II SA/Kr 30/01

WyrokWSA w Krakowie2004-11-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Izabela Dobosz, Sędzia NSA Anna Szkodzińska, SO-del. Renata Detka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy służba w Milicji Obywatelskiej w okresie powojennym, w tym udział w walkach z maruderami i niedobitkami armii niemieckiej, może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na gruncie ustawy z 1991 r. o kombatantach?
Ratio decidendi
Służba w Milicji Obywatelskiej, nawet jeśli wiązała się z trudnymi zadaniami i niebezpieczeństwami, nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich na gruncie ustawy z 1991 r. o kombatantach. Ustawa ta jednoznacznie wyklucza działalność w ramach MO jako działalność kombatancką, co skutkuje pozbawieniem uprawnień przyznanych na podstawie wcześniejszych, mniej restrykcyjnych przepisów.
Stan faktyczny
Skarżący E.S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ jedynym tytułem do ich przyznania była służba w Milicji Obywatelskiej w okresie powojennym. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc, że jego służba w MO na Ziemiach Odzyskanych wiązała się z walką z maruderami i niedobitkami armii niemieckiej, a także z innymi niebezpieczeństwami. Organ administracji utrzymał w mocy swoją decyzję, argumentując, że służba w MO nie jest działalnością kombatancką.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E.S. jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska SO-del. Renata Detka Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2004r, sprawy ze skargi E. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000r, Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala Sygn. akt II SA/ Kr 30/ 01 UZASADNIENIE Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]08.2000r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono E.S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w B. decyzją z dnia [...].1977r. z tytułu utrwalania władzy ludowej [...]1945- [...].1946r. (łącznie l rok i 4 miesiące) (zaświadczenie ZBOWiD nr [...] ). Ustalono na podstawie akt b.ZBOWiDu, że E.S. w okresie uznanym przez ZBOWiD za działalność kombatancką pełnił służbę w MO. A zatem uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", co obecnie skutkuje pozbawieniem uprawnień. Organ powołał się na orzecznictwo SN, iż nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E.S. podnosi, że służył w MO na Ziemiach Odzyskanych, w powiecie O. Walczył w obronie ludności z maruderami z rosyjskiej armii, a także z niedobitkami armii niemieckiej. Służba była bardzo ciężka. Powołuje się na świadectwo W.J. , który wraz z nim służył w MO. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].11.2000r" nr [...], wydaną na podstawie art. 138§ l pkt l, art. 127§ 3, art. 129 kpa oraz art. 25 ust. 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142 , poz. 950 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].08.2000r. Organ powołał się na fakt, iż E.S. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w MO, na podstawie zaświadczenia KWMO W. z [...].1977r. potwierdzającego, że pełnił służbę od [...].1945r. do [...].1946r. i w tym okresie brał udział w walkach z bandami. Powołano się na treść art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) i dodano, że w rozumieniu ustawy służba w MO nie jest działalnością kombatancką, nie jest nią również żadna działalność prowadzona w ramach tej służby. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.S. wnosi o uchylenie decyzji. Służył w MO przez 1 rok i 4 miesiące. Na Ziemiach Odzyskanych największe niebezpieczeństwo groziło ze strony żołnierzy rosyjskich, którzy napadali na osiedleńców polskich lub jeszcze zamieszkałe rodziny niemieckie. W trakcie tych starć zginęło 2 funkcjonariuszy MO. Jesienią 1945r. ostrzelano Komendę Powiatową MO w O. Podobnie było we W. Skarżący wraz z innymi brali udział w przeczesywaniu lasów, pewnego razu złapali dwóch mężczyzn w mundurach niemieckich. Służba była bardzo ciężka. Powołuje się na świadka W. J. Podnosi, iż całe życie ciężko pracował, a obecnie jest osobą bardzo schorowaną, co pociąga za sobą znaczne wydatki na lekarstwa. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Organ dodaje, że MO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, w związku z czym za żadną formę działalności w jej ramach uprawnienia obecnie nie przysługują. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3§ 1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97§ l ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa. Jak wynika z materiału zgromadzonego w aktach sprawy jedynym tytułem działalności kombatanckiej skarżącego była służba w MO w latach powojennych. Nie negując jej trudnych zadań i wiążących się z nią niebezpieczeństw, należy zauważyć, że w myśl przepisów obecnej ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142 , poz. 950 ze zm. ) służba w MO nie rodzi uprawnień kombatanckich, ani też jakiekolwiek działania wykonywane w jej ramach nie są działalnością kombatancką. Prawidłowo zatem Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, iż skarżący jest osobą, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy, tzn. iż na mocy dotychczasowych przepisów uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i wykonując dyspozycję zawartą w tym przepisie pozbawił E.S. uprawnień kombatanckich. W tym stanie rzeczy skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło