II SA/Kr 2967/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda Sędziowie: WSA Ewa Rynczak (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J.D. i M.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22.10.2003r. nr [...] w przedmiocie nakazu likwidacji otworów okiennych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących J.D., i M.D. kwoty po 260 zł. ( dwieście sześćdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...] 2002r. znak: [...]., na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art.83 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994r. Nr 89 poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 kpa nakazał J. i M.D. likwidację do dnia 31.03.2003r., celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem , istniejących otworów okiennych w ścianie północnej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. 1 w O. przy ul. [...], poprzez zamurowanie otworów ścianą grubości min.25 cm lub luksferami albo cegłą szklaną. W uzasadnieniu tej decyzji podniósł, że sprawę wszczęto z wniosku E.M.-S. , która zażądała kontroli zrealizowanego budynku mieszkalnego położonego w O. przy ul. [...], w zakresie dotyczącym istniejących otworów okiennych w ścianie północnej. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że w ścianie północnej budynku mieszkalnego zlokalizowanego w odległości ok.1 m od granicy działki skarżącej (o nr ew.gr. 1 ) istnieją trzy otwory okienne, które istnieją od momentu wybudowania przedmiotowego budynku t.j. od 1974r.,że obiekt ten został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]10. 1974r. znak: [...]. Próby dotarcia do tego projektu zakończyły się niepowodzeniem, gdyż Urząd Miasta i Gminy w O. pismem z dnia 23.10.2000r. , znak [...] ,poinformował Inspektorat, że nie posiada w zasobach archiwalnych projektu technicznego budynku mieszkalnego. Wobec powyższych ustaleń organ wskazał, że zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1990r., Nr 15, poz.140) zakazuje się umieszczania otworów okiennych i drzwiowych w ścianach budynków zwróconych w stronę granicy w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy z nieruchomością sąsiednią. Podał też, że również w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane (Dz. U. 1974r. Nr 38 poz.229 ze zm.) oraz § 12 ust.1 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. 1980r., Nr 17, poz. 62 ze zm.) przepisy stanowiły, że budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości, co najmniej 4 metry od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m., jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki, nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. W związku z powyższym organ I instancji orzekł o likwidacji przedmiotowych otworów okiennych w budynku.. J. i M.D. w odwołaniu od powyższej decyzji wnieśli o ponowną analizę sprawy i wydanie decyzji, która będzie nie tylko zgodna z prawem, ale z zasadami społecznymi i moralnymi. Do odwołania dołączyli kserokopię decyzji Naczelnika Urzędu Powiatowego w O. z dnia [...]12.1974r. znak [...] zatwierdzającą projekt podstawowy wraz z planem realizacyjnym oraz decyzję Naczelnika Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...].12.1974r. znak: [...] , o pozwoleniu na budowę . Skarżący podnieśli, że pani M.S. w 1996r. kupiła działkę godząc się na wszystkie obciążenia znajdujące się na ich działce i od tego momentu stara się o ich usunięcie, w tym też okien. Podali, że okna są małe, łazienkowe, nie "zaglądają" do domu pani M-S. oraz że domy te są usytuowane od siebie w odległości 10 m. Podali też, że skoro otrzymali pozwolenie na budowę z takimi oknami, to być może był jakiś przepis szczególny, który na to zezwalał, aby okna były umieszczone w odległości mniejszej niż 4m. Zarzucili też, że PINB w O. nie wziął wszystkich okoliczności sprawy i nie może być tak, aby właściciel nieruchomości żył w niepewności przy zmianie sąsiada lub stosunków sąsiedzkich. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2003r. znak [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art.104 kpa, art. 51 ust.1 pkt 2, art. 80 ust. 2, art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 7 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 2003r. Nr 80 poz. 718) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia orzeczonego terminu jej wykonania i w tym zakresie orzekł o wykonaniu nałożonego obowiązku w terminie do 30 listopada 2003r., zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że E.M.-S. podała, że okna te usytuowane są w odległości 1 m. od jej działki. W trakcie wizji lokalnej w obecności stron i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. stwierdzono, że w ścianie północnej budynku mieszkalnego skarżących istnieją trzy otwory okienne: w przyziemiu [...] -1 szt., w parterze [...]- 2 szt. oraz, że okna te usytuowane są w odległości 1 m. od granicy. Organ II instancji stwierdził też, że obowiązujące, jak i z mocy prawa nieaktualne przepisy, nie dopuszczają usytuowania okien w ścianie znajdującej się bliżej niż 4 m. od granicy. Podał, że PINB w O. zasadnie nałożył na inwestorów obowiązek zamurowania okien w celu doprowadzenia ściany budynku do stanu zgodnego z prawem stosownie do treści art. 51 ust.4 w zw. z art.51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Wskazano też na § 12 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na § 12 ust.1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, na § 20 ust.3 Zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, a także na § 20 ust.2 i ust.12 wyżej wymienionego rozporządzenia, z których wynika, że budynek skarżących powinien znajdować się nie bliżej niż 2m. od granicy. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, wnieśli skarżący J. i M.D. w dniu [...] .12.2003r., domagając się jej uchylenia w całości wraz z decyzją organu I instancji. Skarżący zarzucili powyższej decyzji naruszenie licznych przepisów prawa materialnego, w tym art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, § 12 ust.4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r., naruszenie też przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. oraz Zarządzenie Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r., a także naruszenie przepisów kpa które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podali, że po otrzymaniu decyzji organu I instancji uzyskali z archiwum kserokopię projektu technicznego budynku elewacji ściany północnej, w której przewidziane było istnienie kwestionowanych otworów okiennych, a więc zrobienie ich było zgodne z zatwierdzonym projektem przez Urząd Powiatowy w O. i z wydanym pozwoleniem na budowę z dnia [...] grudnia 1974r. Podnieśli też, że otrzymali zgodę sąsiada E.F. na wybudowanie domu w granicy, a organy nie dokonały oceny wiarygodności tego faktu. Zarzucili też, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 31 stycznia 1961r., które organy obu instancji nie zastosowały w wydanych decyzjach. Podnieśli też, że kiedy budowali swój budynek to naprzeciwko północnej ściany ich budynku nie było innego budynku. Skarżący do skargi dołączyli kserokopię projektu ściany północnej swojego budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko reprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o Ustroju Sądów Administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.). Dlatego też właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art.7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art.77 §1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego , ich poszukiwania oraz realizacji , a także przewidziany w art.107 §1 i 3 k.p.a., obowiązek zawarcia w decyzji uzasadnienia faktycznego, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów , które organ uznał za udowodnione ,dowodów na których się oparł, oraz przyczyn , z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienia prawnego , zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji , z przytoczeniem przepisów prawa oraz ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Wskazanym wymogom winna odpowiadać także decyzja organu II instancji (art.107§ 1-3 k.p.a . w zw. z art.140 k.p.a.) . Zwrócić należy także uwagę na treść art. 75 k.p.a., w myśl którego jako dowód należy dopuścić wszystko , co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem .W szczególności dowodem mogą być dokumenty , zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].10.1974r. , znak: [...] . Spornym natomiast jest , czy jego realizacja , w tym, lokalizacja przedmiotowego obiektu nastąpiła zgodnie z jego warunkami . Skarżący w toku postępowania administracyjnego zostali zobowiązani w zawiadomieniu z dnia [...]09. 2000r., do przedłożenia wszystkich dokumentów dotyczących przedmiotowego budynku na termin wizji lokalnej wyznaczonej na 25.09.2000r. i dostarczyli wówczas jedynie oświadczenie byłego właściciela (z nieczytelnym jego nazwiskiem) działki sąsiedniej wydane dnia 20.09.2000r., w którym stwierdził on, że w latach 1976 - 1980r. inwestorzy wybudowali dom mieszkalny z oknami 1 metr od jego granicy (k.[...] akt adm.). Co prawda organ I instancji czynił starania o uzyskanie dokumentacji budowy, niemniej jednak nie jest wiadomym z jakich źródeł ustalił i podał w odezwie do Urzędu Miasta i Gminy w O. , Wydziału Geodezji i Urbanistyki z dnia [...] października 2000 r. znak: [...]. (k. [...] akt adm.) numer pozwolenia na budowę znak: [...] z dnia [...] grudnia 1974 r., skoro ówcześnie w aktach sprawy brak było jakichkolwiek dokumentów lub informacji w tym zakresie. W odpowiedzi na to wezwanie organ I instancji uzyskał informację, że nie ma tej dokumentacji (k. [...] akt adm.), przy czym nie podejmował już jakichkolwiek innych działań, jak również innych środków dowodowych dla ustalenia rzeczywistego stanu sprawy, pomimo iż stosowną wiedzę mieli niewątpliwie inwestorzy i poprzedni właściciel nieruchomości sąsiedniej, który składał oświadczenie dnia 20.09.2000 r. ([...] akt adm.). J. i M. D. odwołując się od decyzji organu I instancji przedłożyli do swojego odwołania, wniesionego w dniu 28.11.2000r., kserokopie decyzji Urzędu Powiatowego w O. Wydziału Gospodarki Komunalnej Przestrzennej, Ochrony Środowiska i Komunikacji z dnia [...].12.1974r., znak: [...] o zatwierdzeniu projektu podstawowego wraz z planem realizacyjnym oraz decyzji Urzędu Miejskiego w O. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...].12.1974r., znak:[...] o pozwoleniu na budowę. Pomimo powyższego i ich zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, organ odwoławczy rozpatrując merytorycznie sprawę nie poczynił w niej jakichkolwiek ustaleń, nie ustosunkował się do przedłożonych przez skarżących dokumentów, nie podjął działań dotyczących i umożliwiających uzyskanie zatwierdzonego projektu podstawowego i planu realizacyjnego, nie ustalił źródła ich pochodzenia, co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania określonych w art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organu administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych , przy czym wskazane wyżej uchybienia proceduralne stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145§ 1 pkt.1 c p.p.s.a., przy odstąpieniu od kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do czego zmierzają zarzuty skargi .Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu (por wyrok NSA z 10.02.1981r.,SA 910/80, ONSA 1981r.,nr 1, poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod redakcją T.Wosia, WP LexisNexis W-wa 2005 str.145 t.14), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona bezprzedmiotowa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku , biorąc za podstawę art. 145§ 1 pkt.1 c p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcia przy eliminacji wytkniętych uchybień, ustalenie też czy inwestor dokonał ewentualnie jakiś odstępstw od realizowanej inwestycji , na czym one miałyby polegać. Orzeczenie w punkcie II sentencji wyroku wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205§ 2 p.p.s.a.