II SA/Kr 309/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w dniu 17 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. sp. z o.o. w K. od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lutego 2025 r., znak: WI-I.7840.2.124.2024.PI w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą pozwolenia na budowę oddala sprzeciw Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr 979/6740.1/2023 z 24 sierpnia 2023 r., znak: AU-01-1.6740.1.46.2023.ASR, zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno – budowlany oraz udzielił K. sp. z o.o. w K. (inwestor) pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej z infrastrukturą towarzyszącą oraz techniczną, budową budynku gospodarczego na działkach nr: [...], [...] i [...] przy ul. [...] w K.. S. sp. z o.o. w K. zażądała wznowienia tego postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) z uwagi na to, że inwestycja zmniejsza możliwości budowlane działki nr [...] i zacienia ją (budynek nr [...]) i wskazała, że zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.), odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Wysokość przesłaniania (przy lokalizacji okna balkonowego na nieruchomości Wnioskodawcy na terenie istniejącym) wynosi 10,2 m. Odległość planowanej zabudowy (budynek nr [...]) od granicy nieruchomości Wnioskodawcy to ok 5,2 m. Tym samym przy projektowaniu zabudowy na działce nr [...] należącej do Wnioskodawcy będzie trzeba uwzględnić ograniczenia wynikające z planowanej ww. inwestycji. Nadto projektowana zabudowa (o wysokości 9 m zlokalizowana 4 m od granicy z nieruchomością Wnioskodawcy) rzuca cień na nieruchomość Wnioskodawcy oraz zlokalizowany na niej budynek ograniczając dostęp do światła dziennego. Powyższe potwierdza analiza nasłonecznienia oraz zacienienia działek sąsiadującej dla ww. inwestycji. Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr 683/6740.1/2024 z 24 lipca 2024 r., znak: AU-01-1.6740.1.5.2024.ERM, umorzył postępowanie wznowieniowe jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że żądająca wznowienia postępowania nie jest stroną, bo inwestycja nie wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu terenu działki nr [...]. W wyniku udzielenia pozwolenia na budowę nie doszło do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich, a w szczególności nie naruszono prawa dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, nie doszło w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi do ograniczenia dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, nie naruszono wymagań w zakresie ochrony przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie czy ochrony przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby. W odwołaniu żądająca wznowienia postępowania wskazała na: 1) błędnie przyjęte warunki gruntowe (brak dokumentacji geologiczno-inżynierskiej), 2) to, że niwelacje terenu wykraczają poza niezbędny zakres dla prawidłowego funkcjonowania obiektów (nadsypanie istniejącego terenu o 2 m pogarsza walory użytkowe działek sąsiednich i narusza nakaz zachowania naturalnej geomorfologii terenu), a także 3) istotne odstąpienie od projektu w zakresie powierzchni zabudowy o ponad 13% bez zmiany pozwolenia na budowę (zasłonięcie drogi podziemnej stropem wystającym na 2 m ponad powierzchnię terenu). Wojewoda Małopolski decyzją z 14 lutego 2025 r., znak: WI-I.7840.2.124.2024.PI, orzekł kasatoryjnie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na wstępie, że skoro organ pierwszej instancji wszczął postępowanie wznowieniowe i przeprowadził analizę braku zaistnienia przesłanek wznowieniowych, to powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji własnej, jednakże to uchybienie nie stanowi samoistnej przyczyny orzeczenia kasatoryjnego. O kierunku rozstrzygnięcia zdecydowało stwierdzenie przesłanki wznowieniowej (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji przyjął obszar oddziaływania za projektantem (działki nr: [...] [...], [...], [...], [...], [...]), a ten nie obejmuje działki nr [...] (graniczącej z terenem inwestycji). O przymiocie strony nie decyduje fakt ponadnormatywnego oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości, ale sam fakt oddziaływania, nawet normatywnego. Z analizy nasłonecznienia (PZT-02, PZT_04) wynika, że projektowane budynki na działce nr [...] zacieniają budynki istniejące na działkach sąsiednich nr: [...], [...] nieznacznie w godzinach 7:00 – 8:00 w dnia równonocy. Na rysunku widać, że w przeważającej części działka nr [...] jest zacieniona (powyżej 4 m w głąb) przez projektowaną inwestycję. Cień w godzinach 7:00 – 8:00 w całości zachodzi na obrys znajdującego się tam budynku mieszkalnego. Przedłożona z wnioskiem o wznowienie analiza zacieniania z grudnia 2023 r. nie przewiduje, aby rzucany przez projektowaną inwestycję cień w całości zachodził na obrys budynku mieszkalnego na działce nr [...], niemniej jednak wykazuje zacienianie działki powyżej 4 m w głąb. W świetle § 7 i § 17 uchwały nr XLIX/1345/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 2 grudnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wola Justowska – Hamernia" możliwa jest zabudowa na działce nr [...] leżącej w terenach MN.6. Dalej organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że stronami postępowania powinni być również Z. J. (dla działki nr [...] organ pierwszej instancji ustalił jako właściciela tylko M. J., podczas gdy z KW wynika, że współwłaścicielami są M. J. i Z. J.), a także Zarząd Dróg Miasta K. (zarządca działki nr [...] pominięty w postępowaniu nadzwyczajnym mimo to, że brał udział w postępowaniu pierwotnym). Na koniec organ odwoławczy odniósł się do odwołania (uznając, że zarzuty są chybione) i żądania wznowienia postępowania (organ pierwszej instancji powinien rozważyć zbadanie z urzędu kwestii nieaktualnej, bo nieuwzględniającej budynku nr [...] na działce nr [...], mapy do celów projektowych). W sprzeciwie inwestor wniósł o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem inwestora organ pierwszej instancji miał rację co do tego, że żądająca wznowienia postępowania nie jest stroną (inwestycja nie powoduje zacieniania budynku w stopniu sprzecznym z § 60 rozporządzenia WT) i w związku z tym mógł wydać decyzję umorzeniową (w takiej sytuacji dopuszczalne jest wydanie zarówno decyzji umorzeniowej, jak i decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne inicjowane sprzeciwem ma uproszczony charakter. Po pierwsze, w myśl art. 64b § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., toczy się jedynie między skarżącym i organem (tu: bez inwestora). Po drugie, w myśl art. 64c § 4 p.p.s.a. organ nie ma obowiązku udzielania odpowiedzi na sprzeciw. Po trzecie, w myśl art. 64d § 1 i art. 64e p.p.s.a. Sąd co do zasady rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym i ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Decyzja kasatoryjna nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. wymaga po pierwsze – stwierdzenia "naruszenia przepisów postępowania", po drugie – wykazania dlaczego dostrzeżonych braków, niejasności lub wątpliwości nie da się wyeliminować w trybie tzw. uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzonego przez organ odwoławczy lub przez ewentualnie zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi pierwszej instancji i tym samym konieczne jest ponowne przeprowadzenie postępowania, a wreszcie po trzecie – sformułowania wytycznych dla organu pierwszej instancji, który sprawę ma ponownie rozpatrzeć. We wznowionym postępowaniu (pierwotnym) nie brała udziału spółka S. sp. z o.o. w K., której przysługuje własność działki graniczącej z terenem inwestycji. Uznawszy się za pominiętą, spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania. Gdy w postępowaniu wznowieniowym organy administracji architektoniczno-budowlanej różnią się między sobą w ten sposób, że w ocenie organu pierwszej instancji żądający wznowienia nie jest stroną, natomiast w ocenie organu drugiej instancji żądający wznowienia stroną jest, to pociąga to za sobą konieczność wydania decyzji kasatoryjnej. Sprzeciw wniesiony od takiej decyzji podlega oddaleniu, o ile Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego. Właśnie tak było w tej sprawie. Organ pierwszej instancji w decyzji o umorzeniu postępowania wznowieniowego stwierdził, że nie doszło do naruszenia interesów spółki. Z kolei inwestor w sprzeciwie przyznał, że inwestycja zacienia istniejące budynki, ale jednocześnie zastrzegł, że zacienianie to nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225). Wobec powyższego należy przypomnieć, że właściciel działki sąsiedniej powinien być stroną postępowania, jeżeli projektowana inwestycja może mieć choćby tylko potencjalny wpływ na jego nieruchomość, czyli nawet wówczas, gdy oddziaływanie jest dopuszczalne według przepisów odrębnych. Jak wskazał NSA w wyroku z 10.09.2025 r., II OSK 1686/25, LEX nr 3916752, stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, na zagospodarowanie których inwestycja ta może oddziaływać w takim stopniu, że właściwy organ ma obowiązek sprawdzić w postępowaniu wyjaśniającym, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. A zatem obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi. Podkreślenia wymaga, że orzeczenie to zapadło w oparciu o znowelizowane (bardziej restrykcyjne, wprowadzone w celu ograniczenia liczby stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę) przepisy o określaniu obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane; Dz.U. 2020 poz. 471). Analizując oddziaływanie oznaczonej inwestycji w aspekcie interesu prawnego właścicieli nieruchomości pobliskich lub sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może ograniczać się tylko do ustalenia takiego oddziaływania, które stanowi naruszenie określonych norm. Odmienne rozumowanie prowadziłoby do stwierdzenia, że o oddziaływaniu obiektu budowlanego można byłoby mówić wówczas, gdyby doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Tymczasem dla inwestycji niezgodnej z przepisami techniczno-budowlanymi nie powinna zostać w ogóle wydana decyzja zezwalająca na budowę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1435/24). Skoro aktualizacja potrzeby zbadania, czy spełnione są wymagania nasłonecznienia i zacienienia pociąga za sobą uczestniczenie w postępowaniu właściciela działki sąsiedniej, to umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji nie było uprawnione, a zidentyfikowane przez organ odwoławczy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w świetle zasady dwuinstancyjności nie mogło być konwalidowane na etapie postępowania odwoławczego. W tym stanie rzeczy sprzeciw należało oddalić na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.