II SA/Kr 308/05

WyrokWSA w Krakowie2005-04-26

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Mariusz Kotulski, Renata Dętka, Grażyna Grzesiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie w 1986 roku, który narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie jego budowy oraz obecnie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samowola budowlana popełniona przed 1 stycznia 1995 roku podlega przepisom ustawy Prawo budowlane z 1974 roku. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest zasadny, nawet jeśli występuje niewielka rozbieżność w jednym z wymiarów obiektu, o ile obiekt jest możliwy do zidentyfikowania. Celem przepisów jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie represja.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę murowanego budynku gospodarczego wybudowanego w 1986 roku bez pozwolenia na budowę, stwierdzając naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący podnosili, że budynek powstał na potrzeby gospodarstwa rolnego, a starania o pozwolenie na budowę były bezskuteczne. W trakcie postępowania zmarła jedna ze skarżących, a postępowanie zostało podjęte z udziałem jej następców prawnych. Skarżący kwestionowali również wymiary obiektu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie Protokolant AWSA Mariusz Kotulski (spr) WSA Renata Dętka del Grażyna Grzesiak Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2005r. Sprawy ze skargi M. T., P. T. , K. T. i E. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 czerwca 2000r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. przeprowadził w dniu [...].12.1999r. oględziny na działce przy ul. [...] w K. W toku tych oględzin stwierdzono, iż na przedmiotowej działce istnieje m.in. murowany parterowy budynek o wymiarach 10,25 x 3,75 m z dachem jednospadowym krytym blachą, bez stropu. Ustalono również na podstawie oświadczenia inwestora, że obiekt powstał w 1986r. bez pozwolenia na budowę. Przedmiotowy budynek służy do przechowywania sprzętu rolniczego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. działając na podstawie art.103 ust.2, art.80 ust.2 pkt 1, art.81 ust l pkt 2, art. 83 ust 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz.414 z późn. zm.) oraz art.37 ust 1. pkt 1 ustawy z dnia 24.10.1974r. prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz.229 z późn. zm.) decyzją z dnia [...] 04.2000r., nr [...] nakazał M. T. - jako inwestorowi - wykonać rozbiórkę obiektu gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż ów "wybudowany samowolnie obiekt narusza ustalenia planu miejscowego obowiązującego w dacie jego budowy. Zgodnie bowiem z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Kielce zatwierdzonego uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...].06.1977r., ogłoszona w Dz. Urz. WRN nr 6, póz.36 oraz odstępstwami od ustaleń tego planu zatwierdzonym zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] .12.1984r. ogłoszonym w Dz. Urz. Województwa [...] z 1985r" nr 2, póz. 10, teren na którym wzniesiono przedmiotowy budynek przeznaczony był w części pod projektowaną perspektywiczną ulicę główną o przekroju 2 x 2 pasy ruchu dla obsługi ruchu tranzytowego związanego z ewentualnym zainwestowaniem w rejonie P. /symbol terenu: [...] /, w części zaś pod projektowaną w okresie kierunkowym intensywną zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na działkach nienormatywnych stanowiących wielokrotność działek normatywnych /symbol terenu: [...]/. Na terenie tym obowiązywał zakaz zabudowy zagrodowej. Lokalizacja, funkcja i sposób użytkowania wybudowanego obiektu są również sprzeczne z ustaleniami Planu miejscowego obowiązującego obecnie. Stosownie bowiem do ustaleń wyżej miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. po zmianach zatwierdzonych uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...].06.1992r. ogłoszoną w Dz.Urz. [...] nr 10, póz. 105 oraz uchwałą nr [...] Rady w K. z dnia [...].11.1994r. ogłoszona w Dz.Urz. Województwa [...] nr 11, póz. 113, teren na którym wzniesiono przedmiotowy budynek przeznaczony jest pod uprawy ogrodnicze i sady bez a zabudowy /symbol terenu: [...]/. Skoro przedmiotowy tek wybudowany został na terenie nie przeznaczonym na cele owiane i narusza przepis art.3 Prawa Budowlanego - ustawy z dnia |.1974r., w świetle którego obiekty budowlane mogą być budowane na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, zasadne jest nakazanie jego rozbiórki stosownie przepisu art.37 ust. l pkt l tejże ustawy." Odwołanie od tej decyzji wnieśli M.T. i M. T. (zwani dalej skarżącymi) podnosząc, iż obiekt, którego rozbiórkę nakazano, został wybudowany w 1986r., gdyż na początku tego roku kupili 5000 szt. cegieł. Ponieważ cegły złożone na działce nr [...] były rozkradane, a starania o uzyskanie pozwolenia na budowę były bezskuteczne, to za radą urzędnika, który stwierdził, że jedynym "wyjściem jest wybudowanie budynków gospodarczych na własną rękę, tym bardziej, że ponad połowa wsi wybudowała budynki gospodarcze bez zezwolenia" - wybudowali ów budynek. Obiekt został usytuowany z dala od sąsiadów i od ul. [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2000r. nr [...] utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu i instancji, iż murowany parterowy budynek o wymiarach 10,25 x 3,75 m z dachem jednospadowym krytym blachą, przylegający ścianą boczną do budynku murowanego o wymiarach 11 x 5,90 m a ścianą szczytową przylegający do metalowego budynku o wymiarach 4,65 x 9,25 wybudowany został przez M. T. bez pozwolenia na budowę, a w konsekwencji zasadnym było nałożenie obowiązku wykonania rozbiórki tego obiektu. Zgodnie bowiem z § 44 ust. l pkt l rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. nr 8, poz.48), obowiązującego do dnia 0.01.1995r., a więc w czasie budowy przedmiotowego budynku, pozwolenia na budowę wymagało m.in. wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Tym samym inwestor – M.T. budując przedmiotowy obiekt w 1986r. bez pozwolenia na budowę dopuścił się samowoli budowlanej. Zgodnie z art.103 ust.2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz.414 z w stosunku do samowoli budowlanych popełnionych przed 1 stycznia 1995r., a więc w stosunku do przedmiotowego budynku, mają zastosowanie przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24.10.1974r. |b budowlane (Dz.U. nr 38, poz.229 z późn. zm.). W art.37 ust.1. pkt l powołanego prawa budowlanego z 1974r. ustawodawca wskazał, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej lorce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. "Przedmiotowy obiekt został samowolnie ustawiony na terenie przeznaczonym na innego rodzaju zabudowę." Mając zatem na uwadze, iż lokalizacja przedmiotowego budynku była sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta jelce, tak w momencie jego budowy, jak i w momencie wydawania decyzji administracyjnej, to zasadnym było nakazanie jego rozbiórki. Decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2000r. nr [...] zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie M. T. i M. T. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący w uzasadnieniu swojej podnieśli, że murowany obiekt o wymiarach 10,25 x 3,75 z dachem jednospadowym na działce nr 197 nie istnieje. "Istnieje natomiast murowany budynek gospodarczy o konstrukcji metalowej wypełnionej odpadową cegłą w kolorze ceglastym z jednospadowym dachem, pokryty blacha czarną bez stropu o wymiarach 4 x 8 m. Na początku 1986r. wykonaliśmy konstrukcję z kątowników 40 mm, która miała spełniać rolę blaszanego garażu - magazynu posadowionego na leżących ogrodzeniowych słupach betonowych ułożonych pod obrysem konstrukcji na płask bez zagłębiania w ziemi." W pozostałej części skargi Powtórzyli., podnoszoną już w trakcie postępowania administracyjnego iż budynek gospodarczy wybudowany został pod potrzeby gospodarstwa rolnego, a w związku ze zmianą sytuacji gospodarczej li oni działalność gospodarczą na własny rachunek. Uważają, że usytuowany został z dala od ulicy Janowskiej (ponad 40 m) i od budynku. Obecnie mają czwórkę dzieci na utrzymaniu i nie ' reszty życia poświęcać na rozbiórkę tego co przez tyle lat budowali. nadto, iż w postępowaniu administracyjnym brały udział osoby, nie są stronami tego postępowania, a w sąsiedztwie usytuowane są budynku, które powstały bez pozwolenia na budowę lub niezgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz motywy, którymi się kierował i wniósł o jej oddalenie. Wskazał również, że kwestia udziału innych osób (właścicieli działek oddzielonych od działki skarżących drogą) w postępowaniu administracyjnym była znana skarżącym od jego początku i nie była wcześniej podnoszona. Nie zmienia to jednak faktu popełnienia samowoli budowlanej i konieczności przywrócenia ładu prawnego w oparciu o przepisy prawa budowlanego. Zwrócił także uwagę, iż "wszystkie dokumenty zebrane sprawie oraz protokół oględzin wskazywały, że budynek miał posiadać wymiary 10,25 x 3,75 m, co również potwierdzali skarżący w odwołaniu. W związku z zarzutem skargi organ odwoławczy dokonał w dniu 29.08.2000r. i kontroli (K-II-4) na działce nr ewid 197 w Kielcach stwierdzając, że budynek w sprawie którego wszczęto postępowanie istnieje i posiada wymiary 9,95 x 3,75, przy czym składa się on z części murowanej o wymiarach 7,90 x 3,75 i pomieszczenia o wymiarach 2,05 x 3,75 m, które powstało w wyniku wykorzystania ściany budynku przedmiotowego oraz dwóch ścian budynków przyległych." Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 124 § l pkt l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1271 z późn. zm.) w związku z informacją o śmierci skarżącej M. T., a następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2005r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął z urzędu zawieszone postępowanie wobec wskazania następców prawnych zmarłej na podstawie art. 128 § l pkt l cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Podjęte w przedmiotowej sprawie postępowanie toczyło się pod sygn. akt II SA/Kr [...] z udziałem skarżących M. T. oraz P. T. , E. T. i K. T. - następców prawnych zmarłej M. T. w dniu [...].04.2005r. skarżący M. T. działając imieniem oraz jako pełnomocnik pozostałych skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji powołując się na pozwolenie urzędnika Miejskiego Urzędu 3, który zapewniał go o późniejszym zalegalizowaniu pozwolenia. Zgodnie z brzmieniem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. pisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr póz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo |postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny jest upoważniony jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych do niego aktów (art.l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Dz.U. nr 153, poz.1269 prawo o ustroju sądów administracyjnych) i dlatego kontroli sądu podlega wyłącznie zaskarżona decyzja Wojewódzkiego [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., tryb jej wydania oraz zastosowane przy jej wydawaniu przepisy prawa. Poza kontrolą sądu, jego badaniem i zainteresowaniem leżą wszelkie inne zarzuty i argumenty skarżących dotyczące ich sytuacji zawodowej, materialnej, rodzinnej, czy też naruszania prawa przez inne osoby, które to argumenty nie odnoszą się do prawidłowości ustalenia przez organy administracji publicznej stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy. Zdaniem Sądu nie budzą wątpliwości ustalenia poczynione przez organy administracyjne dotyczące stanu faktycznego. Organy prawidło przyjęły, iż rurowany parterowy budynek o wymiarach 9,95 x 3,75 m (składający się z murowanej o wymiarach 7,90 x 3,75 i pomieszczenia o wymiarach x 3,75 m, które powstało w wyniku wykorzystania ściany budynku przedmiotowego oraz dwóch ścian budynków przyległych z dachem jednospadowym krytym blachą, przylegający ścianą boczną do budynku o wymiarach 11 x 5,90 m a ścianą szczytową przylegający do obiektu o wymiarach 4,64 x 9,25 m na działce nr 197 przy ul. Janowskiej 23 w K. ostał wybudowany przez M. T. bez na budowę w 1986r. Fakty te (co do daty wybudowania, jak i rozpoczęcia budowy bez pozwolenia na budowę) przyznaje zresztą w swoich oświadczeniach i pismach sam skarżący. de z brzmieniem § 44 ust. l pkt l rozporządzenia Ministra Gospodarki ej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz.U. nr 8, poz.48), obowiązującego do dnia 1 1995r., a więc w czasie budowy przedmiotowego budynku, pozwolenia ludowe wymagało m.in. wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych Wybudowany samowolnie obiekt wymagał zatem uzyskania wcześniejsego pozwolenia na budowę. Nie sposób podzielić zarzutu skarżącego który podniesiony został zresztą dopiero na rozprawie, że uzyskał on wcześniej ustne pozwolenie na budowę od pracownika Urzędu Miejskiego w K. Co do zasady wyrażonej w art. 14 k.p.a. sprawy administracyjne są załatwiane pisemnie tj. przez wydanie na piśmie decyzji administracyjnej, wyjątkowo taka decyzja może być wydana ustnie, lecz jej treść oraz istotne motywy takiego załatwienia sprawy powinny utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Tymczasem brak jest takiego protokołu lub podpisanej przez skarżącego adnotacji, iż otrzymał on ustną decyzję o pozwoleniu na budowę. Tym samym przyjąć należy, iż mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Zgodnie z brzmieniem art. 103 ust.2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. nr 89 M 14 z późn. zm.) w stosunku do samowoli budowlanych popełnionych l stycznia 1995r., a więc w stosunku do przedmiotowego budynku, mają zastosowanie przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia :4.10.1974r. prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz.229 z późn. zm.). W art.37 ust.ł- pkt l powołanego prawa budowlanego z 1974r. ustawodawca wskazał, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego K. zatwierdzonego uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Miejskiej w K. z dnia [...] 06.1977r., ogłoszonej w Dz. Urz. WRN nr póz 36 oraz odstępstwami od ustaleń tego planu zatwierdzonym zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia 31.12.1984r. lżonym w Dz. Urz. Województwa [...] z 1985r" nr 2, póz. 10, na którym wzniesiono przedmiotowy budynek przeznaczony był w |ci pod projektowaną perspektywiczną ulicę główną o przekroju 2x2 ruchu dla obsługi ruchu tranzytowego związanego z ewentualnym zainwestowaniem w rejonie Piekoszowa /symbol terenu: [...] /, w części zaś pod projektowaną w okresie kierunkowym intensywną zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na działkach nienormatywnych stanowiących wielokrotność działek normatywnych, gdzie również obowiązywał zakaz zabudowy zagrodowej /symbol terenu: [...]/. Lokalizacja, funkcja i sposób użytkowania wybudowanego obiektu są również sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego obecnie. Stosownie bowiem do ustaleń powołanego wyżej miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. po zmianach zatwierdzonych uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...].06.1992r. ogłoszoną w Dz.Urz. Województwa [...] nr 10, poz.105 oraz uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...].11.1994r. ogłoszona w Dz.Urz. Województwa [...] nr 11, póz. 113, teren na którym wzniesiono przedmiotowy budynek przeznaczony jest pod uprawy ogrodnicze i sady bez prawa zabudowy /symbol terenu: VI.34.B2.RPo/. Dopuszczalne są inne rodzaje użytkowania rolniczego również bez prawa zabudowy. Skoro przedmiotowy budynek wybudowany został na terenie nie przeznaczonym na cele budowlane, a sam obiekt nadto nie jest związany wyłącznie z realizacją wyznaczonych funkcji terenu, to stwierdzić należy, że obiekt narusza przepis art.3 Prawa Budowlanego - ustawy z dnia 4.10.1974r., w świetle którego obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, zasadne jest nakazanie jego rozbiórki stosownie 0 przepisu art.37 ust. l pkt l tejże ustawy. Podnieść należy, iż zastosowanie . przepisów ma wyłącznie charakter restytucyjny, a nie represyjny tj. mający na celu przywrócenie stanu sprzed dokonania samowoli budowlanej. Prawo budowlane wymaga bowiem, w wypadku stwierdzenia samowoli owianej, usunięcia skutków sprzecznych z prawem budowlanym działań. Sąd uznał również, iż nie budzi wątpliwości określenie przedmiotu wskazanej zaskarżoną decyzją rozbiórki. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie kwestionował wymiarów samowolnie zrealizowanego jak również nie miał wątpliwości co do identyfikacji w terenie którego rozbiórkę nakazano. Dopiero w skardze podniósł argument, o wymiarach wskazanych w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej organu I instancji na działce nr 197 przy ul. [...] w K. nie ma. Mając jednak na uwadze, iż obiekt budowlany, który był przedmiotem postępowania administracyjnego, jego usytuowanie na działce o wyraźnie zaznaczone na mapie - załączniku do protokołu z oględzin powadzonych w dniu [...].12.1999r. - oraz został dokładnie opisany w zaskarżonej decyzji, a także fakt, iż dokładny pomiar wykonany przez odwoławczy wykazał, że tylko jedna z długości ścian podanych w zaskarżonej decyzji się nie zgadza (w decyzjach podano 10,25 m, a powinno 9,95 m) Sąd uznał, że nie jest to istotne, uchybienie powodujące konieczność uwzględnienia skargi, gdyż nie ma wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Z wyżej przytoczonych względów budynek objęty nakazem rozbiórki, mimo błędnego podania jednego z wymiarów, daje się łatwo zidentyfikować w terenie i nie budzi w konsekwencji wątpliwości jaki obiekt budowlany organy administracji nakazały rozebrać. Podsumowując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja była prawidłowa, a jej wydanie nastąpiło na podstawie oraz w ramach obowiązującego prawa. Zatem wobec braku podstaw o uwzględnienia skargi na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1271 z późn. zm.) orzeczono o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło