II SA/Kr 3054/00
WyrokWSA w Krakowie2004-10-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Biernat, NSA Izabela Dobosz, AWSA Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, oparta na stwierdzeniu braku udziału w walkach z określonymi formacjami (np. Wehrwolf), jest zgodna z prawem, jeśli strona twierdzi, że brała udział w takich walkach podczas służby wojskowej?Ratio decidendi
Decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich jest zgodna z prawem, jeśli organ administracji prawidłowo ustalił, że strona nie wykazała udziału w walkach z formacjami wymienionymi w ustawie o kombatantach, a wiedza historyczna nie potwierdza obecności tych formacji w danym okresie i miejscu. Sąd administracyjny oddala skargę, jeśli zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J.P. uprawnień kombatanckich przyznanych z tytułu udziału w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej, stwierdzając, że w okresie przyznania uprawnień J.P. odbywał służbę wojskową i nie wykazał udziału w walkach z określonymi formacjami (Wehrwolf). Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ II instancji, J.P. wniósł skargę do sądu, podtrzymując swoje twierdzenia o udziale w walkach z Wehrwolfem podczas służby wojskowej.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat (spr.) Sędziowie: NSA Izabela Dobosz AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2004r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000r.,Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala -
Decyzją z dnia 6.04.2000 r. nr [....] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich. J.P. , ur. [....].1927 r. przyznanych mu przez Z W ZBoWiD w B. j w 1987 r. z tytułu udziału w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [....] .01.1950 r. do [....] .03.1950 r. i od [....] .06.1951 r. do [....] .08.1951 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane J.P. uprawnienia kombatanckie, odbywał on służbę w Wojsku Polskim. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.P. opisał szczegółowo swoją służbę wojskową odbywaną m. in. w okolicach [....] , [....] , [....] , etc....., a także uczęszczanie do szkoły podoficerskiej. Strona podała, że uczestniczyła w walkach z Wehrwolfem.
W dniu 16.08.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję Nr [....] w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... i art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji, a ponadto stwierdził, że w rejonie, w którym J.P. odbywał służbę wojskową nie występowały grupy Wehrwolfu. Decyzja zatem nie narusza prawa.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.P. opisał swoją służbę wojskową i podtrzymał twierdzenie, że brał udział w czasie swojej służby wojskowej w walkach z Wehrwolf.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .
W przypadku skarżącego, który rozpoczął odbywanie służby wojskowej po 30.06.1947 r. i odbywał ją w [....] Brygadzie Korpusu [....] , jedyny tytuł przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich mógłby wynikać z art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach..., czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.
Ani w aktach ZBoWiD, ani w aktach postępowania weryfikacyjnego, nie ma dowodów na to, aby J.P. uczestniczył w walkach ze wskazanymi wyżej oddziałami czy grupami. Wiedza historyczna dotycząca okresu powojennego również nie potwierdza tego, jakoby w latach 1950-1951 w okolicach [....] , [....] , [....] , etc... działały grupy Wehrwolfu. Por. np. M. Jaworski, Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1945-1965, Warszawa 1984, s. 94-98.
Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło