II SA/Kr 3060/02

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : AWSA Wojciech Jakimowicz WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego skargę oddala Wnioskiem z dnia 1.08.2002 r. A.C. zwrócił się do Dyrekcji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o udzielenie pomocy materialnej w realnym i niezbędnym zakresie, w postaci zasiłku okresowego w kwocie 462 zł miesięcznie, przez okres co najmniej pół roku, zasiłku celowego w kwocie 95 zł na bilety MPK i zasiłku celowego w kwocie 80 zł na zakup okularów, zaznaczając, że zasiłek przyznany na zakup okularów zużytkował na niezbędny zakup baterii. Decyzją z dnia [...].08.2002r. MOPR w K., odmówił przyznania A.C. pomocy w postaci zasiłku okresowego w kwocie 462 zł miesięcznie przez okres co najmniej pół roku. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano m.in. przepis art. 31 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej. Natomiast w uzasadnieniu podano, że mimo, że wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania pomocy w formie zasiłku okresowego, to ze względu na bardzo ograniczone środki finansowe Ośrodka oraz konieczność zabezpieczenia w pierwszej kolejności świadczeń obligatoryjnych, nie jest możliwe objęcie go ta formą pomocy. Organ dodał, że skarżący objęty jest wsparciem Ośrodka na miarę jego możliwości i korzysta z zasiłków celowych oraz bezpłatnych obiadów. Od tej decyzji złożył odwołanie A.C. zarzucając, że odmówiono mu bezprawnie zasiłku okresowego w wysokości 462 zł przez okres co najmniej pół roku, chociaż spełnia wszelkie przesłanki podmiotowe i faktyczne. Odrzucił argument, że organ nie posiada środków finansowych. Zarzucił, że nie ma możliwości zapoznania się z dokumentami MOPS-u w K. dotyczącymi wykonania budżetu za I półrocze 2002r. Podniósł, że wielokrotnie odmawiano mu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w biurze rejonowym MOPR, a aktualizacja wywiadu była możliwa w miejscu zamieszkania dopiero w dniu 2.08.2002 r., gdyż domownicy gdzieś wyjechali. Organ nie uwzględnił dramatyzmu jego sytuacji omówionej w podaniu z dnia 1.08.2002 r., gdy musiał pożyczyć się na kwotę 190 zł . Decyzję wydano cztery tygodnie później, a wysłano prawie po dwóch tygodniach, utrzymując go w stanie niepewności. Wniósł też o rozpatrzenie jego sprawy w ustawowym terminie i po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej z jego udziałem oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z w dnia [...].10.2002r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie przepisów art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył te same argumenty na które powołał się MOPR w K. oraz wyjaśnił, że zaskarżona decyzja z [...].08.2002 r. została wydana przed upływem miesięcznego terminu od złożenia wniosku przez zainteresowanego (z 1.08.2002 r.) a więc nie naruszono terminu z art. 35 kpa oraz, ze w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione art. 89 kpa, które zobowiązują do przeprowadzenia rozprawy. A.C. zaskarżył tę decyzję do NSA. W swojej skardze A.C. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu oraz podnióśł, że decyzję tę o charakterze ostatecznym podjęto, bez przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i wysłuchania go jako strony. Wskazał, że on sam nie ma żadnego wpływu na to, jakimi środkami dysponuje Dyrekcja MOPR oraz że spotyka się z konsekwentną odmową udzielenia informacji o stanie środków finansowych, o co wielokrotnie się ubiegał. Uznał informacje, iż MOPR nie udziela zasiłków okresowych za niezgodną z prawdą, ponieważ pomoc taką sam otrzymał decyzją z dnia [...] września 2002r., którą przyznano mu zasiłek okresowy po 100 zł miesięcznie na okres od września do grudnia 2002 r. Kolejną decyzją zmieniono to rozstrzygnięcie w ten sposób, że zasiłek okresowy na miesiąc listopad i grudzień 2002 r. został podwyższony do kwoty 200 zł miesięcznie. Gdyby Kolegium, zgodnie z jego żądaniem przeprowadziło rozprawę administracyjną, mógłby ten temat poruszyć. A.C. zarzucił SKO stronniczość i złą wolę w załatwianiu jego spraw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na zarzuty skargi w całości podtrzymuje argumentację zawartą w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wskazuje też że A.C. zaskarża w trybie odwoławczym wszystkie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w swoich sprawach i każdorazowo żąda przeprowadzania w postępowaniu odwoławczym rozprawy administracyjnej. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach przedmiotowej sprawy był dostateczny do podjęcia w trybie odwoławczym zaskarżonej decyzji. Żadne ewentualne wyjaśnienia strony nie mogły zmienić faktu, iż w dacie podejmowania decyzji organu pierwszej instancji, organ ten nie dysponował środkami na udzielanie pomocy w postaci uznaniowych zasiłków okresowych . Pomoc w tej postaci jest zadaniem zleconym gminie. Realizacja zadań zleconych odbywa się ze środków Budżetu Państwa. Do zadań zleconych należą oprócz uznaniowych zasiłków okresowych, przede wszystkim świadczenia o charakterze obligatoryjnym takie jak: zasiłki stałe, zasiłki stałe wyrównawcze, renty socjalne. Na początku każdego roku budżetowego, ośrodki pomocy społecznej otrzymują dotacje na realizację zadań zleconych, od dwóch lat w wysokości nawet nie zabezpieczającej w pełni świadczeń obligatoryjnych. Pod koniec roku bywa, że wielkość dotacji ulega zwiększeniu i wówczas ośrodki pomocy społecznej są w stanie, ze środków na realizację zadań zleconych, przyznać także pomoc uznaniową w formie zasiłków okresowych. Taka okoliczność miała miejsce w przypadku A.C. Organ pierwszej instancji w końcówce roku, z uwagi na zwiększenie w miesiącu wrześniu 2002 r. dotacji na zadania zlecone, mógł przyznać także pomoc w postaci zasiłków okresowych i z takiej możliwości skorzystał. Natomiast w dacie podejmowania decyzji o odmowie przyznania Panu A.C. zasiłku okresowego w kwocie 462 zł miesięcznie przez okres co najmniej pół roku, takich możliwości jeszcze nie miał. Organ dodaje, że jakkolwiek odmówiono skarżącemu zasiłku okresowego w kwocie 462 zł, to jednak na miesiąc sierpień 2002r. Pan A.C. nie został pozostawiony bez pomocy, bowiem otrzymał zasiłek celowy w wysokości 100 zł z przeznaczeniem na zakup żywności. Sprawy z wniosków Pana A.C. o udostępnienie mu dokumentacji finansowej MOPR w K., toczą się odrębnie, z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Organ pierwszej instancji, od momentu wejścia w życie ustawy o dostępie do informacji publicznej, deklaruje możliwość udostępnienia skarżącemu takiej dokumentacji w siedzibie organu, ponieważ rozmiar tej dokumentacji nie pozwala na skopiowanie jej, czego żąda Pan A.C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § ustawy z 30.08. 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone – czyli również w niniejszej sprawie ze skargi A.C. – podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach kognicji, stosownie do treści art. 134 ustawy, sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi. Stosownie do art. 2. ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości prowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, a stosownie do ust. 3 i 4 tego samego art. – sam rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 w/w ustawy, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, brak możliwości zatrudnienia, brak uprawnień do renty rodzinnej po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Jak widać z treści przytoczonego artykułu mimo spełnienia wymaganych w nim przesłanek organ nie jest zobligowany do przyznania świadczenia okresowego. Przepis ten stanowi bowiem, że przyznanie i wysokość zasiłku okresowego jest uzależnione od dwóch czynników – tj. od sytuacji materialnej wnioskodawcy oraz możliwości finansowych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej I instancji. Jak ustalił Sąd, w oparciu o akta sprawy administracji, które prowadziły postępowanie w przedmiotowej sprawie, skarżący spełnia ustawowe kryteria do otrzymania pomocy społecznej, ale ze względu na bardzo ograniczone możliwości finansowe MOPR w K. nie otrzymał wnioskowanej pomocy. Jak podaje organ I i II instancji wyłącznym powodem odmowy są niewystarczające środki na finansowanie tej pomocy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w przypadku A.C. nie można się dopatrzeć ani złej woli ani stronniczości w działaniu MOPR w K., tym bardziej że mimo trudności finansowych nie pozostawia Skarżącego bez świadczeń pomocowych takich jak przyznany mu w miesiącu sierpniu 2002 r. zasiłek celowy w kwocie 100 zł, z przeznaczeniem na żywność oraz pomoc obiadowa. Nadto świadczy o tym fakt przyznawania skarżącemu zasiłku okresowego wtedy tylko gdy jest to możliwe, ze względu na zwiększone dotacje dla Ośrodka, jak np. w końcu roku kalendarzowego, kiedy otrzymał 200 zł. zasiłku okresowego. Odnosząc się do zarzutu, iż MOPR uniemożliwia Skarżącemu zapoznanie się a dokumentami dotyczącymi budżetu i sposobu jego wykonania Sąd stwierdza, że istnieje taka możliwość w budynku MOPR w K., natomiast co do zarzutu pominięcia rozprawy przez organ II instancji, a poprzez to uniemożliwienie A. C. wypowiedzenie się w sprawie Sąd stwierdza, że jest on nieuzasadniony ponieważ stosownie do art. 89 kpa rozprawa jest wymagana tylko wtedy gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania, ze względu na osiągnięcie celu wychowawczego, albo gdy wymaga tego przepis prawny. Organ powinien też przeprowadzić rozprawę gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, albo gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Ponieważ w przedmiotowym postępowaniu wymienione okoliczności nie zachodziły Organ nie miał potrzeby rozpoznania sprawy na rozprawie. Sąd nie dopatrzył się również innych uchybień w sposobie przeprowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Z tych powodów skargę , jako nieuzasadnioną, w oparciu o art. 151 ustawy 30. 08. 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.