II SA/Kr 2978/02
WyrokWSA w Krakowie2004-06-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, NSA Andrzej Niecikowski, AWSA Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, wydane w toku postępowania o wznowienie postępowania, jest prawidłowe, jeśli organy nie uzasadniły istnienia przesłanek z art. 152 § 1 k.p.a. i nie odniosły się do okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77 i 107 k.p.a.), wydając postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji. Organy nie wykazały istnienia przesłanek z art. 152 § 1 k.p.a. ani nie odniosły się do konkretnych okoliczności sprawy, ograniczając się jedynie do interpretacji przepisów. Brak należytego uzasadnienia i oceny dowodów stanowił podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę kanału ogólnospławnego, wskazując na błędy w ustaleniu prawa własności działek oraz naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając brak dowodów na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, ograniczając się do interpretacji przepisów. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając lekceważenie ich stanowiska i pominięcie istotnych naruszeń prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody M. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. i zasądził od Wojewody M. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/ Kr 2978/ 02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr. ) Sędziowie: NSA: Andrzej Niecikowski AWSA Anna Znamiec Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004r. sprawy ze skargi W. G., J.C., I. W., B.P., J. P. na postanowienie Wojewody M. z dnia [...] 2002r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji dotychczasowej po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Wojewody M. na rzecz skarżących: W. G., J. C., I. W., B. P., J. P. kwotę po 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 2978/02
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 15.05.2002r, skierowanym do Urzędu Miasta K., W.G., J.C., I.W., E.M., B.P. i J.P., domagali się natychmiastowego wstrzymania wykonania decyzji nr [...] dla inwestycji pod nazwą "[...]" dla działek przy sięgaczu ulicy F. z powodu błędnego ustalenia prawa własności do działek, po których ma przebiegać inwestycja.
Podali, że wpisy własności w księgach wieczystych tych działek nie są prawomocne.
Nadto wskazali, że inwestycja ma przebiegać po skarpie, która jest jedyną naturalną ochroną ich posesji przed zalewaniem wodami opadowymi, a także stanowi ważny element krajobrazu i kształtowania terenu w obrębie ich posesji.
Postanowieniem z dnia [...].08.2002r Prezydent Miasta K., na podstawie art. 152 § 1 kpa, po rozpatrzeniu tego wniosku, odmówił wstrzymania wykonania decyzji nr [...] z dnia [...].10.2000r w sprawie budowy kanału ogólnospławnego zlokalizowanego na działkach nr "1", "2", "3", "4", "5", "6", "7" obr. [...] ul. F.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...].06.2002r wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Stwierdził następnie, że po przeanalizowaniu przesłanek zawartych we wniosku o wznowienie postępowania, które miały przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji, a to: braku udziału stron w postępowaniu i zagrożeniu związanym z możliwością naruszenia struktury terenu, które może doprowadzić do katastrofy budowlanej /nie poparte żadnym dowodem/, uznał , że brak jest dowodów mogących potwierdzić, iż istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji.
W zażaleniu na to postanowienie W.G., J.C., I.W., B.P. i J.P. podali, że przy wydawaniu przedmiotowej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa miejscowego jakim jest Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego /§ 6 , § 9 pkt 2 , § 39 pkt 4/.
W terenie tym wszelkie inwestycje budowlane obwarowane są ograniczeniami zabezpieczającymi zachowanie charakteru tego obszaru.
Obowiązuje zakaz dokonywania zmian m.in. układu i struktury działek, kompozycji zieleni i rzeźby terenu.
Zarzucili, że w planowanej inwestycji zmieniono podział działek łącznie z działkami sąsiednimi, zmieniono układ, naturalne granice i strukturę działek, wprowadzono nową narożną działkę nr "8" , od której rozpoczęto zmianę rzeźby terenu.
Żalący się podnieśli, że powyższe działania zmierzały do obejścia decyzji Prezydenta z dnia [...].04.1999r, którą odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji pod nazwą "przebudowa ul. F.".
Nadto podali, że zmieniono trasę inwestycji na odcinku już wykonanym /dz. "5"/, którą ominięto bez uzgodnienia, odstępując istotnie od zatwierdzonego projektu.
Wobec powyższego, po powiadomieniu organu i instancji o tym odstępstwie już w marcu 2001 r., winna być wydana decyzja o uchyleniu decyzji z dnia [...].10.2000r w oparciu o przepis art. 36 a prawa budowlanego.
Podnieśli także, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13.08.2002r stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] w przedmiocie określenia wzizt dla tej inwestycji.
Żalący się powołali także postanowienie Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...].06.2002r, którym w drodze zabezpieczenia powództwa zakazano m.in. S.K. prowadzenia jakichkolwiek prac ziemnych, a w szczególności robienia wykopów, niwelowania terenu.
Postanowieniem z dnia 14 października 2002r znak [...], po rozpoznaniu zażalenia W.G., J.C., I.W., E.M., B.P. i J.P., Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu podał, że kwestie związane z wyjaśnieniem, czy potwierdziły się przesłanki wznowienia postępowania , nie zostały rozstrzygnięte.
Wobec obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady trwałości decyzji administracyjnej, korzystanie z możliwości wzruszenia czy wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji, winno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych. Tak więc przepis art. 152 § 1 kpa nie powinien mieć wykładni rozszerzającej. Dla jego zastosowania nie wystarcza każde prawdopodobieństwo, ale musi to być prawdopodobieństwo kwalifikowane stopniem jego wystąpienia, a jego wystąpienie należy oceniać jako coś więcej, niż tylko abstrakcyjną jego możliwość, uzależnioną od zakończenia innych odrębnych postępowań, między innymi o zwrot zainteresowanym nieruchomości
W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na to postanowienie W.G., J.C., I.W., E.M., B.P. i J.P. zarzucili, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia świadczy o lekceważeniu skarżących. Organ przytaczając decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...].10.2000r nie wymienił objętej nią działki nr "5" i nie wiadomo dlaczego powołał się na prawdopodobieństwo zwrotu zainteresowanym nieruchomości, oraz, że całkowicie pominął sygnalizowane w zażaleniu naruszenia prawa. Również uzasadnienie postanowienia organu I instancji narusza przepis art. 107 kpa.
W pozostałej części skargi skarżący powtórzyli zarzuty przedstawione w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art.134 ustawy/. Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy zaznaczyć, że wbrew treści zaskarżonego postanowienia E.M. nie składała zażalenia na postanowienie organu I instancji.
Zgodnie z treścią art. 152 § 1 kpa, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania Treść art. 152 § 1 kpa warunkuje wstrzymanie wykonania decyzji wykazaniem okoliczności wskazujących na występowanie w sprawie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W konsekwencji, zaniechanie przez organ wskazania w postanowieniu o wstrzymaniu wykonania decyzji tego rodzaju okoliczności nie czyni zadość zarówno art. 152 § 1, jak i art. 107 § 3 kpa.
Podkreślić jednakże należy , że wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 kpa winno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych, a rozstrzygnięcie winno być szczegółowo uzasadnione.
Zbyt szybkie i nie poparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych.
W niniejszej sprawie, wydając postanowienie odmowne, organ I instancji w ogóle nie uzasadnił istnienia przesłanek z art. 152 kpa, odwołując się jedynie do treści tego przepisu.
Organ II instancji, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, ograniczył się również do przedstawienia interpretacji przepisu art.152 kpa, w ogóle nie odnosząc się do okoliczności rozpatrywanej sprawy.
Z przedstawionych akt administracyjnych nie wynika , aby organ zapoznał się z aktami sprawy zakończonej decyzją z dnia [...].10.2000r. W związku z tym wywody o "prawdopodobieństwie uchylenia decyzji dotychczasowej" mają li tylko walor teoretyczny.
Tymczasem istotnym jest, czy w danej sprawie można mówić o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania z uwagi na okoliczności tej sprawy.
Po wznowieniu organ prowadzi postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Prowadząc postępowanie wznowieniowe organ administracji, po ustaleniu, że rzeczywiście istniała podstawa wznowienia, winien następnie ocenić, czy /przyjmując hipotetyczne założenie, że nie zapadła decyzja ostateczna kończąca postępowanie, które zostało wznowione/ na gruncie przepisów obowiązujących w dniu wydawania decyzji dotychczasowej, zapadłaby w wyniku wznowienia postępowania decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Tak więc oceną organu musi być objęta dotychczasowa decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...].10.2000r. W niniejszej sprawie dokonania takiej oceny zaniechano.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ administracji będzie musiał ustalić czy niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa budowlanego.
Wobec powyższego uznać należy, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały przepisy art. 7 , 77 i 107 kpa.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku ,
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło