II SA/Kr 300/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.S. i M.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.S. i M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 13 grudnia 2013 r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a zwolnić skarżących od kosztów sądowych W dniu 5 maja 2015 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.S. i G.S. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem ich utrzymania jest dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 2.500 zł rocznie i zasiłki celowe otrzymywane z Gminy W. (we wrześniu 2014 roku na kwotę 300 zł). W skład majątku wnioskodawców wchodzi lokal mieszkalny nr [...] w B. o powierzchni 77,3 m² na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Lokal mieszkalny nr [...] w B. o powierzchni 55,7 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 3,21 ha stanowiły własność zmarłej K.D. – matki skarżącej, a postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze zakończone. Skarżący nie posiadają zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy M. i G.S. podnieśli, iż utrzymują się jedynie z prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz zasiłków z pomocy społecznej. Małżonkowie pozostają w gotowości do świadczenia pracy na zajmowanych stanowiskach i dochodzą swoich praw przed właściwymi sądami pracy. Równolegle aktywnie poszukują oni nowego zatrudnienia. Poszukiwania są utrudnione z powodu wysokiego poziomu bezrobocia i wieku małżonków (50 i 51 lat). Tym samym skarżący nie dysponują środkami finansowymi na poniesienie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej sporządzonej przez ustanowionego w sprawie adwokata z urzędu. Skarżący dodali, że postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 roku tut. Sąd zwolnił ich od wpisu sądowego od złożonej skargi, a od tego czasu stan majątkowy i osiągane dochody uległy zmianie tylko w tym zakresie, że na skutek śmierci K.D. dochód gospodarstwa domowego został uszczuplony o otrzymywaną przez zmarłą emeryturę. Postanowieniem z dnia 6 marca 2015 roku skarżący zostali zwolnieni od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz został na ich rzecz ustanowiony pełnomocnik z urzędu. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący M.S. i G.S. złożyli obecnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże w związku z tym, że wnioskodawcom zostało uprzednio przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie od wpisu sądowego od złożonej skargi, zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz został na ich rzecz ustanowiony pełnomocnik z urzędu (postanowienia referendarza sądowego z dnia 31 lipca 2014 roku i z dnia 6 marca 2015 roku), tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o zwolnienie od pozostałych kosztów sądowych oznaczałoby w praktyce przyznanie stronom prawa pomocy w zakresie całkowitym, na które, w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. składają się obie analizowane instytucje procesowe, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. To zaś skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Analizując sytuację materialną skarżących oraz ich zdolności płatnicze orzekający doszedł do przekonania, iż w wystarczającym stopniu wykazali oni, iż spełniają powyższe przesłanki. Sytuacja materialna i życiowa wnioskodawców nie jest łatwa. Zarówno M.S. , jak i G.S. pozostają bez pracy, pomimo aktywnych prób znalezienia zatrudnienia. Źródłem utrzymania małżonków jest niewielki dochód z prowadzonego przez nich gospodarstwa rolnego (ok. 2.500 zł rocznie) oraz pomoc społeczna w postaci zasiłków celowych. Uzyskiwane dochody w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawców. Skarżący nie posiadają żadnych oszczędności, ani cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone. W takiej sytuacji wygospodarowanie środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują wpis od skargi kasacyjnej, przekraczają możliwości płatnicze skarżących. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności przychylono się do wniosku skarżących i orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.