II SA/Kr 3020/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie AWSA Dorota Dąbek WSA Elżbieta Kremer spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2004 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 18 października 2000 r. Nr [...] w przedmiocie oznakowania zabawek skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 18 października 2000r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2000r. Nr [...] w sprawie oznakowania zabawek C. Organ I instancji w wskazanej wyżej decyzji, skierowanej do W. L., C. [...] zarządził: 1/ Tymczasowe, prawidłowe oznakowanie zabawek C.- [...] z wyprodukowanych partii. 2/ Prawidłowe znakowanie zabawek C. [...] z wymaganiami normy PNEN71-1:1998 . Organ określił, że pkt 1 decyzji ma być wykonany bezzwłocznie, a pkt 2 decyzji do [...] 2000r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zabawki muszą być oznakowane w sposób widoczny, łatwo czytelny i trwały. Jako podstawa prawna decyzji został wskazany art.17 ust.1 ustawy z dnia 25 października 1970r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia /Dz.U. Nr 29, poz.245, zm.Dz.U z 1991r. Nr 92, poz.456/, oraz Rop.Min.Zdrowia z dnia 28 lutego w sprawie warunków sanitarnych oraz zasad przestrzegania higieny przy produkcji i obrocie środkami spożywczymi , używkami i substancjami dodatkowymi dozwolonymi /Dz.U. Nr 30, poz.377/. W odwołaniu od decyzji, W. L. zarzucił naruszenie art.17 ust.1 ustawy z dnia 25 października 1970r., o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia przez niewłaściwe zastosowanie i wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, a także o wstrzymanie rygoru wykonalności decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że powołana jako podstawa prawna decyzji ustawa o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia ma zastosowanie do środków spożywczych, używek i dozwolonych substancji dodatkowych, nie ma natomiast zastosowania do zabawek. Nadto odwołujący się podnosi, że dotychczasowe oznaczanie zabawek C. [...] jest zgodne z wymaganiami normy PNEN71-1:1998. W szczególności odwołujący się wskazuje, że zgodnie z pkt 6.2 normy na opakowaniach zabawek, które mogą być niebezpieczne dla dzieci poniżej 3 lat powinien być umieszczony napis ostrzegawczy oraz katalog rodzajów ryzyka. Jednakże następne zdanie tego ustępu mówi, że wymagań tych nie stosuje się do zabawek, które z oczywistych powodów są wyraźnie nieodpowiednie dla dzieci poniżej 3 lat. Jak argumentuje odwołujący się, w związku z faktem, że klocki puzzle są z oczywistych względów adresowane do dzieci powyżej 3 roku życia, producent nie ma obowiązku zamieszczania ostrzeżenia. Dlatego też uważa, że zamieszczanie informacji, że puzzle są nieodpowiednie dla dzieci poniżej 3 lat, gdyż małe elementy mogą być przez nie połknięte jest wyrazem jedynie dobrej woli odwołującego się, a nie ciążącego na nim obowiązku. Ponadto zgodnie z pkt 6.10 normy wymagania co minimalnej wielkości liter na opakowaniu odnoszą się jedynie do zabawek wodnych, nie mają zatem zastosowania w przedmiotowej sprawie. W świetle powyższego zdaniem odwołującego się oznakowanie opakowania C. [...] jest w pełni zgodne z wymogami normy PNEN71-1:1998. Jak podnosi odwołujący się dotychczasowe oznakowanie C. [...] spełnia także wymagania, które są zawarte w projekcie normy PNEN 71-1- 2000, która ma wkrótce zastąpić obecnie obowiązującą w Polsce normę PNEN 71-1:1998. Wspomniany projekt jest identyczny z normą europejską EN-71-1-1998, a odwołujący się posiada certyfikat zgodności produkowanych puzzli z wskazaną europejską normą EN-1:1998. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że uznaje odwołanie strony za zasadne w części odnoszącej się do niewłaściwego zastosowania art.17 ust.1 ustawy z dnia 25 października 1970r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia. Natomiast organ odwoławczy nie podzielił poglądu strony, że układanka C. [...] spełnia wymagania normy PNEN 71-1:1998 w zakresie prawidłowego oznaczenia. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący podtrzymał swoje wywody zawarte w odwołaniu. Dodatkowo podniósł, że organ odwoławczy wydając decyzję naruszył również przepisy prawa, w sposób który daje podstawę do wznowienia postępowania, a to przepisy art.24 parag.3 kpa. W dniu [...] 2000r. pracownik działający z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wydaje "polecenie dokonania kontroli u producenta i spowodowanie zmiany oznakowania na wyraźnie czytelne, zgodnie z wymogami normy EN 71-1:1998. Polecenie to było podstawą kontroli i wydania w dniu [...] 2000r. decyzji przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego" w [...] . Strona zaskarżyła tę decyzję do [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zostaje wydana przez pracownika, którego polecenie dokonania kontroli i "spowodowania zmiany oznakowania", było podstawą wydania zaskarżonej decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego powyżej wskazane okoliczności wskazują na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności pracownika, który w postępowaniu odwoławczym brał udział w wydaniu decyzji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi. Odpowiadając na zarzuty skargi organ II instancji podtrzymał swoje wywody zawarte w uzasadnieniu decyzji i dodatkowo wyjaśnił: Stosownie do art.4 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej, do zakresu działania Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne m.in. dotyczących warunków zdrowotnych produkcji i obrotu przedmiotami użytku oraz innymi wyrobami mogącymi mieć wpływ na zdrowie ludzi. Przedmiotowa układanka C. [...] nie zawierała oznaczenia odpowiadającego wymaganiom Polskiej Normy PN-EN 71-1:1998 ze względu na nieczytelność ostrzeżeń. Stanowiło to naruszenie wymagań higienicznych, zdrowotnych i dało podstawę inspektorowi do wydania decyzji. Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art.24 parag.3 kpa [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, stosownie do art.12 ust.1 ustawy o Inspekcji Sanitarnej w sprawach należących do jej zakresu i zadań, organem właściwym jest powiatowy inspektor sanitarny . po zbadaniu opakowania i zakwestionowaniu napisu ostrzegawczego, sprawa zgodnie z cytowanym wyżej przepisem została przekazana do załatwienia Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] zgodnie z właściwością. W postępowaniu odwoławczym nie zostały uprawdopodobnione okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika, również skarżący nie zgłaszał wniosku o wyłączenie pracownika, tym samym nie został naruszony przepis art.24 parag.3 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, zm. Nr 240, poz.2052/ Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd oddalił skargę, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym wówczas stanem prawnym. Zgodnie z art.19 obowiązującej w chwili wydawania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. o normalizacji /Dz.U Nr 55, poz.251, z późn.zm./ można było wprowadzić obowiązek stosowanie Polskich Norm jeżeli dotyczyły one w szczególności ochrony życia, zdrowia, mienia, bezpieczeństwa pracy i użytkowania. Taki obowiązkowy charakter miała Polska Norma PNEN 71-1:1998. Ustawa regulowała również zasady ustalania zgodności wyrobu z wymaganiami Polskiej Normy. Jak wynikało z art.20 ustawy z dnia 3 kwietnia o normalizacji, zgodność wyrobu z wymaganiami Polskiej Normy mogła być potwierdzona: deklaracją zgodności, znakiem zgodności w rozumieniu pierwotnie ustawy o badaniach i certyfikacji, a następnie ustawy z dnia 28 kwietnia 2000r. o systemie oceny zgodności, akredytacji /Dz.U. Nr 43, poz.489/. Tym samym certyfikat zgodności danego wyrobu z obowiązującą wówczas normą europejską nie stanowił potwierdzenia zgodności wyrobu z wymaganiami Polskiej Normy. Polska Norma PNEN 71-1:1998 w pkt 6.1 akapit trzeci wprowadziła generalną zasadą zgodnie z którą "W celu zmniejszenia zagrożenia wynikającego z użytkowania zabawki powinny być opatrzone odpowiednio czytelnymi napisami ostrzegawczymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na zabawki, których nie należy dawać dzieciom poniżej 36 miesięcy." Norma nie wskazuje konkretnej wielkości liter napisów ostrzegawczych, tak jak to ma miejsce w stosunku do zabawek wodnych, nie mniej przyjmuje generalną zasadę, że napisy mają być czytelne". Oceny czy dany napis ostrzegawczy jest czytelny należy dokonać z punktu widzenia przeciętnego użytkownika. Stąd też pkt 6.2 normy wprowadzający zasadę, zgodnie z którą na zabawkach, które mogą być niebezpieczne dla dzieci poniżej 36 miesięcy powinien być umieszczony napis ostrzegawczy wraz z krótkim wyszczególnieniem ryzyk, nie określa już wielkości napisu ostrzegawczego. Napisy ostrzegawcze zamieszczone na opakowaniu zabawek C. [...] z uwagi na małą wielkość liter miały charakter nieczytelny. Przeciętny nabywca przedmiotowej zabawki nie był w stanie odczytać umieszczonego napisu. Tym samym generalna zasada zawarta w pkt 6.1 normy, że zabawki mają być opatrzone czytelnymi napisami ostrzegawczymi nie została zachowana. Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie regulacja zawarta w zdaniu 2 pkt 6.2 normy. Regulacja ta stanowi, że wymóg zamieszczania napisu ostrzegawczego nie dotyczy zabawek, które ze względu na swą funkcję, wymiary, cechy i właściwości oraz z innych oczywistych powodów, są wyraźnie nieodpowiednie dla dzieci poniżej 36 miesięcy. Rezygnacja z zamieszczenia napisu ostrzegawczego na zabawce może mieć miejsce wówczas gdy ocena, iż zabawka jest przeznaczona dla dzieci starszych tj powyżej 36 miesięcy jest oczywista i jednoznaczna dla przeciętnego użytkownika, nabywcy zabawki. Jeżeli charakter zabawki nie wskazuje jednoznacznie i wyraźnie dla dzieci w jakim wieku przeznaczona jest zabawka konieczne jest zamieszczenie napisu ostrzegawczego. Zabawka w formie puzzli składająca się z 80 elementów, która przedstawia ilustracje bajkowe nie jest zabawką co do której można w sposób oczywisty i jednoznaczny stwierdzić, że jest nieodpowiednia dla dzieci poniżej 3 roku życia. Sam fakt zamieszczania przez skarżącego napisów ostrzegawczych wskazuje, że nie traktował przedmiotowej zabawki jako wyraźnie nieodpowiedniej dla dzieci poniżej 3 roku życia, a wręcz odwrotnie traktował ją jako niebezpieczną dla tych dzieci i dlatego zamieszczał napisy ostrzegawcze. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zamieszczone napisy ostrzegawcze na opakowaniu zabawki C. [...] nie spełniały wymagań Polskiej Normy. Podnoszony w skardze zarzut naruszenia art.24 §3 kpa, zgodnie z którym "Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności wymienionych w §1, które mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności pracownika" nie został uprawdopodobniony. Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności Wojewódzki Sad Administracyjny - zgodnie z art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę oddalił.