II SA/Kr 2969/01
WyrokWSA w Krakowie2005-12-21
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Małgorzata Brachel-Ziaja, Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją, powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisu, który został następnie uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego po terminie określonym w ustawie. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie art. 9 kpa, wskazując, że organ nie poinformował go o konieczności złożenia wniosku. W trakcie postępowania przed sądem, przepis, na podstawie którego wydano decyzje, został uznany za niezgodny z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja NSA Anna Szkodzińska (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] maja 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J. K. kwotę 260 (dwieście sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 2969/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 kpa w związku z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. Nr 87 poz. 395 z późn. zm./, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego złożonego po dniu 31 grudnia 1999 r. przez J. K..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 5 cytowanej ustawy wnioski, o których mowa w ust. l /zaopiniowane przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych wraz z dowodami potwierdzającymi rodzaj i okres represji/, zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Termin ten, jako ustawowy, nie może być przez organ przedłużany. Dlatego też uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Gdy postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, w myśl przepisu art. 105 kpa, organ administracji wydaje decyzję o jego umorzeniu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. K. podniósł, że decyzja jest dla niego krzywdząca.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 30 sierpnia 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l, art. 127 § 3 i art. 105 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2001 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji. W myśl przepisu art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r., strony mogły składać przedmiotowe wnioski do dnia 31 grudnia 1999 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję J. K. zarzucił naruszenie przepisu art. 9 kpa. Podał, że już od początku lat 90-ych znajdował się w ewidencji Urzędu do Spraw Kombatantów, organ więc posiadał wiedzę o istnieniu przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia. Mimo to nie poinformował skarżącego o potrzebie złożenia stosownego wniosku.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W związku z wejściem w życie z dniem l stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie - ppsa/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/. Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dokonana w ramach tak zakreślonych uprawnień, pozwala na stwierdzenie zasadności wniosku skargi.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do przepisu art. 190 ust. 3 zd. pierwsze Konstytucji RP, z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału, tj. z dniem 27 czerwca 2003 r. /Dz. U. Nr 110, poz. 1060/ zakwestionowany przepis utracił moc.
W myśl art. 145a. § l kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Sytuacja ta ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie do przepisu art. 145 § l pkt l lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawą do uwzględnienia skargi przez Sąd jest stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy ppsa orzeczono jak w punkcie I wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej stawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło