II SA/Kr 311/19

WyrokWSA w Krakowie2019-06-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Łomnicka, WSA Małgorzata Łoboz, WSA Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłatę zmienną za pobór wody należy naliczać proporcjonalnie do procentowego udziału wód powierzchniowych i podziemnych w poborze, czy też wyłącznie na podstawie rodzaju wody określonego w pozwoleniu wodnoprawnym?
Ratio decidendi
Opłata zmienna za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę jest ustalana jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód, przy czym rodzaj pobieranej wody (podziemna czy powierzchniowa) jest determinowany treścią pozwolenia wodnoprawnego. Organ ustalający opłatę jest związany pozwoleniem wodnoprawnym i nie ma kompetencji do ustalania stanu faktycznego sprzecznego z jego treścią, nawet jeśli istnieją dowody na infiltrację wód powierzchniowych.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni ustalającą opłatę zmienną za pobór wody w III kwartale 2018 r. Spółka argumentowała, że ujęcie jest infiltracyjne, a pobierana woda stanowi mieszaninę wód powierzchniowych (88,3%) i podziemnych (11,7%), co powinno skutkować proporcjonalnym naliczeniem opłaty. Organ administracji ustalił opłatę wyłącznie na podstawie poboru wód podziemnych, zgodnie z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie : WSA Małgorzata Łoboz WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 15 stycznia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wody skargę oddala. Dyrektor Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, informacją nr [...] ZZ N. S., OZ/III kwartał/2018, z dnia 10 grudnia 2018 roku, znak: [...], ustalił Podmiotowi: Firma A ul. [...], [...] na podstawie decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 13 czerwca 2013 r., znak: [...] za okres III kwartału 2018r. opłatę zmienną w wysokości 107 004 PLN (słownie złotych: sto siedem tysięcy cztery) za pobór wody z utw. IV-rzędowych za pomocą 17 studni wchodzących w skład Ujęcia Wody T. -. W dniu 2 stycznia 2019 roku wpłynęła do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarządu Zlewni w N. reklamacja Firma A . znak: [...] z dnia 27.12.2018 r. od ustalenia opłaty zmiennej określonej w w/w informacji. W reklamacji wskazano, iż ujęcie wody T.-Ś. jest ujęciem infiltracyjnym, a pobierana woda stanowi mieszaninę wody powierzchniowej i podziemnej w stosunku 88,3% do 11,7%, co nie zostało uwzględnione w informacji o opłacie zmiennej rocznej, a co ma istotny wpływ na jej wysokość. Decyzją z dnia 15 stycznia 2019 r., znak [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie: 1. Określił Firma A w T. w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Prezydenta Miasta T. decyzją z dnia 13 czerwca 2013 r., znak: [...] za okres III kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 107 004 PLN za pobór wody z utw. IV-rzędowych za pomocą 17 studni wchodzących w skład Ujęcia Wody T. - Ś.. 2. Stwierdził, że opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 2 ustawy - Prawo wodne jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożywania przez ludzi (0,068 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący (2) i ilości pobranych wód podziemnych (786 795 m3) Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502 dalej jako: "rozporządzenie"). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto współczynnik różnicujący dla wód, które nie podlegają żadnym procesom uzdatniania lub woda podlega wyłącznie dezynfekcji lub demineralizacji albo innym procesom niewymienionym w pkt 2-5 (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). 3. Wskazał sposób i termin zapłaty wymienionej opłaty. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ administracji powołał art. 273 ust. 6, art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.), § 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 roku, poz. 2502) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502) określają jednostkowe stawki w formie opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożywania przez ludzi § 1 ust. 1 pkt 4. Naliczenie opłaty zmiennej reguluje ustawa Prawo wodne art. 268 ust. 1 p. 1, art. 270 ust. 1, art. 271 ust. 2 Zgodnie z § 5 ust 1 pkt 40 powyższego rozporządzenia opłata zmienna dla Tarnowskich Wodociągów Spółki z o.o. została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 0,068 zł za 1 m3, współczynnika różnicującego 2,0 i ilości pobranych wód podziemnych 786795 m3. Ilość pobranych wód w III kwartale 2018r. przyjęto zgodnie z protokołem kontroli nr [...] z dnia 22.10.2018 r. Na podstawie powyższego naliczona opłata w pkt 1 niniejszej decyzji wynosi 107 004 PLN za pobór wody z utw. IV-rzędowych za pomocą 17 studni wchodzących w skład Ujęcia Wody T. - Ś.. Odnosząc się do zarzutów reklamacji wskazano: 1. Usługi wodne polegają na zapewnieniu podmiotom publicznym, podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą i gospodarstwom domowym, możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania wód oraz szczególnego korzystania z wód. Wskazanym podmiotom zapewnia się dostęp do usług wodnych na zasadach określonych Prawem Wodnym. 2. W rozliczeniach z odbiorcą usługi wodnej stosuje się jednakowy system naliczania opłat, zgodnie z zasadami ustawy z dnia 20.07.2017r. Prawo Wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 roku, poz. 2502). 3. Zgodnie z art. 272 ust. 2 ustawy Prawo Wodne: "Wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3." 4. Odnosząc się do zarzutu o nieuwzględnienie przy wyliczaniu opłaty faktu, iż ujęcie wody T. - Ś. jest ujęciem infiltracyjnym i pobierana woda stanowi mieszaninę wody podziemnej i powierzchniowej w stosunku odpowiednio 11,7% do 88,3% stwierdzono, iż na mocy decyzji znak: [...] podmiot uzyskał pozwolenie na pobór wód podziemnych za pomocą 17 studni. Art. 16 pkt 68 ustawy z dnia 20.07.2017r. Prawo Wodne definiuje wody podziemne jako "wszystkie wody znajdujące się pod powierzchnią ziemi w strefie nasycenia, w tym wody gruntowe pozostające w bezpośredniej styczności z gruntem lub podglebiem". W myśl ww. artykułu wody infiltracyjne są również wodami podziemnymi. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka Firma A z siedzibą w T., zaskarżonej części decyzji zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: - art. 80 k.p.a. przez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, polegającej na nieuzasadnionym i błędnym ustaleniu, iż pozwolenie na dostęp do usług wodnych poprzez pobór wód ze studni na ujęciu T. - Ś. dotyczy wyłącznie poboru wód podziemnych, a także brak jakiejkolwiek analizy w zakresie dotyczącym powierzchniowego poboru wody przez firma C dostarczanej z rzeki D. do rowu zasilającego przedmiotowe studnie, - zastosowanie niewłaściwego przepisu prawa w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, a mianowicie powołanie się na art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, który nie odnosi się do opłaty zmiennej. Zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego - tj. przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, w tym w szczególności z art. 272 ust. 2 powołanej ustawy, poprzez nieuwzględnienie w określonej zaskarżoną decyzją opłacie zmiennej za pobór wód podziemnych udziału wód powierzchniowych w ogólnym poborze wody ujęciem ze studni, pomimo występowania w tych studniach wód powierzchniowych, podczas gdy przepis ten przewiduje możliwość zastosowania opłaty za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych, a w tym przypadku woda podziemna dopływająca z warstwy wodonośnej stanowi stosunkowo niewielki procent w całkowitej ilości pobieranej ujęciem wody. Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o chylenie wskazanej na wstępie zaskarżonej decyzji w całości i jej zmianę, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że woda podziemna dopływająca z warstwy wodonośnej stanowi stosunkowo niewielki procent w całkowitej ilości pobieranej ujęciem wody. Firma A stoi na stanowisku, że opłata zmienna za usługi wodne powinna zostać naliczona proporcjonalnie do procentowego udziału ilości pobranych wód powierzchniowych i wód podziemnych, a nie jak to zostało wyliczone, tylko i wyłącznie według ilości pobranych wód podziemnych. Według wyliczeń Spółki wysokość opłaty powinna wynieść, przy uwzględnieniu, że w okresie III kwartału ujęciem T. Ś. pobrano 786 795 m3 wody, z czego 694 740 m3 to wody powierzchniowe (88,3%), a 92 055 m3 to wody podziemne (11,7%): - opłata obliczona wg stawek dla wody powierzchniowej: 694 740 m3 x 2,8 x 1,2 x 0,040 zł = 93 373,06 zł • opłata obliczona wg stawek dla wody podziemnej: 92 055 m3 x 2 x 0,068 zł = 12 519,48 zł co sumarycznie po w zaokrągleniu do pełnych złotych daje 105 893 zł - jest zatem o 1111 zł niższa od opłaty wyliczonej w informacji. Za słusznością stanowiska prezentowanego przez Spółkę, przemawiają ustalenia zawarte zarówno w dokumentacji będącej w posiadaniu organu, na podstawie której Spółka uzyskała pozwolenie wodnoprawne tj. dokumentacji hydrogeologicznej wykonanej dla przedmiotowego ujęcia i operacie wodnoprawnym, jak również - powołane już wyżej - wyniki badań modelowych wykonanych przez pracowników Akademii [...] w K. na Wydziale Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, Katedrze Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej pod kierownictwem dr A. H. w roku 2011 w ramach projektu badawczego nr [...] przyznanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego pn.: "Wpływ terenów miejsko-przemysłowych na zasoby i eksploatację wód podziemnych na przykładach miast T. G. i T.". Skarżący wyjaśnił ponadto, iż woda użyta do zasilania rowów infiltracyjnych ujęcia wody "[...]" jest pobierana z rzeki D. ujęciem wody powierzchniowej przez firma C Woda ta w ilości średnio 4100 m3/d przez okres całego roku, pobierana jest z przeznaczeniem dla zasilania rowów infiltracyjnych zgodnie z punktem [...] decyzji Wojewody [...] z dnia 29 grudnia 2005 r., znak: [...] udzielającej Zakładom [...] [obecnie firma C pozwolenia wodnoprawnego. Organ ustalający opłatę w uzasadnieniu decyzji z dnia 15 stycznia 2019 r., znak: [...] na poparcie słuszności wyliczonej opłaty zmiennej za III kw. 2018 r. dla celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia ludności w wodę według ilości pobranych wód podziemnych przywołuje definicję wody podziemnej zgodną z art. 16 pkt. 68 ustawy z dnia 20.07.2017 r. Prawo Wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.], która określa, że przez - cyt: "wody podziemne - rozumie się wszystkie wody znajdujące się pod powierzchnią ziemi w strefie nasycenia, w tym wody gruntowe pozostające w bezpośredniej styczności z gruntem lub podglebiem" - oraz stwierdza, że pozwolenie wodnoprawne dla ujęcia T. - S. zostało wydane na pobór wód podziemnych. Dyrektor Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w ocenie Spółki nie dokonał rzetelnej oceny materiału dotyczącego przedmiotowej sprawy, który jest w posiadaniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie tj. dokumentacji, na podstawie której Spółka uzyskała pozwolenie wodnoprawne. Firma A nie neguje, iż pozwolenie wodnoprawne dla ujęcia T. - Ś. zostało wydane na pobór wód podziemnych, nie neguje również definicji zawartych w ustawie Prawo wodne. Spółka nie zgadza się natomiast ze sposobem naliczania opłaty za pobraną wodę, gdyż uważa, że jest wadliwy, niezgodny z przepisami prawa. W tym przypadku, udokumentowanie ilości wody powierzchniowej i podziemnej pobieranej ujęciem wody podziemnej, stanowi uzasadnione przesłanki do wyliczania opłat za usługi wodne wg. stanu faktycznego. Spółka stoi na stanowisku, że filtracja wody powierzchniowej z rzeki D. i z rowów nawadniających poprzez warstwę gruntu jest już jednym ze sposobów jej oczyszczania/uzdatniania przed podaniem do sieci wodociągowej. Spółka ponosi koszty utrzymania tego sposobu oczyszczania wód, w tym czyszczenia i rekonstrukcji rowów infiltracyjnych znajdujących się na terenie będącym własnością Spółki. Ustawa Prawo wodne nie zawiera definicji ujęcia infiltracyjnego, choć tego rodzaju ujęcia są stosunkowo powszechne, również w części ustawy dotyczącej należności za usługi wodne nie przewidziano osobnej stawki poboru wody z tego rodzaju ujęć. Argument organu dotyczący kwalifikacji pobieranej wody jako wody podziemnej, z uwagi na to, że w pozwoleniu wodnoprawnym przedmiotowe ujęcie zakwalifikowane zostało jako ujęcie wody podziemnej, zdaniem Spółki jest nie tylko sprzeczny z prawem, ale także jest krzywdzący dla podmiotu. Istotna jest okoliczność, że Spółka występując z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, mając do wyboru dwa rodzaje korzystania z wód tj. pobór wody podziemnej lub pobór wody powierzchniowej, z uwagi na system poboru, musiała zakwalifikować przedmiotowe ujęcie jako ujęcie wody podziemnej. Nadmienić należy, że są ogólnie znane przypadki, w których woda pobierana np. ze zbiornika sztucznego (np. wyrobisko pożwirowe) traktowana jest jako podziemna, z uwagi na to, że to wody podziemne zasilają ten zbiornik. Tak więc na potrzeby opłat należy traktować tę wodę jako podziemną, pomimo, że jej pobór odbywał się urządzeniami typowymi do poboru wody powierzchniowej. W przypadku ujęcia T. - Ś. zachodzi dokładnie odwrotna sytuacja, główne źródło wody pobieranej ujęciem stanowią wody powierzchniowe [88,3%], pomimo, że są one pobierane za pomocą urządzeń typowych do poboru wody podziemnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że faktem jest, że w decyzji powołano niewłaściwy przepis prawa, tj. art. 271 ust. 1 u.p.w., jednak okoliczność ta nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Z decyzji jednoznacznie wynika bowiem, że wydając decyzję organ zastosował właściwą podstawę prawną tj. art. 272 ust. 2 u.p.w. i na tej podstawie ustalono opłatę zmienną. Przepis ten został też przytoczony w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie z art. 272 ust. 2 u.p.w. wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3. Jednostkowe stawki opłat za usługi wodne reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017r. (Dz. U. 2017, póz. 2502 z późn. zm.) Zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, wynoszą [...]. Przepis ten wyraźnie odwołuje się do ilości wód pobranych w ramach pozwolenia wodnoprawnego. Skoro na mocy decyzji [...] Skarżący uzyskał pozwolenie na pobór wód podziemnych, to brak jest podstaw, aby przy obliczaniu opłaty zmiennej uwzględniać udział wód powierzchniowych. Organ jest związany treścią pozwolenia wodnoprawnego, zatem ustalając opłatę zmienną zobowiązany był przyjąć wielkości jednostkowej stawki opłaty oraz współczynnika różnicującego określone dla wód podziemnych. Decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego jest decyzją ostateczną i organ nie ma kompetencji, aby dokonywać ustaleń z nią sprzecznych. Żaden przepis prawa nie wskazuje, iż opłata zmienna powinna zostać naliczona proporcjonalnie do procentowego udziału ilości pobranych wód podziemnych i wód powierzchniowych. Gdyby ustawodawca chciał, aby taki sposób obliczania przyjąć, byłoby to wskazane w ustawie czy rozporządzeniu. A zatem w tym zakresie rozstrzyga treść pozwolenia wodnoprawnego, którego skarżąca nigdy w żaden sposób nie kwestionowała. Skarżący swoje stanowisko opiera na badaniach modelowych wykonanych w 2011 r. : pracowników [...], których notabene nie dołącza do skargi. Należy podkreślić, że takie badania nie mogą stanowić podstawy zmiany sposobu naliczania opłaty zmiennej. Różnego rodzaju badania i publikacje, choć z pewnością posiadają walor naukowy, to jednak w żaden sposób nie wiążą organów administracji. Prywatne opinie rzeczoznawców i osób posiadających wiedzę specjalistyczną nie mogą być uznawane jako opinie biegłych w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie było podstaw do powoływania biegłego. Nie powstało bowiem żadne zagadnienie, które wymagałoby wiadomości specjalnych, gdyż zasady obliczania wysokości opłat zmiennych precyzyjnie regulują przepisy prawa. Jak już wyżej wskazano, o klasyfikacji wód jako podziemne lub powierzchniowe decyduje treść pozwolenia wodnoprawnego, zatem ani badania modelowe, na której powołuje skarżący ani nawet ewentualna opinia biegłego powołanego przez organ, nie mogłaby mieć w tym względzie żadnego znaczenia. Tym samym zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. jest j całkowicie bezpodstawny. Podsumowując, wysokość opłaty zmiennej została ustalona w sposób zgodny z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, natomiast to właśnie naliczenie opłaty w sposób, jaki wskazuje Skarżący, prowadziłoby w istocie do rażącego naruszenia tych przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.). Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy, opłaty za usługi wodne uiszcza się (między innymi) za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Zgodnie z art. 270 ust. 1, opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Zgodnie z art. 271 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2 wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych i pobór wód powierzchniowych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zgodnie z art. 272 wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3 (ust. 2). Ustalając wysokość opłat, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał (ust.10). Ustalenie ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych odbywa się na podstawie odczytu wskazań przyrządów pomiarowych lub na podstawie danych z systemów pomiarowych (ust.11). Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne jest obowiązany zapewnić odrębny pomiar ilości pobieranych wód podziemnych oraz pobieranych wód powierzchniowych (ust.12). Dalej wskazać należy, że art. 274 pkt. 4 ustawy, ustala górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ramach pozwoleń wodnoprawnych albo pozwoleń zintegrowanych, do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Stawki te konkretyzuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502), w § 5 ust. 1 pkt. 40 i 41 ustalając jednostkowe stawki opłat za pobór wód w formie opłaty zmiennej do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, rozróżniając stawki za pobór wód podziemnych (0,068 zł za 1 m3 ) i powierzchniowych (0,040 zł za 1 m3). Rozporządzenie to – podobnie jak przytoczony wyżej przepis art. 274 ustawy- zarówno w § 1 jak i w § 5 wyraźnie dowołuje się do ilości wód pobranych w ramach pozwolenia wodnoprawnego tj. wskazuje, że jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych dotyczą poboru wód określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Skarżąca spółka posiada pozwolenie wodnoprawne wydane przez Prezydenta Miasta T. z dnia 13 czerwca 2013r. znak [...] (k. 58 akt sądowych) na pobór wód podziemnych z 17 studni Ujęcia Wody T. – Ś.. Tym samym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 271 ust. 2 ustawy prawo wodne w zakresie nieuwzględnienia w określonej zaskarżoną decyzją opłacie udziału wód powierzchniowych (86,3 %) w ogólnym poborze wody ujęciami z 11 studni, pomimo występowania w tych studniach mieszaniny wody podziemnej i wody powierzchniowej (infiltrującej), w tym co do naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie tych kwestii i ich nieodpowiednie uzasadnienie w decyzji administracyjnej. Podnoszona w skardze okoliczność, dokumentowana ekspertyzami i obliczeniami, że woda podziemna dopływająca z warstwy wodonośnej stanowi stosunkowo niewielki procent (13,7 %) w całkowitej ilości pobieranej ujęciem wody, nie może mieć znaczenia dla prawidłowego rozpoznania sprawy. W art. 16 pkt 68 ustawy Prawa wodnego zdefiniowano wprost wody podziemne, jako wszystkie wody znajdujące się pod powierzchnią ziemi w strefie nasycenia, w tym wody gruntowe pozostające w bezpośredniej styczności z gruntem lub podglebiem. W myśl tego artykułu wody infiltracyjne są zatem wodami podziemnymi. Z kolei art. 20 definiuje wody powierzchniowe, jako wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne oraz śródlądowe wody powierzchniowe, a te ostatnie w myśl art. 21 dzielą się na śródlądowe wody płynące oraz śródlądowe wody stojące. Zatem wskazywanych przez stronę "wartości udziału wód infiltracyjnych w ogólnym poborze wody" ustawa nie rozróżnia w zakresie przyporządkowania wód podziemnych i powierzchniowych, a zatem nie ma żadnych podstaw prawnych do proporcjonalnego ujmowania wód powierzchniowych w naliczanej kontrolowaną decyzją opłacie zmiennej. Organ – w świetle obowiązujących przepisów - nie jest też w związku z tym uprawniony i obowiązany do badania dokumentów, na podstawie których wydane zostało pozwolenie wodnoprawne, celem ustalenia jakie jest rzeczywiste pochodzenie (infiltracja) wody pobranej studniami podziemnymi. Najprawdopodobniej rzeczywiście jest tak, jak twierdzi skarżąca, że firma C pobiera wodę powierzchniową bezpośrednio z D. i następnie nawadnia nią ujęcie T.-Ś., bo wynika to z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Wojewodę [...] firma D w dniu 29 grudnia 2005 r. (k. 61-63 akt sądowych). Jednakże nie powoduje to, że podmiot posiadający pozwolenie na pobór wody podziemnej jak to ma miejsce w przypadku skarżącej może skutecznie twierdzić, że w rzeczywistości większość wody, którą pobiera to woda powierzchniowa. Idąc tym tokiem rozumowania, trzeba byłoby stwierdzić konsekwentnie, że woda powierzchniowa jest pobierana poza pozwoleniem wodnoprawnym. Dopóki strona skarżąca będzie posiadała pozwolenie na pobór wód podziemnych, a nie powierzchniowych, dopóty za pobór tych właśnie wód pobierana będzie opłata. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło