II SA/Kr 297/05
WyrokWSA w Krakowie2007-05-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Renata Czeluśniak, Sędzia WSA Grażyna Firek, Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek letniskowy wybudowany samowolnie bez pozwolenia na budowę podlega nakazowi rozbiórki, jeśli nie spełnia przesłanek legalizacji określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że budynek letniskowy wybudowany samowolnie bez pozwolenia na budowę podlega nakazowi rozbiórki, jeśli nie spełnia łącznie przesłanek legalizacji określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie nie zostały spełnione warunki dotyczące planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy, co uniemożliwiło legalizację obiektu i obligowało organ do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku letniskowego wybudowanego samowolnie przez J. L. w latach 2000-2002 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji, po ustaleniu braku planu miejscowego i decyzji o warunkach zabudowy, nakazał rozbiórkę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlane utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając brak przesłanek do legalizacji. Skarżący zarzucał tolerowanie podobnych inwestycji przez władze gminy i obiecywaną legalizację po uchwaleniu planu miejscowego. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/ Kr 297/ 05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Grażyna Firek ( spr. ) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję o Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2004 r. , nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala
II SA/Kr 297/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2004 r. znak: [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art.80 ust.2, pkt.1 i art.83 ust.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku -Prawo budowlane (tj. z 2003 r. Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.) oraz. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r. Dz. U. 98 poz. 1071 z późn.zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał Inwestorowi J. L.u rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego na działce nr 712/27 w W.
W jej uzasadnieniu organ wskazał, ze przeprowadzone postępowanie pozwoliło ustalić, że J. L. wybudował przedmiotowy obiekt w Iatach 2000 - 2002 bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ wskazał także, iż aby wdrożyć procedurę legalizacyjną obiektu, pismem z dnia [...] 2004 r. zwrócił się do Wójta Gminy G. z zapytaniem czy dla miejscowości W. został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i od kiedy obowiązuje oraz o informację w jakim terenie położona jest działka nr 712/27 w W. i czy dopuszcza zabudowę kubaturową z zaznaczeniem, iż w przypadku braku planu należy udzielić informacji czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy w chwili budowy obiektu dopuszczał zabudowę na tej działce (wraz z określeniem jakiego typu była dopuszczalna zabudowa).
Uzyskana odpowiedź na powyższe zapytanie została przesłana do organu w dniu [...] 2004 r. pismem znak: [...] i z jego treści wynikało, że obecnie Gmina G. nie posiada planu miejscowego dla miejscowości W., nadto, że działka nr 712/27 w W. w obowiązującym planie miejscowym w chwili budowy obiektów tj. 2000 - 2002 r. znajdowała się w terenach trwałych użytków zielonych - łąki i pastwiska, w strefie zalewowej rzeki R. wodami opadowymi powodziowymi Q1% i w tej sytuacji organ wezwał inwestora do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej działki - ostatecznej na dzień wszczęcia niniejszego postępowania, ale inwestor –J. L. oświadczył do protokołu z dnia [...] 2004 r. iż takiej decyzji nie posiada .
Dalej organ l instancji wskazał, że stosownie do treści przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane cyt."Ust.1. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.", a art. 29 Pr. Budowlanego enumeratywnie określa, budowa jakich obiektów nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast art. 30 i 31 tego Prawa wskazuje na jakie obiekty wymagane jest dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Organ l instancji wskazał również , że przez pojęcie roboty budowlane - należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art.3 pkt.7 ustawy Prawo budowlane), przez budowę - należy rozumieć - zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego - wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę oraz nadbudowę obiektu budowlanego, obiektem budowlanym jest zaś - o czym mowa w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego - budynek (art. 3 pkt 2 ustawy) wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla (art. 3 pkt 3 ustawy) stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, jak również obiekt małej architektury (art. 3 pkt 4 ustawy), przez pojęcie budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Odnosząc powyższe zasady do okoliczności faktycznych nin. sprawy organ l instancji stwierdził, że budynek letniskowy będący przedmiotem nin. postępowania jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, co oznacza, że niedopuszczalne było rozpoczęcie budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych bądź też pomimo wniesienia - w oparciu o art. 30 ust. 2 lub 6 Prawa budowlanego - sprzeciwu przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowalnej, a realizacja obiektu budowlanego we wskazanych sytuacjach stanowi samowolę budowlaną, przy czym regulacje dotyczące samowoli budowlanej odnoszą się zarówno do obiektów będących w trakcie realizacji, jak również tych, których budowa została zakończona, a ustawodawca nie wskazał w tym przypadku żadnych ograniczeń czasowych. Organ l instancji podkreślił, że do niedawna konsekwencją samowoli budowlanej była - co do zasady - rozbiórka obiektu budowlanego ( art. 48 Pr. bud), lub części obiektu budowlanego, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia
zamiaru wykonywania robót budowlanych bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej , a od tej kategorycznej normy ustawodawca przewidywał wtedy dwa odstępstwa: w art.49 Prawa budowlanego wobec upływu 5 lat od zakończenia budowy obiektu oraz w art 103 ust.2 jeśli budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 01.01.1995 r.) lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne.
W obecnym brzmieniu art. 48 ustawy Prawo budowlane daje możliwość legalizacji samowolnie prowadzonej - aczkolwiek nie każdej - budowy i dopuszczalna jest legalizacja budowy prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, jeżeli: 1) budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo - w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i 2) budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Zatem, wywodził dalej organ l instancji, legalizacja budowy jest możliwa tylko w odniesieniu do obiektów budowlanych, które spełniają łącznie obie z wskazanych powyżej przesłanek legalizacji samowoli budowlanej, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca i co w konsekwencji musiało skutkować nakazaniem dokonania rozbiórki przedmiotowego budynku .
W odwołaniu od powyższej decyzji J. L. nie precyzując wniosków co do treści oczekiwanego rozstrzygnięcia sprawy wywołanej wniesieniem odwołania zarzucił, że na terenie gminy G. powstało kilkadziesiąt obiektów rekreacyjnych bez jakiegokolwiek zezwolenia, a władze gminy zapewniały, że w przypadku powstania aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zalegalizują wszystkie inwestycje.
Decyzją z dnia [...] 2004 r. znak:[...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania
administracyjnego (t.j. z 2000 r. - Dz.U. Nr 98, poz. 1071) oraz art 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. z 2003 r. Dz.U. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.) po rozpatrzeniu powyższego odwołania Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy, po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu l instancji i wydanej decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ ten prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy.
W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu, skoro organ l instancji ustalił, iż na działce nr 712/27 w W. zlokalizowany jest budynek letniskowy, wybudowany w latach 2000-2002 w warunkach samowoli budowlanej, w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, wykonanie przedmiotowego obiektu powinno być poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem w sytuacji braku takiej decyzji właściwego organu, istnieją przesłanki do zastosowania trybu art. 48 obowiązującej ustawy Prawo budowlane; norma zawarta w przepisie art. 48 ust. l Prawa budowlanego odnosi się do sytuacji, gdy obiekt budowlany lub jego część został wybudowany bez pozwolenia na budowę, podlega on przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że jego budowa jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania , decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, bowiem nie spełnione są warunki określone w art. 48 ust. 2 pkt. 1 lit a) i b) Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717) przestał obowiązywać miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego dotyczący terenu, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż w dniu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie nie istniała ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizowanej inwestycji, a zatem nie została spełniona pozytywna przesłanka z art. 48 ust. 2 pkt. 1 Prawa budowlanego i dlatego brak było podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie legalizacyjne z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego możliwe jest tylko w sytuacji, gdy przesłanki z punktu 1 i 2 tego przepisu występują kumulatywnie, a nie zaistnienie jednej z nich powoduje konieczność zastosowania przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych w odwołaniu organ stwierdził, że podnoszone przez odwołującego się kwestie nie mają charakteru merytorycznego i w świetle jednoznacznych przepisów ustawy Prawo budowlane nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. L. domagał się jej uchylenia jako krzywdzącej, podtrzymując zarzuty zgłoszone uprzednio w odwołaniu oraz podkreślił, że i władze gminy G. i nadzór budowlany znały fakt wybudowania wielu obiektów budowlanych, w tym i przedmiotowego, na tym terenie bez pozwolenia na budowę oraz istniejącą sytuacje akceptowały. Skarżący się wskazał także, iż po zakończeniu budowy zgłosił w Urzędzie Gminy fakt wybudowania domku letniskowego , co zostało ujawnione w stosownej dokumentacji i skutkiem czego opłaca za przedmiotowy budynek stosowny podatek.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr153 poz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i
stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Stosownie zaś do treści art. 151 cyt. ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z treścią ust 1 art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane /t.j. z 2003 r. Dz.U Nr 207 poz.2016 ze zm./ właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zaś stosownie do treści ust. 2 tego przepisu legalizacja obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego w warunkach określonych w ust.1 cyt. przepisu może nastąpić jeżeli budowa taka jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, przy czym przesłanki określone w ust. 2 cyt. przepisu muszą zostać spełnione łącznie.
Okoliczności faktyczne w nin. sprawie nie kwestionowane przez skarżącego sprowadzały się do tego, iż gmina G. obecnie nie posiada planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, skarżący nie posiadał ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i okoliczności te spowodowały, że zbędnym było badanie czy przedmiotowy budynek nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem , skoro , co podkreślono wyżej przesłanki określone w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane muszą być spełnione łącznie. W tej sytuacji zastosowanie reguły z art. 48 ust. 1 cyt. ustawy Prawo budowlane było obligatoryjne. Zarzuty podniesione w skardze odnoszące się do wybudowania na terenie
gminy Gdów kilkudziesięciu budynków w warunkach samowoli budowlanej tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, czy tolerowanie takiej sytuacji przez władze tej gminy nie mają żadnego znaczenia dla oceny, że przedmiotowy budynek letniskowy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej oraz , że nie zachodzą przesłanki dla jego legalizacji, a to musiało skutkować nakazaniem jego rozbiórki.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku
na zasadzie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło