II SA/Kr 3074/01

WyrokWSA w Krakowie2005-12-28

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Krystyna Daniel, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca służbę w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego, która jednocześnie wykazywała działalność w ruchu oporu, może zostać pozbawiona uprawnień kombatanckich, jeśli nie przedstawi dowodów, że jej służba w UB nie polegała na zwalczaniu organizacji niepodległościowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo stwierdzenie pełnienia służby w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1952-1956 jest wystarczającą podstawą do pozbawienia uprawnień kombatanckich, zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach. Ciężar udowodnienia, że służba ta nie polegała na zwalczaniu ruchu niepodległościowego, spoczywa na osobie ubiegającej się o uprawnienia, a przedstawione przez skarżącego dowody nie były wystarczające.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 23 sierpnia 2001 r. pozbawił W.G. uprawnień kombatanckich przyznanych za działalność w ruchu oporu w latach 1943-1945, z uwagi na fakt zatrudnienia go w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1952-1956. W odwołaniu W.G. podniósł, że walczył z okupantem, a następnie odbył służbę wojskową, a w UB nie zwalczał podziemia politycznego. Organ utrzymał swoją decyzję w mocy. W.G. zaskarżył decyzję do sądu, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IISA/ Kr 3074/ 01 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 grudnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA : Krystyna Daniel ( spr. ) Barbara Pasternak Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2005r. sprawy ze skargi W.G. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 25 września 2001r., Nr [....] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala - Decyzją z 23 sierpnia 2001 r. znak [....] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na postawie art. 25 ust.2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. a ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego pozbawił W.G. , [....] ur. [....] ..., uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w K. decyzją z dnia 9. 02. 1982 r. z tytułu działalności w ruchu oporu od [....] .11. 1943 r. do [....] .01. 1945 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w postępowaniu weryfikacyjnym ustalono, że W.G. w okresie od [....] .10. 1952 r. do 1956 r. był zatrudniony w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w K. , co potwierdza z pismo KW Policji w K. nr [....] z dnia [....] .01. 2001 r. Dane o zatrudnieniu W.G. w Urzędzie Bezpieczeństwa znajdują się także w jego zbowidowskiej deklaracji członkowskiej i własnoręcznie napisanym życiorysie, w którym podaje że w WUBP pracował do 1956 r., a po jego reorganizacji pracował w Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej do 1980 r. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w zw. z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów osoby, które pełniły służbę w strukturach UB, chyba, że osoby te przedstawią dowody, o których mowa w art.21 ust. 3 w/w ustawy, a W.G. nie przedstawił takich dowodów. W aktach sprawy znajduje się pismo W.G. z dnia [....] .01.2001 r., w którym wskazuje iż został zwerbowany do pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego, gdzie pracował w charakterze ekspedytora w Wydziale Łączności oraz pismo KW Policji w K. nr [....] z dnia [....] .01. 2001 r. , w którym obok potwierdzenia służby W.G. w WUBP i KWMO znajduje się informacja, że akt osobowych nie wynika aby W.G. wykonywał zadania związane ze zwalczaniem organizacji i osób działających na rzecz niepodległości i suwerenności RP. W odwołaniu W.G. podniósł, że w okresie od [....].11. 1943 r. do [....] . 01. 1945 r. walczył z okupantem niemieckim w oddziale Batalionów Chłopskich, po czym na rozkaz dowódcy odbył służbę wojskową w latach 1949-1952, podał, że w 1952 r. wstąpił do Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego i pracował tam do 1956 r. a następnie służył w KWMO w K. , wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i przywrócenie mu uprawnień kombatanckich. Decyzją z 25 września 2001 r. znak [....] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust.2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach utrzymał w mocy swoją decyzję z 23 sierpnia 2001 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismo odwoławcze W.G. nie wniosło nic nowego do sprawy, a w szczególności nie zostały przedstawione jakiekolwiek dokumenty, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazał również, że postępowanie weryfikacyjne zostało prawidłowo przeprowadzone. Powyższą decyzję W.G. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie uprawnień kombatanckich. Podniósł, analogicznie jak w odwołaniu, że walczył w Batalionach Chłopskich, następnie odbył służbę wojskową jako poborowy, w czasie której walczył z różnymi ugrupowaniami zbrojnymi, a następnie został skierowany do służby w Urzędzie Bezpieczeństwa w K. podczas, której- jak podaje- nie zwalczał osób i organizacji podziemia politycznego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, wskazując, że okoliczności podniesione przez W.G. w skardze nie wnoszą nic nowego do sprawy. Na rozprawie w dniu 28 grudnia 2005 r. strony się nie stawiły. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi W.G. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04. 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym Niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. Nr 72, póz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit. a ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które pełniły służbę i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3, który stanowi, że postanowień powyższych stosuje się wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy i które przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, o których mowa w ust. 2 pkt 4 lit. a) i b), wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczanie organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd stwierdził, że W.G. , który uprawnienia kombatanckie miał przyznane przez ZW ZBoWiD w K. decyzją z dnia 9. 02. 1982 r. z tytułu działalności w ruchu oporu od [....] .11. 1943 r. do [....] .01. 1945 r. w okresie od [....] .10. 1952 r. do 1956 r. był zatrudniony w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w K. Z akt ZBoWiD wynika, że w okresie od [....] .11. 1943 r. do [....] .01.1945 r W.G. walczył w oddziałach Batalionów Chłopskich, w latach 1949- 31.10.1952 odbył służbę w Wojsku Polskim a następnie rozpoczął pracę w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w K. Fakt zatrudnienia skarżącego w charakterze funkcjonariusza w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego od [....] listopada 1952 r. do 1956 r. wynika zarówno z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia 24.01. 2001 r. znak [....] oraz z własnoręcznie napisanego życiorysu oraz deklaracji członkowskiej ZBoWiD. Niesporne jest, że skarżący był funkcjonariuszem WU Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1952-1956 i w związku z powyższym, w oparciu o cyt. wyżej przepisy ustawy zasadne jest pozbawienie go uprawnień kombatanckich w wszelkich tytułów. Co prawda we wniosku o wznowienie postępowania i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.G. wskazuje, że został skierowany do pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego oraz, że w czasie gdy był funkcjonariuszem WUBP nie zwalczał osób i organizacji podziemia politycznego ale nie podaje żadnych konkretnych dowodów na tę okoliczność. Zdaniem Sądu nie jest wystarczająca, jako dowód, wzmianka znajdująca się w zaświadczeniu Wojewódzkiej Komendy Policji, że z akt osobowych nie wynika, aby skarżący wykonywał zadania związane ze zwalczaniem ruchu i organizacji niepodległościowych. Należy podkreślić, że ciężar udowodnienia faktów określonych w art. 21 ust. 3 pkt. 2 ustawy o kombatantach spoczywa na osobie wywodzącej z nich korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyrok SN z 18.01. 2002 r. IIIRN 187/00 OSNP 2002/13/00 i wyrok NSA z 20.07. 2000 r. V S.A. 2546/99 LEK 56602) Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych stosownie do dyspozycji art. . 25 ust. 2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. a ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego miał podstawę do pozbawienia W.G. uprawnień kombatanckich. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło