II SA/Kr 3072/01

WyrokWSA w Krakowie2005-12-28

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Krystyna Daniel, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, nie badając wszystkich potencjalnych podstaw prawnych do ich przyznania, w tym okresu pobytu w podobozie obozu koncentracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej przedwcześnie pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, nie badając wszystkich potencjalnych podstaw prawnych do ich przyznania. Organ powinien był zweryfikować, czy skarżący nie nabył uprawnień z innego tytułu, w szczególności z tytułu pobytu w podobozie obozu koncentracyjnego w Dortmund, co mogłoby stanowić podstawę do zachowania tych uprawnień na mocy art. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach.
Stan faktyczny
Skarżący T.L. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję w tej sprawie. Organ uznał, że uprawnienia zostały przyznane skarżącemu z tytułu utrwalania władzy ludowej i nie spełnia on kryteriów do posiadania statusu kombatanta na podstawie innych przepisów ustawy. Skarżący wniósł skargę, zarzucając brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego i wskazując na swój udział w walkach z grupami Wehrwolfu. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IISA/ Kr 3072/ 01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 grudnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja ( spr. ) Sędziowie WSA : Krystyna Daniel Barbara Pasternak Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2005r. sprawy ze skargi T.L. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 26 września 2001r., Nr [....] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję tego samego organu z dnia 3 kwietnia 2001r., II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego T.L. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 26.09. 2001 r., Nr: [....] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z pożn. zm./ oraz art. 138 par l pkt l w zw. z art. 127 par. 3 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek T.L. utrzymał, w mocy decyzję własną z dnia 3.04. 2001 r. Nr: [....] o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Kierownika Urzędu, kwestionowana decyzja nie narusza prawa, gdyż w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, iż uprawnienia kombatanckie zostały przyznane T.L. przez ZBoWiD w K. , z tytułu utrwalania władzy ludowej. W takiej sytuacji podstawą prawną pozbawienia uprawnień jest przepis art. 25 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący T.L. wniósł o uchylanie zaskarżonej decyzji, zarzucając, że został ona wydana bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego . W szczególności Kierownik Urzędu nie uwzględnił, iż brał on udział w walkach z pozostałościami grup Wehrwolfu. Ma zatem zachowany status kombatanta oparty na przepisie art. l ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach... W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji; że skarżący otrzymał uprawnienie kombatanckie za utrwalenie władzy ludowej w ramach pełnionej służby w Ludowym Wojsku Polskim w okresie od lipca 1947 r. do września 1949 r i nie brał on udziału w walkach z oddziałami, o których mowa w art. l ust. 2 pkt.6 ustawy o kombatantach tj. z UPA i grupami Wehrwolfu . Ponieważ żadne nowe elementy w sprawie nie wystąpiły, przeto brak było podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w decyzji; opartego na dogłębnej analizie zebranych materiałów dowodowych w postaci dokumentów. Sąd zważył,, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r., zatem stosownie do treści art. 97 par l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Stosownie do treści art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozpoznając skargę w granicach danej sprawy nie jest związany jej wnioskami oraz podstawą prawną. Skarga jest zasadna aczkolwiek nie z powodów w niej wywiedzionych. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. , prawidłowo ustalił bowiem w oparciu o znajdującą się w aktach dokumentację, że T.L. został przyjęty w poczet członków zwyczajnych ZBoWiD w dniu [....] .1982 r,, i uzyskał uprawnienie kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od dnia [....] .07.1947 r. do [....] .12.1947 r. pełniąc służbę w Ludowym Wojsku Polskim . Jak wynika z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w K. z dnia [....] 1982 r, wydanego celem przedłożenia w ZboWiD , T.L. w okresie od [....] 07.1947r do [....] .09. 1949r pełnił służbę w jednostce, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem. Udział skarżącego w walkach z reakcyjnym podziemiem został potwierdzony oświadczeniami dwóch świadków/por. .k.2 i 3 / pozostającymi w zgodności z jego własnym oświadczeniem znajdującym slejv póz. 12 deklaracji członkowskiej ZboWiD /por. k.6/ . Zaś z pisma Archiwum Straży Granicznej w S. z dnia [....] 2001 r. wynika, że nie odnaleziono w zasobie aktowym archiwum Straży Granicznej w S. dokumentów potwierdzających udział T.L. oraz [....] Brygady OP K. w okresie jego służby, w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu. Także w dokumencie w postaci " przebiegu służby wojskowej skarżącego" /kserokopia k. 14-15/ brak jest zapisów potwierdzających jego udział w walkach z bandami UPA i grupami Wehrwolfu W świetle przepisu art. l ust. l ustawy z dnia 14. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego zwanej dalej ustawą, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Zaś w ust. 2 ustawy wyszczególniona jest działalność, którą uznaje się za kombatancką w tym w pkt 6 uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach Państwowych z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu , Działalność skarżącego w szeregach Ludowego Wojska Polskiego we wskazanym okresie, - nie mieści się w pojęciu działalności kombatanckiej w ujęciu powołanej ustawy, skoro skarżący służbę wojskową z poboru odbywał po dniu 30. 06. 1947 r., a w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu nie brał. udziału. . Jednakże w postępowaniu weryfikacyjnym należało sprawdzić czy kombatant nie nabył uprawnień z innych tytułów przewidzianych ustawą o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Procedura weryfikacyjna uprawnień kombatanckich nie wyłącza możliwości wykazania w tym samym postępowaniu, że uprawnienia te przysługują nie tylko z tytułu "utrwalania władzy ludowej" lecz także na podstawie innego tytułu prawnego przewidzianego ustawą. /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6. 02. 2002r. ni RN200/00 OSNP 2002/1112511 Trzeba zauważyć , że skarżący ubiegając się o przyjęcie w poczet członków ZBoWiD , już w deklaracji członkowskiej podał, że od dnia [....] .02. 1940 r. do dnia [....] .03. 1945 r. był więziony w obozie, karny m w in Rzeszy w Dortmund. Lager Nr [....] . Zaś w swoim w życiorysie z dnia [....] 1982 r. załączonym do deklaracji członkowskiej podał okoliczności, w których został deportowany w dn. [....] .1940 r. do Niemiec na przymusowe roboty, a następnie aresztowany i osadzony w obozie karnym gdzie przymusowo pracował w kopalni węgla kamiennego pod ziemią, do czasu wyzwolenia obozu przez Armię Angielską w dniu [....] . 03. 1945 r. Trzeba stwierdzić, iż w świetle postanowień art. 3 pkt. 2 ustawy o kombatantach do okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnej z działalnością kombatancką zalicza się czas przebywania w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się warunków w obozach koncentracyjnych /.../ Określenie tych miejsc znajduje się w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dn. 20.09.2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzane osoby narodowości polskiej lub obywatele Polscy innych narodowości /Dz. U. z 2001 r. Nr 106, póz. 1154/. W paragrafie 2 tegoż rozporządzenia, jako podobóz obozu koncentracyjnego Buchenwald wymienionego w ust. l pkt. 4, wymieniono w póz. 42 Dortmund. Będzie więc należało w dalszym postępowaniu wyjaśnić te istotne dla wyniku sprawy okoliczności; czy weryfikowany kombatant przebywał w podobozie obozu koncentracyjnego w Dortmund. Jeżeli w postępowaniu weryfikacyjnym fakt ten zostanie potwierdzony, skarżącemu będzie przysługiwało prawo do zachowania uprawnień kombatanckich z innego tytułu przewidzianego ustawą o kombatantach /art.3pkt,2/, niźli "utrwalanie władzy ludowej". Bez wyjaśnienia tej istotnej okoliczności, decyzja została wydana przedwcześnie z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 par l pkt. l lit "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Powołane przepisy

art. 25 ust. 2art. 138art. 127art. 97art. 134art. 3art.3part. 7art. 145art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło