II SA/Kr 3029/00

WyrokWSA w Krakowie2005-04-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski, Sędzia NSA Anna Szkodzińska, WSA Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę może zostać utrzymana w mocy, jeśli istnieją wątpliwości co do zgodności z prawem wcześniejszych działań inwestora, w tym samowolnej rozbiórki budynku, budowy muru oporowego oraz niezgodności przedkładanej dokumentacji z faktycznym stanem rzeczy i wcześniejszymi pozwoleniami?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została uchylona, ponieważ organy obu instancji nie przeprowadziły należytego wyjaśnienia sprawy, ignorując zarzuty skarżących dotyczące samowolnych działań inwestora, w tym rozbiórki budynku i budowy muru oporowego. Brak było analizy wzajemnych relacji między stanem faktycznym, nakazami organów nadzoru budowlanego a zatwierdzanym projektem budowlanym, co uniemożliwiło ocenę zgodności decyzji z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Skarżący podnosili, że inwestor samowolnie rozebrał istniejący budynek, usypał skarpę gruzem, podkopał fundamenty ich domu i wybudował mur oporowy bez zezwolenia. Twierdzili również, że przedkładana dokumentacja była sprzeczna z wcześniejszymi pozwoleniami i stanem faktycznym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA Anna Szkodzińska (spr) WSA Renata Czeluśniak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi T. O. , J. O. i P. O. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2000r, Nr: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej T. O. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II S.A./Kr 3029/00 Uzasadnienie Decyzją z dnia 8 września 2000 r. znak [....] Prezydent Miasta N. zatwierdził projekt budowlany i udzielił E.F. i M.F. pozwolenia na budowę obejmującego : budowę budynku mieszkalnego /sześć lokali na wynajem/ na działce nr [....] przy ul. [....] w N. wraz z infrastrukturą techniczną na dz. Nr nr [....] .W uzasadnieniu stwierdził, że inwestycja jest zgodna z miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego, a kompletny projekt budowlany został przedłożony w terminie ważności decyzji o ustaleniu wzizt i jest z nią zgodny. Inwestorzy wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odwołaniu od tej decyzji T.O. i J.O. , oraz P.O. odwołali się do swych licznych wcześniejszych wystąpień i podali : Pierwsze zezwolenie obejmowało remont i modernizację do nadproży istniejącego na działce inwestorów budynku, ale budynek ten został samowolnie, przy użyciu ciężkiego sprzętu, rozebrany w całości. Gruzem usypano samowolnie skarpę, podkopano i odkryto fundamenty przyległego domu odwołujących się /nr ...../. W dniu 25 czerwca 1999 r. zostały wydane przez PINB nakazy, które jednak nie są wykonywane. Nie zważając na tę samowolę, w dniu [....] lipca 1999 r. wszczęto nowe postępowanie o pozwolenie na budowę. Wg. aktualnej lokalizacji dom jest przesunięty o 8 m i usytuowany na skraju skarpy. W maju - kwietniu 1999 r. bez zezwolenia wybudowano zbrojony mur oporowy wzdłuż torów kolejowych z rozległą szeroką stopą. Mur ten przecina w połowie utworzoną skarpę, jest źle posadowiony i stanowi zagrożenie osuwu. Nie jest prawdą, jak twierdzą organy, że mur ten stanowi podmurówkę pod ogrodzenie. Nawet autor opinii geolog A. S. nazywając ów mur podmurówką pod ogrodzenie twierdzi, że jest on zdolny zatrzymać masy ziemi skarpy, obciążenie wysypanego gruzu z rozbiórki i obciążenia dużego nowego domu. Nie jest też zgodny z wiedzą techniczną wniosek geologa, że im głębsze wykopy, tym jest stabilniej. Opinia zresztą geologa nie dotyczy ostatniego posadowienia budynku, nie spełnia więc wymogu decyzji nr [....] /należy przedłożyć geotechniczne warunki posadowienia obiektu/. Inwestor dysponuje 2 wersjami dokumentacji : pierwotną na remont i modernizację, oraz drugą na budowę. Do uzgodnień, w tym dla PKP przedkładał dokumentację pierwszą /i uzyskał zgodę na przybliżenie do granicy torów 20 m/, a pozwolenie na budowę dotyczy drugiej. W istniejącej na gruncie sytuacji budowa domu wg. zatwierdzonego projektu będzie stanowić zagrożenie. Do odwołania dołączono szereg rysunków obrazujących położenie pierwotnie zamierzonej i aktualnej inwestycji, oraz kopie fotografii przedstawiających roboty związane z usypywaniem skarpy i budową muru. Decyzją z dnia 25 października 2000 r. znak [....] Wojewoda [....] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego, to znaczy nie orzeczono w stosunku do jakiegokolwiek obiektu istniejącego na działce nakazu rozbiórki. Brak jest więc podstaw do negatywnego rozstrzygnięcia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T.O. i J.O. oraz P.O. powtórzyli zarzuty odwołania. Wojewoda [....] wniósł o oddalenie skargi odwołując się do motywów swego rozstrzygnięcia. Dodał, że gabaryt projektowanego budynku nie odbiega od gabarytu budynków na sąsiednich działkach, a obniżenie posadowienia projektowanego w sąsiedztwie skarpy budynku przenosi obciążenie od tego obiektu na niższe warstwy gruntu. Ocena wykonanych robót związanych z rozbiórką starego budynku na działce 90/1, oraz budową ogrodzenia /wg. skarżących muru oporowego/ pozostaje w kompetencji inspektora nadzoru budowlanego, który nie wydał nakazu rozbiórki . W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie - ppsa/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Pomimo wielokrotnie przedstawianych przez strony zastrzeżeń, sprawa nie została należycie wyjaśniona. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji są niezwykle lakoniczne i nie zawierają praktycznie żadnej analizy problemów podnoszonych przez skarżących. Organ odwoławczy zauważył jedynie, że skoro nie zachodzą w sprawie przesłanki z art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego , to nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej. Tymczasem z licznych pism skarżących wynika, że pierwotnym zamiarem inwestorów był remont, modernizacja, czy też rozbudowa /?/ istniejącego już budynku mieszkalnego i na takie roboty wydane zostało pozwolenie . Stosownej decyzji w aktach nie ma, nie ma też żadnych, zebranych przez organ dokumentów związanych z realizacją tej inwestycji. Tylko z pism skarżących bądź do nich kierowanych wynika, że w związku ze sposobem realizacji inwestycji, prowadzone były przez nadzór budowlany postępowania, w wyniku których zapadły decyzje nakazujące wykonanie przez inwestorów prac, oraz że podjęta była decyzja o uchyleniu pozwolenia na budowę, o którym mowa wyżej. Żadne bliższe dane na temat treści w/w decyzji i ich wykonania nie zostały ustalone, a w aktach nie ma materiału, który pozwalałby choćby na weryfikację informacji podawanych przez skarżących. Brak ustaleń w omawianym zakresie powoduje niemożność zaakceptowania zaskarżonej decyzji jako zgodnej z prawem. W opisanej bowiem sytuacji obowiązkiem organu było ustalenie wzajemnych relacji pomiędzy stanem, do którego inwestorzy doprowadzili, stanem do doprowadzenia którego zostali decyzjami organów nadzoru zobowiązani i stanem "wyjściowym" dla zatwierdzanego projektu budowlanego, dotyczącego nowego, inaczej położonego obiektu. Dopiero takie ustalenia dawałyby podstawę do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zatwierdzenie projektu i udzielenie pozwolenia na budowę nie będzie jednoznaczne z faktycznym, ale przecież bezpodstawnym "zwolnieniem" inwestorów od wykonania nałożonych obowiązków i czy - z technicznego punktu widzenia - realizacja zaprojektowanego budynku w warunkach faktycznych zgodnych z wydanymi nakazami, będzie możliwa. Organ, jak wyżej wskazano, zwrócił uwagę tylko na jeden /być może z wielu/ przedmiot postępowania nadzorczego : mur czy też podmurówkę ogrodzenia. Charakter tego obiektu nie został ostatecznie określony, wg. twierdzeń organu nastąpić to winno w postępowaniu nadzorczym, dotychczas jednak nie zakończonym nakazem rozbiórki. Zgodzić należy się z organem, że w takim stanie nie można mówić o spełnieniu przesłanki z art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. Przepis ten ma charakter sankcyjny : jego celem jest przymuszenie inwestora do wykonania już zapadłej decyzji. Nie oznacza on jednak, że ocena wpływu istniejącego obiektu będącego przedmiotem toczącego się już postępowania rozbiórkowego na możliwość realizacji zaprojektowanej inwestycji, ma być przez organ budowlany pominięty. Nie ma wątpliwości, że wzniesiony przez inwestorów w poprzek skarpy mur ma pełnić rolę stabilizacyjną. Podkreśla to w swej opinii uzupełniającej rzeczoznawca A.S. Wymagałoby zatem wyjaśnienia , czy realizacja inwestycji w obecnym kształcie i w obecnie projektowanym położeniu możliwa jest tylko przy założeniu istnienia owego muru, czy też i bez niego. Wspomniana opinia odpowiedzi na to pytanie nie daje, a co więcej - w ogóle nie nawiązuje do nowego projektu, lecz do istniejącego na gruncie, a spowodowanego prawdopodobnie nielegalnym działaniem inwestorów, stanu. Na dołączonym bowiem do opinii rysunku, naniesionym na mapę uwzględniającą nowy przebieg skarpy, przedstawiono położenie dołu szerokoprzestrzennego, którego obrys zdaje się odpowiadać położeniu starego, rozebranego domu, a nie nowo projektowanego. Jednocześnie opiniujący nie precyzuje w ogóle, czy jego oceny i wniosku dotyczą całej działki, czy też tylko tej jej części, którą oznaczono na rysunku. Związek między uzupełniającą opinią geologa a nowym projektem budowlanym nie został choćby odnotowany ani w opinii, ani w projekcie. Na marginesie odnotować należałoby, że uprawnienia autora opinii nie zostały udokumentowane. Zupełnym milczeniem pominął organ zarzuty skarżących co do braku właściwych uzgodnień odnoszących się do nowego projektu i odległości obiektu od torów PKP. Zaakceptował też stan, w którym różne części projektu przedstawiono na kopiach różnych map /z poprzednim lub aktualnym przebiegiem skarpy/. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c zaskarżoną decyzję należało uchylić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło