II SA/Kr 305/01

WyrokWSA w Krakowie2005-01-31

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Stanisław Biernat, Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która odbyła służbę wojskową w okresie powojennym, nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania dowodowego i pomijając zarzuty dotyczące działalności w okresie okupacji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 kpa. Organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także pominął zarzuty skarżącego dotyczące jego działalności w okresie okupacji, opierając się na przepisie, który został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu M. T. uprawnień kombatanckich. Skarżący podnosił, że organ nieprawidłowo zakwalifikował jego służbę wojskową jako walkę o utrwalenie władzy ludowej, pomijając jego działalność w Tajnym Harcerstwie, AK i WiN w okresie okupacji. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, argumentując, że termin na składanie wniosków upłynął, a skarżący nie walczył z UPA i Wehrwolfem. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2005r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie NSA Stanisław Biernat WSA Renata Czeluśniak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2005r sprawy ze skargi M. T. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 8 stycznia 2001, Nr: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] lipca 2000r, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego M. T. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Kr 305/ 01 UZASADNIENIE Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] .07.2000r., nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono M. T. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w [...] decyzją z dnia [...] .06.1988r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" [...] .06.1948-[...] .08.1948 (łącznie 2 miesiące). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. T. podnosi, że w trakcie służby wojskowej pełnił funkcję kierowcy i nigdy nie występował z bronią w ręku przeciwko organizacjom zbrojnym po wyzwoleniu ( powołuje się na wpis w książeczce wojskowej). Dodaje, że decyzja pomija jego udział w czasie okupacji w Tajnym Harcerstwie a następnie w A.K. i WiN, chociaż dołączył do akt stosowne dokumenty. Przypuszcza, że przez przeoczenie pominięto tą działalność. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 8.01.2001r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 w zw. z art. 127§ 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142, póz. 950 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z 28.07.2000r. Organ powołał się na to, że M. T. pełnił służbę w WP w latach 1948-1950. W aktach ZBOWiD ( pkt 13 deklaracji członkowskiej ) pisał, że brał udział w walkach z bandami w okolicach [...] , [...] i w lasach [...] . Według "Informatora o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej" Lublin 1993, str.133-164 na wspomnianych terenach nie działały oddziały UPA i grupy Wehrwolfu. Wobec powyższego należało pozbawić M. T. uprawnień w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach ( ...). Co do okoliczności wymienionych we wniosku, a mianowicie działalności w Tajnym Harcerstwie, AK i WiN organ przyjął, iż nie mają one wpływu na wynik sprawy, gdyż zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach (...) termin składania udokumentowanych wniosków upłynął 31.12.1998r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. T. wnosi o uchylenie decyzji. Zarzuca naruszenie zarówno procedury administracyjnej, tj. art. 7-9,11-12, 75, 77, 80 i 107§3 kpa, jak i prawa materialnego tj. art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...). Bezpodstawnie przyjęto, iż jest "utrwalaczem władzy ludowej", gdy tymczasem odbywał służbę wojskową z poboru w okresie od [...] .06.1948r. do [...] .10.1950r. w Samodzielnym Pułku Łączności - mp. [...] , JW. [...] . W trakcie służby wojskowej nie brał udziału w żadnych walkach z bandami zbrojnego podziemia, co można ustalić na podstawie jego akt osobowych. Nie zgadza się z tym, że Urząd nie ma zajmować się jego działalnością okupacyjną. Wnosił bowiem o poszerzenie uprawnień kombatanckich, a nie o nową podstawę. A zatem wspomniany w decyzji termin 31.12.1998r. nie ma do niego zastosowania . Złożone przez niego dokumenty, są wystarczające do weryfikacji. Wywodzi swój status kombatanctwa z art. 1 ust. 2 pkt 3 i 6 ustawy o kombatantach (...). W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, o następuje: Zgodnie z art. 3§ 1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97§ 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Co prawda organ pisze w odpowiedzi na skargę, iż M. T. służył w KB W, ale Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, aby ustalić przebieg służby wojskowej skarżącego. Oparł się wyłącznie na aktach b. ZBOWiDu, w których brak pełnej informacji co do tej kwestii. Wobec powyższego nie wiadomo jaką formacją wojskową była JW [...] , o której pisze skarżący w skardze i jakiego rodzaju zadania wykonywała (numer jednostki nie zgadza się bowiem z numerami jednostek należących do [...] ). Prawidłowe ustalenia dowodowe winny być podstawą do przyjęcia następnie stosownej kwalifikacji prawnej, gdyż od tego z kim walczyła strona, zależy podstawa prawna ewentualnego pozbawienia uprawnień kombatanckich. Nie można zatem wyłącznie badać sprawy pod kątem tego, czy strona walczyła z UPA i Wehrwolfem. Organ, jak słusznie zauważa skarżący, pominął zupełnie jego zarzuty dotyczące nieuwzględnienia działalności okupacyjnej, powołując się na przepis art. 22 ust. 3 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ). Jak wiadomo, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 15.04.2003r. ( Dz. U. Nr 72, póz. 658 ) orzekł o niezgodności tego przepisu z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Ponadto w uchwale 7 sędziów NSA z 3.12. 2001r. ( sygn. akt OPS 11/ 01 ) stwierdzono, iż "przewidziany w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142 poz. 950 ze zm. ) termin zastrzeżony do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich nie dotyczy sytuacji gdy weryfikowany kombatant, który uzyskał uprawnienia kombatanckie, jako uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zgłasza w postępowaniu weryfikacyjnym, prowadzonym także po dniu 31.12.1998r., iż zachodzą okoliczności uzasadniające po jego stronie tytuł do uprawnień kombatanckich określony w tej ustawie". Trzeba zauważyć, że w aktach sprawy w ogóle nie ma materiałów, na które powołuje się skarżący, a które miałyby uzasadniać jego ewentualny tytuł do kombatanctwa w oparciu o działalność w Tajnym Harcerstwie , A.K. i WiN. Wobec powyższego organ powinien stwierdzić, co się z tymi dokumentami stało i następnie przeanalizować je. Ich treść może mieć bowiem ewentualny wpływ na zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich, w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach (...). Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145§ 1 pkt. 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) p.o.p.p.s.a w zw. z art. 97§1 ustawy z 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97§2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło