II SA/Kr 301/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-09-25

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu) powinien zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony uległa znacznemu pogorszeniu w stosunku do poprzedniego wniosku, który został częściowo uwzględniony?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że jej sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu w stosunku do poprzedniego wniosku, który został częściowo uwzględniony, a obecne dochody są niewystarczające na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, należy zastosować surowsze kryteria oceny wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący T. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie oddalającego jego skargę na postanowienie SKO w przedmiocie bezczynności wierzyciela. Skarżący wykazał znaczące pogorszenie swojej sytuacji materialnej, brak dochodów, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek dla bezrobotnych pobierany przez żonę. W przeszłości skarżący był częściowo zwolniony z kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 grudnia 2013 r. Nr: [...] w przedmiocie bezczynności wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę T. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 grudnia 2013 roku w przedmiocie bezczynności wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. W dniu 13 sierpnia 2014 roku do tut. sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej od w/w wyroku. W związku z tym, że wniosek ten został bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżącemu został przesłany formularz "PPF" celem jego wypełnienia oraz odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że T. P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żona H. P.. Źródłem utrzymania małżonków jest zasiłek dla bezrobotnych pobierany przez H. P. w wysokości 997,40 zł. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom mieszkalny o powierzchni 180 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 0,25 ha. Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o prawo pomocy T. P. podniósł, iż jego sytuacja materialna jest bardzo ciężka. Obecnie, ze względu na pogorszenie stanu zdrowia, skarżący nie pracuje. Nie spełnia też warunków do nabycia prawa do zasiłku. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek dla bezrobotnych pobierany przez małżonkę wnioskodawcy. Do wniosku załączone zostały kopie następujących dokumentów: decyzji Starosty powiatu [...] z dnia 19 sierpnia 2014 roku o uznaniu H. P. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku, decyzji Starosty powiatu [...] z dnia 21 sierpnia 2014 roku o uznaniu T. P. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, faktury za wodę z dnia 4 lipca 2014 roku na kwotę 62,99 zł, paragonu z dnia 25 czerwca 2014 roku na kwotę 960 zł za miał węglowy, paragonu z dnia 25 czerwca 2014 roku na kwotę 870 zł za "[...]", dowodu wpłaty kwoty 244,57 zł za energię elektryczną, dwóch faktur za zakup leków: z dnia 6 września 2014 roku na kwotę 98,07 zł i z dnia 8 września 2014 roku na kwotę 77,73 zł, dowodu wpłaty w dniu 13 sierpnia 2014 roku kwoty 18 zł za odpady komunalne, dowodu wpłaty w dniu 12 marca 2014 roku kwoty 226 zł tytułem łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 rok oraz dowodu wpłaty w dniu 9 lipca 2014 roku kwoty 103,90 zł za gaz. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika z urzędu. W przedmiotowej sprawie aktualnie rozpoznawany wniosek T. P. nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 9 maja 2014 roku Referendarz sądowy zwolnił skarżącego od wpisu sądowego należnego od złożonej skargi, w pozostałym zaś zakresie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić z uwzględnieniem art. 165 p.p.s.a., dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Dodatkowo, w związku z rozszerzeniem zakresu żądania o ustanowienie na rzecz skarżącego pełnomocnika z urzędu zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie T. P. wykazał, że jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem rozpoznania na podstawie uprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Aktualnie skarżący pozostaje bez pracy i nie uzyskuje żadnych dochodów. Od dnia 21 sierpnia 2014 roku jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Bezrobotną jest również żona wnioskodawcy, a jedynym źródłem utrzymania małżonków P. jest zasiłek dla bezrobotnych pobierany przez H. P. w kwocie 997,40 zł. Środki finansowe, którymi dysponuje rodzina są na tyle niskie, że w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji. Strona nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami, które mogłyby zostać spieniężone. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że sytuacja materialna skarżącego nie jest łatwa, dlatego nie jest on w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków finansowych na koszty związane z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Biorąc powyższe pod uwagę uwzględniono wniosek skarżącego w całości i orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło