu I i II instancji -zawiadomienie z dnia 24 kwietnia 2001 r. nie było prawidłowe, gdyż zawarto w nim pouczenie niezgodne z przepisem art. 88 kpa, dopisując do treści tego przepisu, w sposób niedopuszczalny, słowa Jako strona" (k. 1-2).
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § l pkt l c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późn. zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło