II SA/Kr 2959/03
WyrokWSA w Krakowie2007-01-24
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Krystyna Daniel, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawy do ingerencji w sprawę budowy ogrodzenia między sąsiednimi nieruchomościami, jeśli jego wysokość nie przekracza 2,20 m i nie jest usytuowane od strony dróg, ulic, placów lub innych miejsc publicznych?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do ingerencji w sprawę budowy ogrodzenia między sąsiednimi nieruchomościami, jeśli jego wysokość nie przekracza 2,20 m i nie jest usytuowane od strony dróg, ulic, placów lub innych miejsc publicznych, ponieważ takie ogrodzenie nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Ewentualne spory dotyczące prawa sąsiedzkiego mogą być rozstrzygane na gruncie prawa cywilnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która umorzyła postępowanie w sprawie nakazania rozbiórki ogrodzenia wybudowanego przez U. i J. K. na granicy działek. Organ I instancji odmówił nakazania rozbiórki, uznając ogrodzenie za zgodne z przepisami. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, wskazując na brak podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w przypadku ogrodzeń o wysokości poniżej 2,20 m. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących odległości ogrodzenia od budynku i zacienienia okien.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Barbara Pasternak Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn. zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) po rozpatrzeniu wniosku M. B., odmówił nakazania U. i J. K. wykonania czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia na działce nr [...] położonej w B..
W uzasadnieniu organ, na podstawie oględzin z dnia [...] lutego 2003 r. ustalił, że U. i J. K. w maju 2002 r. wybudowali wzdłuż granicy z działką nr [...] ogrodzenie. Wykonano je z prefabrykowanych elementów betonowych, miało wysokość 2 m od poziomu terenu, było usytuowane w odległości 0,8 m od budynku położonego na działce nr [...], w którym dolna krawędź okna na parterze znajdowała się na wysokości 1,60 m od poziomu terenu. Na powyższą budowę nie było wymagane ani pozwolenie na budowę ani zgłoszenie zamiaru jego budowy. W czasie budowy ogrodzenia obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140). Zgodnie z § 13 tego rozporządzenia, odległość obiektu przesłaniającego od budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi nie może być mniejsza niż jego wysokość, przy czym wysokość obiektu przesłaniającego liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyżej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego. Jak ustalił organ, w niniejszej sprawie odległość ta wynosiła 0,4 m (2,0 m - 1,6 m = 0,4 m). Zatem ogrodzenie usytuowane w odległości 0,8 m od budynku mieszkalnego spełniało warunki określone w cytowanych przepisach. Organ ustalił, że ogrodzenie było w dobrym stanie technicznym i nie zagrażało zdrowiu i życiu. Zastosowane do budowy ogrodzenia elementy betonowe: słupki i płytki były wymienione w poz. 27 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 1998 r. w sprawie określenia wykazu wyrobów budowlanych nie mających istotnego wpływu na spełnienie wymagań podstawowych oraz wyrobów wytwarzanych i stosowanych według uznanych zasad sztuki budowlanej (Dz.U. z 1998 r. Nr 99 poz. 637). Zatem, zgodnie z art. 10 ust. 2 Prawa budowlanego, były dopuszczone do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie. Nadto organ uznał, nie był właściwy do oceny celowości wybudowania obiektu. Z pisma Posterunku Gazowego w G. z dnia [...] lutego 2003 r. wynikało, że ogrodzenie nie kolidowało z istniejącą siecią gazową. Obiekt nie zmienił też istniejącego połączenia działek z drogą publiczną. Mając na uwadze powyższe organ nie stwierdził naruszenia obowiązujących przepisów przy budowie przedmiotowego ogrodzenia. Zatem nie zachodziły podstawy do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W odwołaniu od powyższej decyzji, M. B. wniósł o jej zmianę i orzeczenie nakazania U. i J. K. wykonania czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowlanym ogrodzenia na działce nr [...] w B.. Zarzucił, że zaskarżona decyzja była niezgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140). Podał, że wzniesienie ogrodzenia o wysokości 2,1 m na granicy działek w odległości 0,8 m od ściany z oknem domu odwołującego, było niezgodne z § 12 ust. 6 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem minimalna odległość wynosiła 1,5 m. Dodał, że na usytuowanie domu odwołującego zgodę wyraził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. w 1967 r. oraz poprzednia właścicielka nieruchomości należącej obecnie do inwestorów. W tej sytuacji powoływanie się przez organ na § 13 ust. l rozporządzenia było błędem. Zdaniem odwołującego, przy odległości 0,8 m pomiędzy granicą działki, a ścianą z otworem okiennym pomieszczenia mieszkalnego, wznoszenie jakiegokolwiek obiektu przesłaniającego okno było niedopuszczalne. Odwołujący zarzucił także niezachowanie zasad bezpieczeństwa ludzi i zwierząt przebywających w obrębie "ciężkiego (pełnego) betonowego muru o wysokości 2,1 m (...) tworzącego rodzaj tunelu o szerokości 0,8 m, bez możliwości ratunku w przypadku jego uszkodzenia". Poza tym wykonanie "gospodarczym sposobem" ogrodzenia z betonowych prefabrykatów nieznanego pochodzenia przeczyło podstawowym zasadom bezpieczeństwa. Zarzucił też, że konstrukcja ogrodzenia była niezgodna z § 42 powołanego powyżej rozporządzenia. Zgodnie z nim "ogrodzenie powinno być ażurowe co najmniej powyżej 0,6 m od poziomu terenu, chyba że konieczność budowy ogrodzenia innego wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo wymagań ochrony akustycznej lub warunków użytkowania działki. Łączna powierzchnia prześwitów (otworów), umożliwiająca naturalny przepływ powietrza, powinna wynosić co najmniej 25 % powierzchni ażurowej części ogrodzenia między słupami".
Decyzją z dnia 23 października 2003 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104, art. 105 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., oraz art. 7 ust. l ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw "(Dz. U. z dnia 10 maja 2003 r.)", uchylił skarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji ten nie uczynił zadość przepisom k.p.a. i Prawa budowlanego, choć jednocześnie zapewnił każdej stronie możliwość udziału w postępowaniu. Wskazał, że wykonanie ogrodzenia o wysokości mniejszej niż 2,20 m, między nieruchomościami sąsiednimi nie jest objęte regulacją ustawy - Prawo budowlane, choć stan techniczny takiego ogrodzenia podlega rozpoznaniu w trybie art. 66 powołanej ustawy. Organ odwoławczy dodał, że powoływany przez odwołującego § 42 rozporządzenia został uchylony w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2000 r. (sygn. akt P. 10/99). Ponadto stwierdził, że rozważania organu I instancji co do prawidłowej odległości ogrodzenia od budynku M. B. oraz problemu zacienienia przez ogrodzenie były bezpodstawne. Twierdzenie zaś odwołującego, że ogrodzenie miało 2,10 m wysokości nie znajdowało potwierdzenia w protokole oględzin z dnia [...] lutego 2003 r. Organ wskazał, że sprawa ewentualnego zagrożenia bezpieczeństwa z powodu braku oświadczenia osoby uprawnionej co do prawidłowości wykonanych robót mogła być przedmiotem odrębnego postępowania w sprawie stanu technicznego ogrodzenia. W ocenie organu odwoławczego zachodziły podstawy do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie legalności budynku nr [...] w B. oraz zgodności z obowiązującymi warunkami technicznymi istniejącego w budynku nr [...] otworu okiennego. Organ I instancji winien rozważyć wystąpienie do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej o zbadanie legalności wydanej decyzji pozwolenia na budowę, gdyż lokalizacja budynku odwołującego w sposób oczywisty naruszała obowiązujące w chwili wydania przepisy prawa budowlanego. Także istnienie okna w odległości 80 cm od granicy nieruchomości sąsiedniej narusza przepisy obowiązujące w chwili wydania pozwolenia na budowę jak i obecnie obowiązujące. Zgoda właściciela na taką lokalizację nie miała wpływu na ocenę przepisów prawa.
M. B. zaskarżył powyższą decyzję "w części dotyczącej zaciemnienia okna, przez wybudowanie ogrodzenia w granicy z sąsiednią działką". Wniósł o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia, które pogarszało już istniejącą i niezgodną z prawem budowlanym sytuację. Odnosząc się do poruszanej przez organ odwoławczy kwestii budynku, skarżący wskazał, że został on zbudowany w latach 60-tych na podstawie odpowiednich "pozwoleń" i został odebrany. Zatem twierdzenie, że była to samowola budowlana było nieuprawnione. Także okno, które zdaniem organu było niezgodne z przepisami, znajdowało się w budynku od momentu jego powstania. Przedmiotowe w sprawie ogrodzenie drastycznie pogorszyło warunki bytowe w obrębie mieszkania skarżącego i w zakresie bezpieczeństwa na zewnątrz. Organ odwoławczy w żaden sposób nie rozwiązał istniejącego problemu i nie nakazał organowi I instancji zbadania oświadczenia uprawnionej osoby co do jakości i prawidłowości ogrodzenia ze względu na bezpieczeństwo ludzi i zwierząt przebywających w jego bezpośrednim sąsiedztwie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja umarzająca postępowanie w sprawie odmowy nakazania U. i J. K. wykonania czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia na działce nr [...] położonej w B. wzdłuż granicy z działką nr [...]. W dniu wydawania zaskarżonej decyzji, art. 29 ust.1pkt. 23 Prawa Budowlanego z 1994r. stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń. Nie mniej jednak art. 30 ust.l pkt. 3 tego prawa wprowadził obowiązek zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m. Reglamentacje zawarte w Prawie budowlanym, jako ograniczające prawo własności muszą być wykładane ściśle. Skoro więc w sprawie mamy do czynienia z ogrodzeniem wybudowanym między sąsiednimi nieruchomościami z których żadna nie stanowi drogi, ulicy, placu czy innego miejsca publicznego a wysokość ogrodzenie nie przekracza wysokości 2,20 m., przeto brak jest podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego. Należy wyjaśnić, że prawo w kwestiach podnoszonych w skardze, o ile mają one miejsce, nie pozostawia ich bez regulacji. Z tym, że są to problemy które mogą być rozwiązywane na gruncie prawa cywilnego (art. 144 kc dotyczący problematyki tzw. prawa sąsiedzkiego).
Tak jak to powiedziano wyżej przedmiotem kontroli Sądu jest tylko decyzja umarzająca postępowanie w sprawie odmowy nakazania wykonania czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia między sąsiednimi nieruchomościami, z których żadna nie stanowi drogi, ulicy, placu czy innego miejsca publicznego a wysokość ogrodzenie nie przekracza wysokości 2,20 m. W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, naruszała prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło