II SA/Kr 305/16

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 16 maja 2016 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 stycznia 2016 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem Z. G., synową, córką M. P. i 5 wnukami. Według oświadczenia ich wspólny miesięczny dochód wynosi 4.226,60zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości 813,45 zł, świadczenie rentowe żony w wysokości 913,15 zł, dochód syna Z. G. z tytułu pobieranych zasiłków: chorobowego, rodzinnego, pielęgnacyjnego i specjalnego w wysokości około 1.000 zł, dochód córki M. P. w wysokości około 1.500 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi budynek mieszkalno – gospodarczy o pow. 80 m2, gospodarstwo rolne o pow. 7.06 ha. W ramach zobowiązań i stałych wydatków miesięcznych skarżący wymienił - kredyt konsumpcyjno - hipoteczny w wysokości 40.000 zł, kredyt konsumpcyjno – hipoteczny na cele mieszkaniowe z lipca 2015 r. w wysokości 80.000 zł, kredyt konsumpcyjny z września 2015 r. w wysokości 6.000 zł. Łączna wysokość rat miesięcznych wynosi 1.500 zł. Koszty opłat za media – 1.200 zł, koszty leczenia i rehabilitacji – 900 zł miesięcznie. W opinii referendarza informacje przekazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 4 maja 2016 r., skarżący został wezwany do jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 16 maja 2016 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z A. G., Z. i M. G. wraz z ich dziećmi oraz M. P. i jej trójką dzieci. Jest osobą po traumatycznych przeżyciach związanych z utratą syna, utratą domu przez córkę M. P. oraz nieszczęśliwym wypadku, któremu uległ syn Z. G. - przez co do tej pory nie może podjąć pracy. Jego żona M. G. opiekuje się niepełnosprawnym synem - pozostaje bez stałego dochodu. Skarżący buduje dom dla córki i na ten cel zaciągnął kredyty. Posiada on samochód marki [...] z 1995 r. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi on w miesiącu koszty w wysokości od około 1.200 zł do 1.500 zł. Wyszczególnione koszty może on potwierdzić tylko swoim podpisem, gdyż nie posiada faktur, które mógłby przedstawić, ale oświadcza, że są to koszty niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej. Pozostałe koszty takie jak opłaty za media, zakup żywności i spłata kredytów to kwota około 1.900 zł, a zaoszczędzone środki finansowe są przeznaczone na budowę domu. Z dołączonych do pisma oświadczeń skarżącego wynika, iż miesięczny dochód syna Z. G. i jego rodziny wynosi 2.410,55 zł. Natomiast miesięczny dochód córki M. P. wynosi 2.123 zł. Do pisma dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów, faktur i rachunków: wyciągi z konta bankowego skarżącego za okres od lutego do kwietnia 2016 r., zeznanie podatkowe skarżącego za rok 2014 – PIT 40 A i PIT- 36, zaświadczenie z Banku [...] w G. z dnia 12 maja 2016 r. o zaciągniętych przez skarżącego i jego żonę kredytach wraz z umowami i harmonogramami ich spłat, potwierdzenie wysokości pobieranych przez skarżącego i jego żonę świadczeń emerytalno – rentowych, trzy faktury sprzedaży przez skarżącego mleka na rzecz Okręgowej Spółdzielni [...] w N., odcinki opłat za energię elektryczną – 231.57 zł ( maj 2016 r.), informacja o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2016 r. - 135 zł ( maj 2016 r.). Ponadto decyzja Wójta Gminy [...] z 2 kwietnia 2016 r. o przyznaniu M. G. świadczenia wychowawczego w wysokości 500 zł, decyzję Burmistrza [...] z 23 czerwca 2014 r. o przyznaniu M. G. zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad C. T. w wysokości 520 zł, orzeczenie z dnia 14 stycznia 2014 r. Powiatowego Centrum Pomocy Społecznej w N. o niepełnosprawności od urodzenia P. G., decyzja Prezesa KRUZ z dnia 22 kwietnia 2016 r. o przyznaniu Z. G. prawa do renty rolniczej w wysokości 922,55 zł, odcinek wpłaty raty kredytowej Z. G. w wysokości 89,15 zł , odcinek opłaty ubezpieczenia M. G. w wysokości 336,50 zł i trzy faktury za zakup leków wystawione na nazwisko M. G. z marca i kwietnia 2016 r. Skarżący przedstawił też decyzje z dnia 1 marca 2016 r o przyznaniu zasiłku okresowego dla M. P. w wysokości 400 zł, potwierdzenie złożenia wniosku o świadczenie 500 plus, potwierdzenie wpłaty do KRUS 516 zł tytułem ubezpieczenia rolniczego odcinki opłat za telewizję [...] 97 zł, faktury opłat za olej napędowy wystawione na nazwisko M. P. za okres od lutego do kwietnia 2016 r. Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zatem wniosek skarżącego należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń , jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialną i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwe i ta okoliczność wpływa i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż wspólny miesięczny dochód jego i jego rodziny wynosi około 4.226,60 zł. Tymczasem jak wynika z przedłożonych do akt wyciągów z posiadanych w Banku [...] rachunku wynika, iż miesięczny dochód skarżącego i jego żony wynosi – od 3.224,79 zł do 3.485,32 zł ( w zależności od wysokości faktury wystawionej Spółdzielni [...]). Dodatkowo do dochodu tego należy zaliczyć dochód miesięczny syna Z. G. w wysokości 2.410, 55 zł oraz dochód miesięczny córki M. P. w wysokości 2.123 zł. daje to łączną kwotę 7.758,34 zł. Skarżący przedstawił zaświadczenie o zobowiązaniach z tytułu zaciągniętych kredytów na łączną kwotę 126.000 zł. Jak wyjaśnił pieniądze te, a także zaoszczędzone środki przeznacza na budowę domu dla córki M. P.. Udokumentowane stałe wydatki miesięczne skarżącego to opłata za media ( energię elektryczna i wywóz śmieci) łącznie 336,57 zł. Łączna kwota spłat zaciągniętych kredytów to według oświadczenia 1.500 zł. Koszty leczenia i rehabilitacji wnuka – 900 zł. Po zsumowaniu wydatków koniecznych dają one kwotę 2.736,55 zł ( przy czym skarżący nie podaje nawet szacunkowej wartości kosztów wyżywienia ). Z uwagi na fakt, iż skarżący prowadzi gospodarstwo rolne i jego działalność nie kończy się tylko na dostawie mleka, ale należy wziąć pod uwagę także fakt, iż korzysta on z rodziną także z pożytków naturalnych jakie uzyskuje. Odnosząc się natomiast do kwestii opłacania przez skarżącego rat kredytu należy podkreślić, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym przypadku właśnie koszty regulowania rat kredytu nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Reasumując w opinii orzekającego sytuacja materialna przedstawiona przez skarżącego nie uzasadnia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak sam twierdzi jest on w stanie poczynić oszczędności w budżecie domowym, które przeznacza na budowę domu dla córki. Orzekający nie kwestionuje, iż taka pomoc jest córce skarżącego potrzebna i o jej rozmiarach decyduje sam skarżące, ale nie może on oczekiwać, że przerzuci jej ciężar na innych współobywateli – bo do tego właśnie sprowadza się przyznanie prawa pomocy i obciążenie tymi opłatami Skarbu Państwa. Poza tym orzekający zwrócił uwagę, iż w przedstawionych wydatkach znajdują się wydatki, które trudno uznać za konieczne, i które pozostają w sprzeczności z obrazem sytuacji finansowej rodziny jaka przedstawi skarżący. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).