II SA/Kr 2998/01
WyrokWSA w Krakowie2005-12-16
Skład orzekający: Andrzej Irla, Grażyna Firek, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o pozbawienie uprawnień kombatanckich, powinien zbadać, czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu uprawnień z innego tytułu, nawet jeśli nie złożył formalnego wniosku o przyznanie nowych uprawnień?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, powinien zbadać, czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu uprawnień z innego tytułu, nawet jeśli nie złożył formalnego wniosku o przyznanie nowych uprawnień. Powoływanie się przez osobę na inny, określony w ustawie tytuł do uprawnień kombatanckich w toku postępowania o pozbawienie tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił F.B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD. Organ uznał, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej, a w okresie tym pełnił służbę wojskową, nie biorąc udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie. Skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy, podnosząc, że brał udział w walkach w ramach służby wojskowej oraz był łącznikiem BCh. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, wskazując na brak formalnego wniosku o przyznanie nowych uprawnień i upływ terminu do ich składania. Skarżący zaskarżył decyzję, argumentując, że nie mógł złożyć nowego wniosku przed datą pozbawienia go uprawnień.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Grażyna Firek ( spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005r. sprawy ze skargi F.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 4 września 2001 r. Nr [....] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 12 kwietnia 2000r., II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego F.B. kwotę 10 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.
IISA/Kr 2998/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 kwietnia 2000r. Nr [....] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. zł 997 r. Nr 142, póz. 950 z późniejszymi zmianami) pozbawił F.B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD w T. decyzją z dnia 11 kwietnia 1984 r. z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [....] 1948 r. do [....] 1948 r. tj. łącznie 4 miesiące , wskazując, że w/wymieniony w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, by podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust.2 pkt 6 cyt. ustawy. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że w/w. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a w myśl art, 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich.
Kierownik Urzędu wskazał także, iż zgodnie z treścią powołanego przepisu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i 4 cyt. ustawy, a stanowisko takie znalazło potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego.
We wniosku z dnia [....] maja 2000 r. F.B. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie powyższej decyzji przyznając , że w okresie wskazanym w decyzji odbywał służbę wojskową w ramach, której uczestniczył w walkach , zgodnie z otrzymywanymi rozkazami oraz podniósł, że wiosną 1944 r. został zaprzysiężony i od tego czasu był łącznikiem B.Ch. Podkreślił także, iż jest członkiem koła OZŻ BCh w O.
Decyzją z dnia 4 września 2001 r.. Nr [....] na podstawie art.!38§l pkt l w związku z art. 127§ 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U.z 1997 r. Nr 142, poz.950 z późn.zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. utrzymał w mocy decyzję własną z dn. 12 kwietnia 2000r. Nr. [....] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, ponownie wskazując, że F.B. otrzymał uprawnienia w ZBoWiD wyłącznie z tytułu "udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem" , w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust.2 pkt 6 cyt. ustawy o kombatantach , a zgodnie z art.25 ust2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Nadto wskazał, że okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczące udziału w ruchu oporu BCh nie mogły został rozpatrzone bez udokumentowanego wniosku o przyznanie nowego tytułu uprawnień kombatanckich i rekomendacji właściwego stowarzyszenia , gdyż naruszałoby to przepis art. 22 ust. l ustawy o kombatantach oraz art. 22 ust. 3 tej ustawy , zgodnie z treścią którego wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 ustawy mogły być kierowane do Urzędu w określonym trybie do dnia 31 grudnia 1998 r.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie F.B. domagał się ponownego rozpoznania sprawy i ponownie przytoczył argumenty uprzednio zgłoszone we wniosku z dnia [....] maja 2000 r. podkreślając nadto, ze nie mógł złożyć nowego wniosku przed dniem 31 grudnia 1998 r. o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w ruchu oporu BCh , skoro w tej dacie uprawnienia takie mu przysługiwały, a został ich pozbawiony dopiero decyzją z dnia 12 kwietnia 2000 r.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł ojej oddalenie ponownie przytaczając okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97§ l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Skarga jest zasadna.
Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia. 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ( tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą - Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 , a uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od [....] 1945 r. do [....] 1947 r, Już w toku postępowania administracyjnego skarżący podnosił, że jakkolwiek uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu udziału w walkach w ramach Wojska Polskiego w okresie od [....] 1948 r. do [....] 1948 r. to spełnił przesłanki do przyznania mu uprawnień kombatanckich z innego tytułu tj. z tytułu udziału w ruchu oporu w okresie 1944-1945 w ramach BCh , a okoliczność ta nie była przedmiotem żadnego stosownego badania.
Należy bowiem podkreślić, że w uchwale z dnia 4 marca 2002 r. opublikowanej w OPS 13/01 i ONSA z 2002 r. nr 4 póz. 132 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wniosek /zarzut/ osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich . Wojewódzki Sad Administracyjny w składzie rozpoznającym nin. skargę w pełni pogląd ten podziela. Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można bowiem zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.
Natomiast wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn SK 4/02 /Dz.U.Nr 72 poz,658/ przepis art. 22 ust. 3 cyt. ustawy o kombatantach określający upływ terminu do składania wniosków do dnia 31 grudnia 1998 r. został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP i utracił moc z dniem 29 kwietnia 2003 r.
W tym stanie argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o niemożności odniesienia się do okoliczności wskazanych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie może zostać uznana za prawidłową.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności orzeczono jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 145 §1 pkt l a/ i b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153 póz. 1270 ze zm./, a o kosztach postępowania na zasadzie art.200 tej. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło