II SA/Kr 3025/00

WyrokWSA w Krakowie2004-10-11

Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Biernat, Sędzia NSA Izabela Dobosz, Sędzia AWSA Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba odbywająca służbę wojskową w okresie, za który przyznano jej uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej, może zostać pozbawiona tych uprawnień, jeśli nie brała udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie o kombatantach, a jedynie dowody na pracę przymusową na rzecz Trzeciej Rzeszy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że pozbawienie uprawnień kombatanckich było zasadne, ponieważ skarżący, mimo odbywania służby wojskowej, nie wykazał udziału w walkach z oddziałami wskazanymi w ustawie o kombatantach. Sąd podkreślił, że uprawnienia z tytułu pracy przymusowej na rzecz Trzeciej Rzeszy są rozpatrywane w osobnym postępowaniu i nie mogą być podstawą do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich w tym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu F.Z. uprawnień kombatanckich przyznanych z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej. Organ uznał, że skarżący odbywał służbę wojskową i nie brał udziału w walkach z określonymi w ustawie oddziałami. Skarżący twierdził, że przysługują mu uprawnienia z tytułu represjonowania przez Trzecią Rzeszę (praca przymusowa). Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IISA/ Kr 3025/ 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat (spr.) Sędziowie: NSA Izabela Dobosz AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004r. sprawy ze skargi F. Z. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000r., Nr: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala - Sygn. akt IISA/ Kr 3025/ 00 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 8.06.2000 r. nr [....] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, póz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich F.Z. , ur. [....] .1929 r., przyznanych mu przez Z W ZBoWiD w B. w 1987 r. z tytułu udziału w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [....] .12.1951 r. do [....] 02.1952 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane F.Z. uprawnienia kombatanckie, odbywał on służbę w Wojsku Polskim. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.... We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy F.Z. stwierdził, że służbę wojskową odbywał w łączności, wobec czego nie mógł brać udziału w walkach. Strona dołączyła dokumenty dotyczące pracy przymusowej na rzecz Trzeciej Rzeszy w sprawie okupacji. W dniu 31.10.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał decyzję Nr [....] , w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... i art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji i stwierdził, że strona nie dostarczyła nowych dokumentów. Praca przymusowa w czasie okupacji nie stanowi działalności kombatanckiej. Decyzja zatem nie narusza prawa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na obie decyzje Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych F.Z. opisał swoją służbę wojskową i stwierdził, że przysługują mu uprawnienia z tytułu represjonowania przez Trzecią Rzeszę. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o odrzucenie skargi na decyzję z 8.06.2000 r. oraz o oddalenie skargi na decyzję z 31.10.2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270). Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga F.Z. dotyczy w istocie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 31.10.2000 r., a jedynie pośrednio decyzji wcześniejszej. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.... W przypadku skarżącego, który rozpoczął odbywanie służby wojskowej po 30.06.1947 r. i odbywał ją w [....] Pułku Korpusu [....] , jedyny tytuł przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich mógłby wynikać z art. I ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach..., czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Ani w aktach ZBoWiD, ani w aktach postępowania weryfikacyjnego, nie ma dowodów na to, aby F.Z. uczestniczył w walkach ze wskazanymi wyżej oddziałami czy grupami. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. Uprawnienia do świadczenia z tytułu deportowania do pracy przymusowej na terytorium Trzeciej Rzeszy nie mogą być rozpatrywane w toku postępowania o pozbawienia uprawnień kombatanckich. Mogą być one rozpatrywane w osobnym postępowaniu przed Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17.06.2003 r. (sygn. akt P 24/02, Dz.U. z 2003 r., nr 110, póz. 1060), orzekł, że art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik, (Dz. U. Nr 87, poz. 395, z późn. zm.) ustanawiający końcowy termin występowania z wnioskami o przyznanie uprawnienia do świadczenia, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło