II SA/Kr 3045/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska / spr. / Sędziowie AWSA : Mariusz Kotulski Wojciech Jakimowicz Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2005 r. sprawy ze skargi L. B. i R. B. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżących L. B. i R. B. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 3045/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 1212.2000r , wydaną na podstawie art.28 , art.33 ust.l , art.34 ust.4 , art.36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89 poz.414 z późn.zm./oraz art.104 kpa , po rozpatrzeniu wniosku inwestora M.G. , Wójt Gminy K. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla M.G. na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączem energetycznym i przyłączem wodociągowym , na działkach nr [....] i [....] położonych w K. W uzasadnieniu wskazano , że uprzednio wydana w sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę została przez organ odwoławczy uchylona. Postanowieniem z dnia 6.07.2000r , przy ponownym rozpatrzeniu sprawy , na inwestora został nałożony obowiązek przedłożenia aktualnej decyzji o wzizt dotyczącej planowanej inwestycji. W dniu [....] 11.2000r inwestor wykonał ten obowiązek. Ustosunkowując się do zarzutów L.B. i R.B. organ stwierdził, że inwestor przedkładając wniosek o pozwolenie na budowę dołączył projekt zagospodarowania działki z naniesionym pasem służebności przejazdu zgodnie z aktem notarialnym z dnia [....] .11.1998r. W akcie notarialnym zapisano , że w dziale I księgi wieczystej wpisane jest prawo przejazdu , przegonu , przechodu przeprowadzenia urządzeń podziemnych przez działkę ew. [....] z kw Nr [....] na rzecz każdoczesnych właścicieli działek ew. nr [....] , [....] , [....] . Dlatego też organ uznał , że inwestor wykazał prawo dojazdu do działek na których zamierza realizować inwestycję. Na aktualnym podkładzie mapowym szlak służebny został zaznaczonyv Podał również , że § 14 pkt 2 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odnosi się do projektowanych i nowotworzonych dojazdów do działek , natomiast działka inwestora posiada istniejący dojazd zapisany w akcie notarialnym. Przepis § 272 pkt l cytowanego rozporządzenia nie dotyczy zabudowy jednorodzinnej. Projekt zagospodarowania działki jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym uchwała z dnia 2.05.1992r i z uchwałą z dnia 21.10.1994r , ustaleniami decyzji Wójta Gminy K. z dnia 10.08.2000r o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Kompletny projekt budowlany spełnia wymagania określone w art.34 ust. l , 2 i 3 Prawa budowlanego. Inwestor dysponuje nieruchomością na cele budowlane i uzyskał wymagane przepisami szczegółowymi uzgodnienia , pozwolenia i opinie innych organów. W odwołaniu od tej decyzji L.B. i R.B. zarzucili , że przedstawione rozwiązania projektowe naruszają przepisy art.33 pkt 2 Prawa budowlanego , szczególnie w zakresie prawa dojazdu do działek niezgodnego z ustaleniami protokołu w sprawie I C 181/99 Sądu Rejonowego w N. , przez zaakceptowanie dojazdu o szerokości 2,5m. Nadto zarzucili, że naruszony został art.35 pkt l Prawa budowlanego przez brak zwymiarowania na aktualnym podkładzie mapowym wykazywanej przez projektanta służebności. Wskazali , że naruszony został również § 14 pkt 2 rozporządzenia z dnia 14.12.1994r , gdyż parametry liniowo-przestrzenne określone w normach technicznych nie są zgodne z istniejącymi w części przyziemia ich budynku. Podnieśli również , że organ zawiesił postępowanie z ich wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na rozbudowę budynku gospodarczego do czasu zakończenia postępowania sądowego o ustalenie szerokości drogi służebnej , a wydał przedmiotowe pozwolenie na budowę z dojazdem po drodze o nie ustalonej jeszcze przez sąd szerokości. Zarzucili też , że dojazd służebny dotyczył innych numerów działek. Decyzją z dnia 12 września 2001r znak : AB.I.Nt/Kr-7119/3/01 , na podstawie art.81 ust. l pkt 2 ,art.82 ust.3 prawa budowlanego i art.138 § l pkt l Wojewoda [....] kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że akta sprawy zostały uzupełnione o dowód dysponowania na cele budowlane nieruchomościami nr [....] i [....] położonymi w K. w postaci aktualnego wypisu z księgi wieczystej oraz o dowód potwierdzający prawo przechodu , przejazdu i przegonu oraz przeprowadzenia urządzeń podziemnych przez działki nr [....] i [....] do działek nr [....] i [....], także w postaci aktualnego wypisu z księgi wieczystej. Usunięta została niezgodność załącznika graficznego do protokołu PODGiK z dnia [....] .2000r w zakresie uzgodnionego projektu odprowadzenia ścieków do kanalizacji sanitarnej osiedlowej , podczas , gdy na rysunku zagospodarowania terenu będącego częścią zatwierdzonego projektu budowlanego zaprojektowano dodatkowe odprowadzenie ścieków do zbiornika usytuowanego w granicy z działką nr [....] i [....]. Wyjaśniono, że dojazd do działki inwestora istnieje w terenie a zatem budowa domu nie wymaga urządzenia dojazdu. Projekt architektoniczno-budowlany został uzupełniony o część podającą rozwiązania w zakresie instalacji sanitarnych i elektrycznych oraz konstrukcji. Akta sprawy zostały uzupełnione o oświadczenia o warunkach włączenia do dróg lądowych , zasilania w wodę oraz odprowadzenia ścieków. Organ odwoławczy stwierdził również , że dokonano sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska , wymaganiami decyzji wzizt, sprawdzono kompletność projektu oraz wykonanie projektu przez osoby uprawnione. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję L.B. i R.B. zarzucili naruszenie przepisów art.5 ust. l pkt 6 i ust.2 pkt l, art.33 , 34 , 35 i 36 Prawa budowlanego oraz przepisów § 14 ust. l , 2 , 3 i 4 w związku z § 3 pkt l , § 15 , § 26 , 27 , 28 , 29 i 30 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994r w sprawie warunków technicznych. Podnieśli również naruszenie art.6 , 7 , 8 , 75 § l , 77 § l , 80 , 81 i 107 kpa przez dokonanie nieprawidłowych i sprzecznych z zebranym materiałem ustaleń, nie wyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności oraz brak wystarczającego i prawidłowego uzasadnienia decyzji. Podnieśli , że działki inwestora nie mają prawidłowego dojazdu. Zarzucili , że istniejąca prawnie służebność dotyczy wyłącznie działki nr [....] i została ustanowiona dla działki o przeznaczeniu rolniczym. Działka nr [....] , dokupiona przez inwestora nie ma w ogóle żadnego dostępu , w szczególności ustanowionej służebności , a m.in. na niej ma być prowadzona budowa. Zarzucili, że istniejący dojazd nie spełnia warunków § 14 rozporządzenia z dnia 14.12.1994r , jak również ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego , gdzie określono minimalną szerokość drogi dojazdowej na 3 m. Podnieśli, że Sądzie Rejonowym w N. , do sygn. NS 975/00 zawisła sprawa o ustanowienie służebności drogi koniecznej, gdzie w czasie wizji lokalnej stwierdzono , że przejazd przez zabudowania skarżących może mieć maksymalną szerokość 2,10 - 2,20 m a wysokość 2 m. Podali , że w terenie istnieje tylko ścieżka o szerokości do 2,20m. Zarzucili , że fakt istnienia dojazdu w terenie został ustalony na podstawie oświadczenia inwestora. W oświadczeniu tym inwestor podał , że droga służebna w terenie istnieje , zaś szerokość jej wynosi 3,5m. Nie uwzględniono natomiast przeciwnych oświadczeń skarżących. Zarzucili , że warunkiem zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę jest posiadanie przez działkę budowlaną dojazdu spełniającego określone warunki. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. Treść art.32 ust.4 prawa budowlanego , w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, była następująca : " Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, 2) wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. ' Z kolei przepis art.35 prawa budowlanego stanowił, że : "przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1.1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, c) przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. 2. Właściwy organ może badać zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5. 3. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. l i 2, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. 4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. l i 2 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ budowlany zobowiązany był zatem sprawdzić, czy spełnione zostały wymogi zawarte w art. 32, a także warunki zawarte w art. 35 prawa budowlanego. Dopiero w sytuacji spełnienia wskazanych wymagań organ zobowiązany jest do udzielenia pozwolenia na budowę. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego , że projektowana zabudowa sprzeczna jest z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego , na początku należy zaznaczyć , że stosownie do art. 47 ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę . Mimo to sprawdzenie o jakim mowa w art.35 prawa budowlanego dotyczyć może zarówno tego , czy po dacie wydania decyzji, przewidzianej w art. 47 ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, nie zaszły zmiany w treści miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego , -jak i tego czy planowana inwestycja zgodna jest z , nie zmienionym od tej daty wydania decyzji o wz i zt, planem zagospodarowania przestrzennego. Gdyby w trakcie realizacji kompetencji z art. 35 ust. l pkt la i b Prawa budowlanego organ dostrzegł niezgodność pomiędzy decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, powinien zainicjować wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia zawiesić postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego, na podstawie art. 97 § l pkt 4 kpa. Nie wolno mu jedynie odmówić wydania pozwolenia na budowę w sytuacji dostrzeżenia takiej sprzeczności , gdyż ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest związany. W przedłożonych aktach administracyjnych znajduje się jedynie wyciąg z tekstu planu i kopia rysunku planu , bez zaznaczenia miejsca inwestycji i potwierdzenia zgodności z oryginałem. Skrótowy wyciąg tekstu planu nie pozwala na weryfikację twierdzeń skarżących. Decyzja wzizt z dnia 10.08.2000r zawiera warunek odprowadzenia ścieków do szczelnego bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne , przyszłościowo do gminnej kanalizacji sanitarnej. Zaskarżona decyzja nie obejmuje budowy takiego zbiornika , nie obejmuje również przyłącza kanalizacyjnego. Tymczasem w projekcie zagospodarowania działki zaprojektowano przyłącze kanalizacyjne. W projekcie zagospodarowania działki nie naniesiono projektowanego przyłącza wodociągowego , a zostało ono wymienione do wykonania w opisie tego projektu. Projekt nie zawiera uzgodnienia rzeczoznawcy ds. przeciwpożarowych. W aktach sprawy brak również postanowienia WOSOZ z dnia 25.07.2000r, na które powołano się w tej decyzji. Co do następnego zarzutu skarżącego podnieść należy , że zgodnie z treścią art.34 prawa budowlanego projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Nadto zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Projekt budowlany powinien zawierać: projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Stosownie do przepisów rozporządzenia wykonawczego do prawa budowlanego , a w szczególności § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998r w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego /Dz.U. Nr 140 poz.906/ projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Projekt winien zawierać dane informujące, czy działka lub teren, na którym jest projektowany obiekt budowlany, są wpisane do rejestru zabytków oraz czy podlegają ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także orientację położenia działki lub terenu w stosunku do sąsiednich terenów i stron świata. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych plan zagospodarowania działki został sporządzony na kserokopii mapy sytuacyjno-wysokościowej z 1999r. Projekt zagospodarowania działki w części rysunkowej nie odpowiada cytowanym przepisom rozporządzenia. Nie wiadomo zresztą przez kogo został sporządzony , nie podaje wymaganych wymiarów i odległości. Projekt zagospodarowania działki nie obejmuje przyłącza wodociągowego i nie zawiera uzgodnienia rzeczoznawcy ds. przeciwpożarowych. Z projektu tego wynika , że przyłącze kanalizacyjne ma prowadzić do kanalizacji osiedlowej na działce nr [....] . Pozwolenie na budowę działki tej nie obejmuje. W części opisowej projektu - nie wiadomo przez kogo sporządzonej, nie podpisanej , podano z kolei , że w najbliższym sąsiedztwie działki znajduje się projektowany rurociąg kanalizacji fekalnej. Na projekcie znajduje się uwaga , nie wiadomo przez kogo dokonana , że kanalizacja objęta jest odrębnym projektem i pozwoleniem na budowę. Jest to sprzeczne z przepisem art.33 ust. l prawa budowlanego. Budynek mieszkalny bez przyłącza kanalizacyjnego lub zbiornika na nieczystości nie może samodzielnie funkcjonować. W opisie tym podano również , że "w chwili obecnej brak jest bezpośredniego podłączenia do układu komunikacyjnego miasta. Dojście do działki odbywa się przez sąsiadujące od północy działki lub bezpośrednio od strony południowej." Ponieważ na projekcie zagospodarowania działki nie zaznaczono kierunków świata , nie wiadomo o jakie dojście chodzi. Powyższe stwierdzenie pozostaje w sprzeczności z oświadczeniem inwestora. Projekt przyłącza wodno - kanalizacyjnego nie został przez projektanta podpisany , nie został też zatwierdzony przez organ. To samo należy odnieść do projektu przyłącza energetycznego. Powracając do zakresu obowiązkowych sprawdzeń , jakich musi dokonać organ przed wydaniem pozwolenia na budowę , przypomnieć należy konieczność sprawdzenia projektu budowlanego z przepisami technicznymi. Wchodzi tu w grę przede wszystkim treść przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /tekst jednolity - Dz.U. z 1999r Nr 15 poz.140/. Zgodnie z § l.ust 1. rozporządzenie ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę. Z § 14 ust. l tych warunków wynika , że do działki budowlanej oraz do budynku i urządzeń z nim związanych należy zapewnić dojście ł dojazd od drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu jego użytkowania oraz wymagań ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach szczególnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Organ poprzestał na stwierdzeniu , że skoro wniosek inwestora nie obejmuje przebudowy istniejącego dojazdu , to przepisy cytowanego rozporządzenia nie mają zastosowania. Jest po pogląd błędny. Organ winien rozstrzygnąć , czy istniejąc dostęp do projektowanego budynku jest w świetle tego rozporządzenia wystarczający. Gdyby się okazał on niewystarczający , to prowadziłoby to do wniosku , że inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Warunkiem uznania nieruchomości za nieruchomość do celów budowlanych jest zapewnienie takiej nieruchomości dojścia i dojazdu do rogi publicznej. Musi być to dojazd faktycznie i prawnie zapewniony. Rację należy również przyznać skarżącym o naruszeniu przez organ przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalenie faktu istnienia w terenie dojazdu do nieruchomości inwestora na podstawie jego oświadczenia , przy odmiennych twierdzeniach skarżących , nie było dopuszczalne. Wobec powyższego uznać należy , że przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały przepisy prawa procesowego /art.7 i 77 kpa / oraz art.34 i 35 prawa budowlanego. Stosownie do treści art. 145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art.135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.