II SA/Kr 3113/00

WyrokWSA w Krakowie2004-11-08

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Stanisław Biernat, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich osobie, która twierdziła, że pełniła służbę w polskiej organizacji konspiracyjnej w okresie wojny, mimo że dowody przedstawione przez wnioskodawcę były niejednoznaczne i budziły wątpliwości organu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie przeprowadził w sposób należyty postępowania dowodowego, nie skorzystał z możliwości przesłuchania świadków ani nie zweryfikował kluczowych wydarzeń podnoszonych przez wnioskodawcę. Mimo że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie uprawnień spoczywa na wnioskodawcy, organ ma obowiązek prowadzić postępowanie w sposób zapewniający jego wyjaśnienie. Z tego względu zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, co uzasadnia jej uchylenie.
Stan faktyczny
C.C. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, twierdząc, że w wieku 13 lat pełnił służbę łącznika w AK, przenosił meldunki i brał udział w akcjach konspiracyjnych. Organ odmówił przyznania uprawnień, uznając przedstawione dowody za niewiarygodne i niepełne, wskazując na niekonsekwencje we wnioskach oraz wiek wnioskodawcy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję odmowną. C.C. złożył skargę do sądu, zarzucając długotrwałość postępowania i błędną ocenę jego działalności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu, zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt. II SA / Kr 3113 / 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 08 listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : NSA Stanisław Biernat / spr. / AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2004r przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K.K. K. sprawy ze skargi C. C. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu, II. zasądza od Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego C. C. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt. II SA / Kr 3113 / 00 UZASADNIENIE W 1994 r. C.C. , ur. [...]., wystąpił do Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie mu uprawnień kombatanckich. Do wniosku dołączył życiorys, oświadczenia dwóch świadków i rekomendację ZG Związku Żołnierzy AK. W życiorysie wnioskodawca podał, że w dniu [...] marca 1944 r. komendant placówki AK W.K. przyjął od niego przysięgę i nadał mu pseudonim "[...]". Zadania konspiracyjne C.C. miały polegać na utrzymywaniu łączności między grupami AK, przeprowadzaniu partyzantów, przenoszeniu żywności i lekarstw, uczestniczeniu w przygotowywaniu Akcji "Burza". Wnioskodawca podaje także, że brał udział, jako łącznik, w likwidacji żandarma S. w listopadzie 1944 r. C.C. opisał także swoje losy powojenne. W oświadczeniach złożonych przez świadków (k.[...] ) znalazły się równobrzmiące stwierdzenia, potwierdzające oświadczenia wnioskodawcy. W odpowiedzi na pytania Urzędu do spraw Kombatantów (k. [...]) C.C. podkreślił rolę ojca, jako osoby, która wprowadzała go do konspiracji i uczyła jej zasad. W dniu [...].1999 r. Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję, nr [...], w której, działając na podstawie art. l ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), odmówił przyznania C.C. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów na pełnienie służby w organizacji konspiracyjnej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy C.C. podał, że przenosił meldunki, informacje i tajne rozkazy do oddziałów AK, AL i BCh. Był przeszkolony przez aptekarza B. w zakresie udzielania pierwszej pomocy. W dniu [...].2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydal decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 127 § 3 i 138 § l pkt l k.p.a. i art. 22 ust. l w związku z art. l ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że C.C. mógł współpracować z AK, ale wykluczona jest jego przynależność do tej organizacji i brak jest na nią dowodów. Oświadczenia świadków powtarzają się i są sporządzone tym samym charakterem pisma. C.C. podaje niekonsekwentne informacje co do tego, czym miał się zajmować w organizacji: czy był łącznikiem, czy zaopatrzeniowcem. Organ uznał za niewiarygodne, aby dziecko było używane do zapewnienia łączności między placówkami AK. Tym bardziej nie mogło dziecko uczestniczyć w aktach likwidacyjnych, które przeprowadzali specjalnie wyselekcjonowani żołnierze. Organ wyraził pogląd, że C.C. nie był członkiem organizacji wykonującym wyspecjalizowane czynności, ale "chłopcem do wszystkiego". Prawdopodobnie do organizacji należał jego ojciec, a on mógł towarzyszyć ojcu. Organ uznał za niezgodne z prawdą historyczną i zdrowym rozsądkiem oświadczenia C.C. , że przenosił on rozkazy między placówkami i oddziałami AK, BCh i AL. Organ nie dał też wiary stwierdzeniom, że wnioskodawca przeszedł przeszkolenie sanitarne i mógł być przygotowany do opieki nad rannymi żołnierzami. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego C.C. stwierdził, że mimo młodego wieku był dobrze zorientowany w działalności ruchu oporu i konspiracji, a przełożeni darzyli go zaufaniem. Skarżący zarzucił organowi, że postępowanie trwało zbyt długo. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że skarżący znajdował się w środowisku konspiracyjnym, ale nie była to służba w organizacji. Jego działalność mieściła się w pojęciu współpracy ludności cywilnej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów powołał się na instrukcję gen. K. Sosnkowskiego z 1939 r. zezwalającą na przyjmowanie do organizacji osób od 17 roku życia. Organ uznał na nieprawdopodobne złożenie przysięgi przez trzynaste latka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1211 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270). Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . W niniejszej sprawie, podstawą uprawnień kombatanckich skarżącego mógłby być art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach..., stosownie do którego, za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. Zadaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest badanie zgodności zaskarżonej decyzji administracyjnej z obowiązującym prawem. Sąd nie zastępuje ocen organu wydającego decyzję co do tego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), natomiast kontroluje, czy organ wyciągnął wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a także czy uzasadnienie decyzji odpowiada wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. Okoliczności świadczące o tytule do uprawnień kombatanckich powinien wykazać wnioskodawca, jednakże organ powinien prowadzić postępowanie w sposób nakazany przez normy art. 7 i 77 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że postępowania administracyjne w niniejszej sprawie, mimo, że trwało pięć lat zostało przeprowadzone w sposób niepełny. W szczególności, organ nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, co do oświadczeń których miał wątpliwości. Organ nie przeprowadzał postępowania, mającego na celu zweryfikowanie stwierdzeń skarżącego co swojego udziału w zamachu na żandarma S. w listopadzie 1944 r., które to wydarzenie jest być może opisane w źródłach historycznych. Jak wynika z kopii legitymacji kombatanckiej jednego ze świadków, Z.S. , (k. [...]) jest on jedynie o jeden rok starszy od C.C. . Organ powinien ustalić, z jakiego tytułu świadek otrzymał uprawnienia kombatanckie. Jeśli z tytułu działalności w organizacji konspiracyjnej, mogłoby to świadczyć, że instrukcja gen. Sosnkowskiego nie była w praktyce przestrzegana. Uzasadnienie pierwszej decyzji jest gotowym, schematycznym drukiem, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej, rozpatrywanej sprawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło