II SA/Kr 3077/03

WyrokWSA w Krakowie2006-05-10

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które nie przesądza o całkowitej niezdolności do pracy, może być odmówiona przyznania zasiłku stałego z powodu rzekomej niezdolności do pracy, podczas gdy faktyczną przyczyną niepozostawania w zatrudnieniu jest konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przesłankę zdolności do pracy w kontekście ustawy o pomocy społecznej. Samo orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie jest równoznaczne z całkowitą niezdolnością do pracy, a organy powinny zbadać rzeczywiste motywy niepozostawania w zatrudnieniu, w tym konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, poprzez przeprowadzenie wnikliwego wywiadu środowiskowego.
Stan faktyczny
G. J. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając G. J. za osobę niezdolną do pracy ze względu na posiadane orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. G. J. w skardze podniosła, że jest zdolna do pracy, co potwierdzają orzeczenia ZUS i rejestracja w Urzędzie Pracy, a rezygnacja z pracy wynikała z konieczności opieki nad chorą córką.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie WSA Krystyna Daniel AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2003 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej G. J. kwotę 10 zł (dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania . II SA/Kr 3077/03 UZASADNIENIE Decyzją Dyrektora MOPS w O. z [...].IX.2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 kpa, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 4, art. 2a ust. 1 pkt 1,2 i 4, art. 3, art. 4, art. 27 ust. 1-3a i art. 43 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 XI. 1990 r. ( Dz. U. 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ) odmówiono G. J. przyznania pomocy w formie zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji. Stwierdzono, że G. J. spełnia wszelkie przesłanki do przyznania takiego zasiłku za wyjątkiem zdolności do pracy. Zdaniem organu orzeczenie o niepełnosprawności w stanie umiarkowanym jakie posiada oznacza tym samym, iż jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. W odwołaniu G. J. podniosła, że jest samotną matką i wyłącznie zajmuje się córką niepełnosprawna od urodzenia. Pracując w banku w O. musiała przerwać pracę i zająć się córką. Była na urlopie wychowawczym. Jest co prawda osoba niepełnosprawną, ale lekką pracę może podjąć, jest także zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako bezrobotna. Martwi się, co będzie gdy dostanie ofertę pracy. Podnosi, że wywiad przeprowadzony przez pracowników MOPS - u jest nierzetelny, nie oddaje bowiem jej złożonej sytuacji życiowej. Decyzją SKO z 25 .XI. 2003 r. , [...] wydaną na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 29.XI.1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podtrzymał stanowisko organu l instancji uważając, że G. J. jest osobą niezdolną do pracy, a zatem nie przysługuje jej zasiłek stały. Ponadto SKO miało wątpliwości co do interpretacji orzeczenia o niepełnosprawności córki K. Zdaniem SKO zasiłek stały może być ewentualnie przyznany G. J. po [...].IV.2005 r., czyli po ustaniu orzeczonej niepełnosprawności. W skardze do NSA G. J. podnosi argumenty, o których mowa w odwołaniu. Skoro odmówiono jej renty mimo II grupy inwalidzkiej, to znaczy że jest osobą zdolną do pracy. Samotnie wychowuje 5 - ro dzieci, w tym córkę chorą od urodzenia. Jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy. Powołuje się na orzeczenie ZUS, który uznał za zdolną do pracy. W odpowiedzi na skargę SKO wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w ostatecznej decyzji oraz nawiązując do przepisów ustawy o rehabilitacji decyzji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych z 27.VIII 1997 r ( Dz. U. Nr 123, poz. 776). Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola wykazała zarówno naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak i prawa procesowego. Organy błędnie zinterpretowały przesłankę zdolności do pracy, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29.XI. 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), a przez to przyjęły, że skarżącej nie należy się zasiłek stały. Art. 2 a ust. 1 pkt 4 ustawy przez "całkowitą niezdolność do pracy" rozumie "całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin oraz stopień znaczny lub umiarkowany niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych". Skarżąca jest osobą zarejestrowaną w Urzędzie Pracy, posiada też orzeczenie ZUS z [...]. XI. 2002 r. ( k. 91 akt administracyjnych), iż jest zdolna do pracy l dlatego odmówiono jej prawa do renty. Z punktu widzenia zatem ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z [...]. XII. 1998 r. ( Dz. U. Nr 162, poz. 118 ze zm. ) jest osobą zdolną do pracy. Natomiast ustawa z 27 VII. 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm. ) przez " niepełnosprawność" ( art. 2 pkt 10 ) rozumie " trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodując niezdolność do pracy". W art. 4 tejże ustawy zarówno przy znacznym ( ust. 1) jak i umiarkowanym ( ust. 2 ) stopniu niepełnosprawności mowa jest zarówno o osobach niezdolnych do pracy, jak i zdolnych do pracy. Oznacza to, że samo orzeczenie znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie jest równoznaczne z orzeczeniem o niezdolności do pracy ( możliwe jest przecież, co wynika już z tytułu ustawy, zatrudnianie osób niepełnosprawnych ). Sięgając do orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, którym legitymuje się G. J. z dnia [...]. IV. 2003 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. ( k. 80 akt administracyjnych ) można dostrzec, iż jego treść nie pozbawia skarżącej zdolności do pracy. W pkt 1 wskazań stwierdzono" przeciwwskazania praca ciężka, wskazana praca bez dźwigania". W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono wyraźnie, że G. J. jest " zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą w celu pełnienia ról społecznych częściowej pomocy innych osób". Nie przesądzono zatem w tym orzeczeniu , że G. J. nie może sprawować opieki nad swoją niepełnosprawna córką. Art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z 29.XI. 1990 r. przyznanie zasiłku stałego uzależnianie nie jedynie od zdolności do pracy opiekuna dziecka, ale również stwierdzenia, iż konieczność stałej opieki nad dzieckiem uniemożliwia pozostawanie w zatrudnieniu , innymi słowy organy winny ustalić szczegółowo warunki domowe, aby stwierdzić co jest rzeczywistym powodem niepozostawania w zatrudnieniu. Skarżąca twierdzi, że zrezygnowała z pracy z uwagi na chorobę córki, organy jednak tej okoliczności nie badały, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że skarżąca spełnia pozostałe przesłanki ( za wyjątkiem zdolności do pracy ) do otrzymania zasiłku stałego. W toku dalszego postępowania zachodzi konieczność przeprowadzenia wnikliwego wywiadu środowiskowego dotyczącego wspomnianej wyżej kwestii. Należy zbadać motywy niepozostawania w zatrudnieniu G. J., czas jaki musi ona poświęcić codziennie niepełnosprawnej córce oraz to, czy i w jakim zakresie pozostali domownicy mogą ją w tych obowiązkach wyręczać. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z 30 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi z 30.VIII.2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.V. 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 75 poz. 364 ze zm.) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z 30.VIII.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30.VIII.2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło