II SA/Kr 2968/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja NSA Anna Szkodzińska Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 4 września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2000 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego H. L. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].04.2000 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 z późn. zmianami - zwanej dalej w skrócie ustawą o kombatantach) pozbawił H. L. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w K. decyzją z dnia [...].04.1977 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...].01.1948 r. do [...].09.1949 r. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia 4.09.2001 r., (Nr [...]) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].04.2000 r., podnosząc w uzasadnieniu, że H. L. uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu utrwalania władzy ludowej w czasie służby wojskowej po 30.06.1947 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, H. L. powołał się na działalność w ruchu oporu ale ten zarzut nie mógł być rozpoznany gdyż brak było udokumentowanego wniosku i rekomendacji właściwego stowarzyszenia a ponadto z dniem 31.12.1998 r. upływał termin do składania wniosków w tym zakresie. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył H. L. i wnosząc o "anulowanie" zaskarżonej decyzji i przywrócenie mu należnych praw kombatanckich podniósł, że do służby liniowej został powołany [...].04.1947 r. (do tej pory twierdził, że było to [...].09.1947). Wiosną 1948 r. jego jednostka 9 pułk KBW została skierowana w okolice B. celem likwidacji oddziałów UPA oraz grup Wehrwolfu W.. Zdaniem skarżącego uprawnienia kombatanckie zachował on w oparciu o przepis art. l ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja tego organu naruszają prawo. Zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Wprawdzie w dniu ponownego orzekania przez Kierownika Urzędu obowiązywał art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, ale przepis ten wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. uznany został za niezgodny z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP. Z kolei art. 145a. § l kpa stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Tak wiec zachodzi powołana na wstępie podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...].04.2000 r. Po drugie, zarzut skarżącego, że uprawnienia kombatanckie przysługują mu z tytułu działalności w ruchu oporu w ramach Batalionów Chłopskich pominięty został przez Kierownika Urzędu, bowiem wniosek, zdaniem Kierownika Urzędu, nie został udokumentowany i brak jest rekomendacji właściwego stowarzyszenia. Prawdą jest, że w myśl art. 22 ust. l ustawy z 1991 r. o kombatantach, o spełnieniu warunków stanowiących podstawę uprawnień kombatanckich i o ich przyznaniu uprawnionemu orzeka Kierownik Urzędu, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Art. 9 kpa nakłada na organ obowiązek udzielania stronom informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Winien więc organ zażądać od skarżącego udokumentowania jego twierdzeń istotnych dla sprawy, i to udokumentowanie lub jego brak ocenić przy rozstrzyganiu sprawy. Co do rekomendacji, podnieść należy, że ustawodawca nie nałożył na stronę obowiązku przedstawienia rekomendacji. Przepis art. 22 ust. l ustawy o kombatantach adresowany jest do Kierownika Urzędu. To Kierownik Urzędu orzeka na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji właściwego stowarzyszenia. Rekomendacja ma tu niezmiernie ważne znaczenie, bowiem jej brak uniemożliwia wydanie orzeczenia. Postępowanie w tym przedmiocie reguluje art. 106 kpa, ponieważ wydanie decyzji na podstawie art. 22 ust. l ustawy o kombatantach uzależnione jest od zajęcia stanowiska przez inny organ, co zobowiązuje Kierownika Urzędu do zwrócenia się do stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności lub represji o zajęcie stanowiska w drodze wydania lub odmowy wydania rekomendacji. Chyba że rekomendację uzyskała osoba zainteresowana i przedstawiła ją organowi. Rekomendacja jest jednym z dowodów na okoliczność działalności osoby ubiegającej się o uprawnienia i podlega ocenie przez organ orzekający z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § l i art. 80 kpa). Brak rekomendacji nie wyklucza automatycznie przyznania uprawnień, tak jak przedstawienie rekomendacji nie przesądza samo przez się o przyznaniu uprawnień. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (k. 17) zawarta jest adnotacja Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich koło w S., z której wynika, że koło "popiera odwołanie" skarżącego "z uwagi na Jego wkład walki z okupantem w szeregach żołnierzy BCH". Winien więc organ rozważyć czy ta adnotacja nie stanowi rekomendacji a jeżeli by uznał, że jest ona niewystarczająca winien postąpić w sposób wyżej opisany. Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych reprezentuje stanowisko, że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich (zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002 r. OPS 13/01). I w końcu kwestia trzecia, z zaświadczenia WKU z dnia [...].06.1976 r., wynika, że skarżący pełnił służbę wojskową w okresie od [...].09.1947 do [...].09.1949 r. Z jego życiorysu wynika, że służbę odbywał w jednostce wojskowej KBW nr. [...] w B.. W aktach Kierownika Urzędu jest wyciąg z CAW z którego wynika, że jednostka ta wchodziła w skład 9 pułku KBW a pułk ten, w 1947 r. brał udział w m-cach IV-XI 1947 w walkach m.in. z UPA a więc wtedy kiedy skarżący już w nim służył (służbę rozpoczął od [...].09.1947 r.). Kwestię tę należało wyjaśnić choćby przez zażądanie od skarżącego oświadczeń w tym względzie. Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem Kierownika Urzędu będzie rozpoznanie wniosku skarżącego, w przedmiocie przysługiwania mu uprawnień o których mowa w ustawie kombatantach i wydanie decyzji zgodnej z zebranym materiałem dowodowym. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "c" oraz art. 135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.