II SA/Kr 3117/01

WyrokWSA w Krakowie2006-02-01

Skład orzekający: Sędzia WSA Renata Czeluśniak, Sędzia WSA Krystyna Daniel, Sędzia WSA Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy do pozbawienia uprawnień kombatanckich prawidłowo zastosował art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego w zakresie pełnienia przez skarżącego służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od maja 1945 r. do czerwca 1947 r.?
Ratio decidendi
Organ pozbawiający uprawnień kombatanckich zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie pełnienia przez skarżącego służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od maja 1945 r. do czerwca 1947 r. Okoliczność, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o utrwalenie władzy ludowej, nie ma znaczenia dla żołnierzy z tzw. pierwszego poboru, którzy podlegają ochronie na mocy przepisów ustawy. Zaniechanie to stanowi naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący T. S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ uznał, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o utrwalenie władzy ludowej. Skarżący podniósł, że w latach 1946-1947 pełnił służbę wojskową. Po utrzymaniu w mocy pierwszej decyzji przez organ drugiej instancji, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając obrazę przepisów ustawy o kombatantach.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2006r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 12 września 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] marca 2001 r., II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącego T. S. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich T. S., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w [...] decyzją z dnia [...] .12.1983 r., z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od dnia [...] .07.1948 r. do dnia [...] .12.1948 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane uprawnienia kombatanckie, T. S. pełnił służbę w organach MO. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy o kombatantach, stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ww. ustawy o kombatantach. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. S. podał, że w roku 1945 od stycznia do kwietnia brał udział w walce z okupantem, a w kwietniu 1946 r. został wcielony do wojska, do 1948 r. W dniu [...] września 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] wydał decyzję, którą utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach. W uzasadnieniu organ podniósł te same argumenty, co w decyzji z dnia [...] marca 2001 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie T. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej obrazę przepisów ww. ustawy o kombatantach. Podniósł, iż w latach 1946 r. -1947 r. pełnił służbę wojskową. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późno zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270). Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga jest uzasadniona. W dniu wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał przepis art. 25 ww. ustawy w brzmieniu: Art. 25. 1. Osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby: 2) które na mocy .dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 -1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Jak wynika z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w [...] z dnia [...] listopada 1977 r. skarżący "dnia [...] .09.1957 r. podał do ewidencji że pełnił czynną służbę wojskową od [...] kwietnia 1946 r. do 1948 r. "(k.23 akt ZBoWiD), a nadto powołał się na pełnienie służby wojskowej w ww. okresie w deklaracji członkowskiej i życiorysie z [...] sierpnia 1977r. Obowiązkiem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] było zatem ustalenie, czy skarżący rzeczywiście pełnił służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od [...] maja 1945 r. do [...] czerwca 1947 r. Podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 -1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, nie ma znaczenia w odniesieniu do żołnierzy z tzw. pierwszego poboru (25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach). Zaniechanie przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego stanowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U, Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 z późno zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U,., Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło