II SA/Kr 298/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2008r. sprawy ze skargi F. R. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania skargę oddala Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § pkt 1 kpa w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych oraz okresu powojennego (Dz. U z 2002r. Nr 42, poz. 371), odmówił uchylenia w/w decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 26 października [...] r. o pozbawieniu F. R. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ podał, że F. R. uzyskał z mocy decyzji Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w [...] uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] 1945r. do [...] 1946r. w ramach służby w Milicji Obywatelskiej. W wyniku postępowania weryfikacyjnego decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] r. pozbawiono F. R. uprawnień kombatanckich. Ponieważ F. R. uzyskał w/w uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w Milicji Obywatelskiej, organ uznał, że zasadnym było pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie zachodzą pozytywne przesłanki zachowania uprawnień kombatanckich, a podnoszony przez F. R. jego udział w wojnie obronnej w 1939r. nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 kpa złożył F. R., wskazując na okoliczności przemawiające za zachowaniem jego uprawnień kombatanckich, takie jak udział w Organizacji Obrony Narodowej oraz walka z bandami UPA. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 i art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ podał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie ma zastosowania również art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Wprawdzie strona podnosiła w trakcie postępowania, iż pełniąc służbę w organach MO brała m.in. udział w walkach z oddziałami UPA, jednak MO nie było zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Organ podkreślił, że w aktach ZBoWiD, a w szczególności własnoręcznie sporządzonym życiorysie nie odnaleziono najmniejszego nawet śladu na udział strony w walkach w wojnie obronnej 1939r. Niewytłumaczalnym jest też, dlaczego strona, jeżeli w istocie prowadziła wskazaną działalność, nie powołała się na nią, ubiegając się o przyjęcie do ZBoWiD-u. Powyższe okoliczności stanowiły bowiem tytuł przyznania uprawnień kombatanckich również na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów. F. R. po raz pierwszy podniósł powyższą okoliczność dopiero w swoim piśmie z [...] r., załączając krótkie i lakoniczne oświadczenia świadków stwierdzające, że "był uczestnikiem wojny obronnej 1939 roku" oraz nową wersję życiorysu. Ponadto organ wskazał na niską wiarygodność oświadczeń świadków, które w tych okolicznościach nie stanowią wiarygodnego dowodu i przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 listopada 2004r. (sygn. akt II S.A./636/04), w którym Sąd stwierdził, że dowody z zeznań świadków dotyczące zdarzeń sprzed około 60 lat mają niską wartość dowodową zarówno ze względu na znaczny upływ czasu, subiektywizm świadków i zamiar pomocy w uzyskaniu świadczeń związanych ze statusem kombatanta. Również Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie w wyroku z dnia 18 października 2001r. (sygn. akt SA 1267/01) orzekł, iż oświadczenia dotyczące określonego rodzaju działalności, które pojawiły się na końcowym etapie postępowania (zwłaszcza, jeżeli nie wynikały wcześniej z akt ZBoWiD) można uznać za niewiarygodne. Dlatego też w ocenie organu postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wnikliwie, a strona nie spełnia żadnej z przesłanek przyznania, czy też zachowania uprawnień określonych w ustawie o kombatantach. Skargę na powyższą decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł F. R., podnosząc, że organ bezzasadnie odmówił wiarygodności przedstawionym przez niego zeznaniom świadków. Podkreślił, że nie przyznawał się do uczestnictwa w wojnie obronnej w 1939 roku z obawy przed represjami ze strony władz. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Skarżący zainicjował postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją pozbawiającą go uprawnień kombatanckich w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a więc pojawienie się nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z art. 151 § 1 kpa organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a kpa albo też w przypadku stwierdzenia istnienia takich postaw, uchyla dotychczasową decyzję. Należy podkreślić, że okoliczności oraz dowody wskazane przez stronę jako podstawy wznowienia postępowania podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie w oparciu o zasadę określoną w art. 80 kpa, czyli biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego. Zatem organ jest obowiązany do oceny wiarygodności dowodów zgłaszanych przez stronę domagającą się wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie organ odmówił uchylenia ostatecznej decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich w oparciu o zgłoszone przez skarżącego zeznania świadków potwierdzające jego uczestnictwo w wojnie obronnej w 1939 roku, uznając je za mało wiarygodne, ponieważ zostały przedstawione po upływie znacznego okresu czasu od wydania decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym. Ponadto, zdaniem organu, skarżący nie wskazał okoliczności uzasadniających zgłoszenie tych dowodów dopiero po upływie takiego okresu czasu. Zdaniem Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ w ramach postępowania wznowieniowego, należy uznać za prawidłowe. Istotą niniejszego postępowania jest ocena nowych okoliczności i dowodów zgłaszanych przez skarżącego jako podstawa do wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich. Sąd uznał działanie organu administracji w tym zakresie za zgodne z dyrektywą oceny dowodów zawartą w art. 81 kpa. Skarżący podnosi, że okoliczność uczestniczenia przez niego w wojnie obronnej w 1939 roku ukrywał z obawy przed represjami ze strony władz komunistycznych. Zdaniem Sądu są to twierdzenia nieoparte na faktach, ponieważ represje władz nie dotyczyły szeregowych żołnierzy walczących w wojnie obronnej w 1939 roku, a dotyczyły kadry oficerskiej i nie opierały się na samym uczestnictwie w wojnie obronnej, lecz na związkach z potępianym przez władze komunistyczne aparatem państwowym, w tym też armią II Rzeczpospolitej. Ponadto należy zwrócić uwagę, że postępowanie administracyjne w przedmiocie weryfikacji uprawnień kombatanckich skarżącego rozpoczęło się [...] r. i zakończyło się ostateczną decyzją z dnia [...] r. Skarga od decyzji z dnia [...] r. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu [...]. Trudno więc uznać, że w tym czasie skarżący wciąż obawiał się represji ze strony władz za uczestnictwo w wojnie obronnej w 1939 roku i dlatego nie podnosił tej istotnej dla niego okoliczności aż do [...] r. ani nie zgłaszał świadków, których zeznania mogłyby doprowadzić do wydania korzystnej dla niego decyzji w przedmiocie uprawnień kombatanckich. Wytłumaczenie, iż nie mógł ustalić adresów świadków (oświadczenie na rozprawie) nie jest przekonywujące, gdyż czym innym jest podniesienie w ogóle okoliczności brania udziału w wojnie obronnej w 1939 roku, a czym innym zgłoszenie wniosków dowodowych w tym zakresie. Dlatego też w ocenie Sądu organ administracji zasadnie uznał zgłaszane przez skarżącego nowe dowody za mało wiarygodne, tym bardziej, że Instytut Pamięci Narodowej (k. [...] i k. [...] akt administracyjnych) nie potwierdził udziału skarżącego w wojnie obronnej w 1939 roku, a same oświadczenia skarżącego są wewnętrznie sprzeczne: oświadcza, iż brał udział w wojnie obronnej "na ochotnika" (tak w skardze), podczas gdy wcześniej twierdził (k. [...] akt administracyjnych), iż został "powołany do Obrony narodowej w 1939 roku". W związku z tym za prawidłową w świetle art. 151 § 1 pkt 1 kpa należy również uznać odmowę uchylenia ostatecznej decyzji o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, ponieważ w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego stwierdzono brak przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 kpa. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił jako bezzasadną.