II SA/Kr 3109/00

WyrokWSA w Krakowie2004-10-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, NSA Stanisław Biernat (spr), WSA Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy służba w Milicji Obywatelskiej lub Służbie Bezpieczeństwa może stanowić podstawę do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich, a w szczególności czy fakt takiej służby jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia tych uprawnień, nawet jeśli istniałyby inne podstawy do ich przyznania?
Ratio decidendi
Służba lub zatrudnienie w organach bezpieczeństwa publicznego (Milicji Obywatelskiej, Służbie Bezpieczeństwa) nie stanowi podstawy do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich w świetle obowiązującego prawa. Jest to wystarczająca przesłanka do pozbawienia tych uprawnień, nawet jeśli istniałyby inne podstawy do ich przyznania. Deportacja na roboty przymusowe nie daje tytułu do uprawnień kombatanckich, ale może stanowić podstawę do uzyskania świadczenia pieniężnego na innej podstawie prawnej.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją pozbawił J.N. uprawnień kombatanckich przyznanych mu w 1976 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej, wskazując na jego służbę w Milicji Obywatelskiej/Służbie Bezpieczeństwa. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ II instancji, J.N. wniósł skargę do sądu, podnosząc, że sam fakt pracy w MO i SB nie może stanowić podstawy do pozbawienia uprawnień i powołując się na inne swoje przeżycia z okresu wojny i służby. Skarżący powołał się również na swój stan zdrowia i sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Stanisław Biernat (spr) WSA Bożenna Blitek Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004r sprawy ze skargi J. N. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000r, Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala Decyzją z dnia [...].2000 r. nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich J.N. , ur. [...]., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w J. w 1976 r. z tytułu utrwalenia władzy ludowej od [...].1945 r. do [...].1947 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane J.N. uprawnienia kombatanckie, pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej / Służby Bezpieczeństwa/. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.... We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.N. opisał swoją służbę w organach bezpieczeństwa. Podał, że był niedoświadczonym i zastraszonym 20 letnim młodzieńcem. Był poddawany represjom w czasie okupacji. W odniesieniu do swojej późniejszej działalności J.N. stwierdził, że nie ma na niego żadnych materiałów obciążających. W dniu [...] 2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § t pkt l, art. 127 § 3 i 129 k.p.a. w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... . W uzasadnieniu organ stwierdził, że służba lub zatrudnienie w organach bezpieczeństwa publicznego nie jest działalnością kombatancką w rozumieniu ustawy o kombatantach... . Ponadto, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt l lit. a/ w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 litera a/ ustawy o kombatantach... samo zatrudnienie w strukturach UB i SB jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień. Osobom takim nie przysługują uprawnienia z żadnego tytułu. Natomiast pobyt na robotach przymusowych nie jest równoznaczny z działalnością kombatancką w świetle ustawy o kombatantach... . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.N. powołał się na swój stan zdrowia i sytuację finansową. Jego zdaniem sam fakt pracy w MO i SB nie może stanowić podstawy do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Skarżący podał, że w czasie służby zwalczał grupy Wehrwolfu. Następnie opisał swoje losy w czasie okupacji, m.in.. wywiezienie na roboty przymusowe w Niemczech swoją służbę wojskową. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270). Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . W niniejszej sprawie niesporne jest, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie w związku ze swoją służbą w MO i UB. Działalność taka nie stanowi podstawy do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich w świetle obowiązującego prawa. Takie jest jednoznaczne stanowisko reprezentowane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Co więcej nawet, gdyby skarżącemu przysługiwały uprawnienia kombatanckie z innego tytułu, służba w aparacie bezpieczeństwa publicznego spowodowałaby utratę tych uprawnień. Deportacja w czasie drugiej wojny światowej na roboty przymusowe na terytorium Niemiec nie daje tytułu do uprawnień kombatanckich, ale, przy spełnieniu wszystkich ustawowych przesłanek, stwarza podstawę do uzyskania uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów ustawy z 31.05.1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 97, poz. 395) Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło