II SA/Kr 312/16
WyrokWSA w Krakowie2016-05-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, WSA Magda Froncisz, WSA Małgorzata Łoboz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji, oddzielonej od niego działką drogową, posiadają interes prawny do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli inwestycja nie wykracza poza granice terenu inwestycji i nie powoduje uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż skarżący, jako właściciele działki sąsiadującej z terenem inwestycji, ale oddzielonej od niego działką drogową, nie posiadają interesu prawnego do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Kluczowe dla oceny interesu prawnego jest zasięg oddziaływania planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości, a nie sama odległość czy przebieg granic. W tym przypadku, ze względu na charakter, usytuowanie i gabaryty inwestycji, nie stwierdzono, aby wykraczała ona poza teren inwestycji lub powodowała uciążliwości dla działki skarżących.Stan faktyczny
Skarżący J. S. i H. S. domagali się uchylenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Wniosek o wznowienie postępowania został odrzucony przez organ I instancji, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które uznało, że skarżący nie posiadają interesu prawnego do bycia stroną postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne uznanie braku interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. S. i H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 stycznia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy po wznowieniu postępowania skargę oddala.
Prezydent Miasta decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r. (nr [...], znak [...]) odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 19 sierpnia 2009 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji pn.: "budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z garażem oraz zjazdami z al. [...] i linią nn na działkach n [...] i [...] obr [..] [...] w K.".
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono rys historyczny sprawy oraz podano, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W przedmiotowej sprawie kwestią warunkującą możliwość zbadania istnienia powołanej we wniosku H. S. i J. S. podstawy wznowieniowej, było ustalenie, czy wnioskujący powinni być stronami postępowania zakończonego ww. decyzją wz. Po przeprowadzeniu oceny zasięgu oddziaływania objętej przedmiotową decyzją wz inwestycji organ stwierdził, że zakres oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie obejmuje swym zasięgiem działki nr [...] obr. [...] [...] i nie powoduje ograniczeń w zagospodarowaniu działki należącej do wyżej wymienionych osób. Uwzględniono w szczególności zakres i charakter zamierzenia inwestycyjnego, w tym funkcji, formy, gabarytu i rodzaju projektowanych obiektów budowlanych przy równoczesnym uwzględnieniu faktu, iż przedmiotowe zamierzenie nie należy do przedsięwzięć znacząco oddziaływujących na środowisko. Wskazano, że zasięg i stopień uciążliwości oddziaływania planowanej inwestycji na gruntu sąsiednie należy oceniać, jako znikomy, zamykający się w granicach terenu podlegającego przekształceniom, ewentualnie dotyczący działek bezpośrednio z nim sąsiadujących. Wskazana działka nie graniczy bezpośrednio z terenem, na którym planowana jest inwestycja. Działka nr [...]. zabudowana budynkiem mieszkalnym, jednorodzinnym, położona jest w odległości ok. 4 m od granic terenu inwestycji, zaś budynek mieszkalny na niej zlokalizowany położony jest w odległości ok. 12 metrów od granic terenu inwestycji. Organ szeroko ustosunkował się także do zarzutów i uwag zgłoszonych przez strony w toku postępowania, stwierdzając, że przedmiotowa inwestycja nie ma wpływu na wykonywanie przez ww. osoby prawa własności, a także nie zmienia dotychczasowego sposobu korzystania przez wnioskodawców z ich własnej nieruchomości, a zatem nie przysługiwał im status strony w przedmiotowym postępowaniu. W świetle tych ustaleń stwierdzono, że skoro wniosek o wznowienie postępowania nie został złożony przez strony, brak jest podstawy do badania kolejnych przesłanek tj. czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, oraz do merytorycznego rozpoznania wniosku o wydanie decyzji wz. Z tych przyczyn organ uznał, że zachodzą podstawy do wydania decyzji w oparciu o treść art. 151 § 1 pkt. 1 k.p.a.
Od tej decyzji odwołanie złożyli H. i J. S., zarzucając naruszenie:
- przepisu art. 6 w. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 w zw. z art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie faktu, iż skarżący jako właściciele nieruchomości [...] obr. [...] [...], w K. mają interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu w charakterze strony, wynikający z faktu sąsiadowania nieruchomości stanowiącej własność skarżących z terenem, na którym ma zostać zrealizowane zamierzenie inwestycyjne,
- przepisu art. 6 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie wytycznych zawartych w decyzjach wydawanych przez organ II instancji, dotyczących okoliczności, które winny zostać wzięte pod uwagę przez organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy,
- art. 7 w zw. z art. 80 w w. z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżącym nie przysługuje interes prawny, który stanowiłby podstawę do uznania za stronę postępowania zakończonego decyzją wz z dnia 19 sierpnia 2009 r. (znak: [...]), podczas gdy skrupulatne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego winno doprowadzić organ do uznania, że odmowa uznania istnienia interesu prawnego po stronie skarżących nie znajduje uzasadnienia w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.
- przepisu art. 8 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że skarżącym nie przysługuje interes prawny uzasadniający ich udział w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją, podczas gdy ten sam urząd, w innym postępowaniu dla inwestycji o porównywalnych parametrach istnienie interesu prawnego dostrzega.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 stycznia 2016 r. nr [...], działając na podstawie 151 § 1 pkt 1 i art. 28 w związku z art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, iż w przedmiotowej sprawie zastosował się do wskazań poprzedniego składu Kolegium, które decyzją z dnia 25 sierpnia 2011 r. ([...]) uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 7 marca 2011 r. odmawiającą wznowienia w przedmiotowej sprawie postępowania i zwróciło uwagę na konieczność, w sytuacji wskazania we wniosku podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uprzedniego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie przystąpienia do badania zaistnienia przesłanki wznowieniowej, w tym ustalenia interesu prawnego osób składających wniosek. Nadto decyzja Kolegium z dnia 25 sierpnia 2011 r. była przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 21 czerwca 2012 r. (sygn. akt II SA/Kr 1702/11) oddalił skargę inwestora, nadto zawarł w swym orzeczeniu wiążące wskazania, wedle których, po wznowieniu postępowania ze względu na żądanie oparte na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sytuacji ewentualnej negatywnej weryfikacji okoliczności wskazywanych przez wnioskodawcę organ powinien zakończyć postępowanie, stosownie do wskazań zawartych w art. 151 § 1 k.p.a. Wyrok ten został następnie utrzymany w mocy, przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 8 maja 2014 r. (por wyrok sygn.. akt II OSK 2924/12).
W niniejszej sprawie organ I instancji postanowieniem z dnia 2 października 2014 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wyżej opisaną ostateczną decyzją wz z dnia 19 sierpnia 2009 r. Następnie organ przystąpił do oceny istnienia po stronie osób składających wniosek o wznowienie postępowania interesu prawnego do występowania w charakterze strony w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy zakończonego ww. decyzją ostateczną. Kolegium po dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy, jak również przy uwzględnieniu treści odwołania stwierdziło jednak, że brak jest podstaw do przyznania H. S. i J. S., właścicielom działki nr [...] statusu strony w toku prowadzonego uprzednio postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla ww. inwestycji, zakończonego decyzją ostateczną z dnia 19 sierpnia 2009 r.
Organ wskazał, iż w świetle art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 28 k.p.a. stronami postępowania są tylko takie podmioty, które posiadają taki interes prawny w toczącym się postępowaniu. Posiadanie interesu prawnego oznacza ustalenie, że istnieje powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiej potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, wynikający z subiektywnego przekonania podmiotów, że powinni oni być stroną postępowania, opartego na pewnych okolicznościach faktycznych, nie znajdujących oparcia w prawie materialnym i wynikających z nich uprawnieniach wymagających ochrony prawnej. W zasadzie zatem to zasięg oddziaływania objętej wnioskiem inwestycji na tereny sąsiednie i związane z nimi uprawnienia właścicielskie (użytkowników wieczystych) decyduje o posiadaniu lub braku interesu prawnego. W przedmiotowej sprawie organ I instancji, we wznowionym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, zakończonym decyzją z dnia 19 sierpnia 2009 r., odmówił przyznania H. S. i J. S. - właścicielom działki nr ewid. [...] interesu prawnego do bycia stroną w toku przedmiotowego postępowania wz, powołując się na fakt, że działka ta nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, zaś charakter inwestycji, jej gabaryty, nie powoduje takiego rodzaju uciążliwości, aby można było doszukać się możliwości oddziaływania planowanej inwestycji na ten teren. Dokonując powyższej oceny organ I instancji przeprowadził w tym zakresie szeroką analizę zgromadzonych w aktach sprawy materiałów dowodowych. Organ dokonał nie tylko skrupulatnej oceny odległości w jakiej znajduje się działka odwołujących od terenu inwestycji, a także sam budynek odwołujących się od terenu inwestycji, ale także dokładnie przeanalizował przewidywany zasięg oddziaływania planowanej inwestycji na grunty sąsiednie, przy szczególnym uwzględnieniu zarówno charakteru samej inwestycji kubaturowej, jej parametrów wpływających na obiekty sąsiednie, ja również inwestycji obejmującej budowę wjazdów i zjazdów na teren inwestycji. Tym samym organ nie skupił się jednostkowo jedynie na ocenie odległości (w metrach) przedmiotowej działki od terenu inwestycji, czy też przebiegu geodezyjnie wyznaczonych granic działek, lecz uwzględnił łącznie szereg innych okoliczności sprawy, które posiadają w ocenie Kolegium istotny wpływ na ocenę tego zagadnienia. Uwzględnione zostało położenie działki nr [...] względem terenu inwestycji, tj. fakt, że nie graniczy ona z terenem inwestycji lecz oddziela ją od tego terenu działka drogowa - nr [...]. Zasadnie zwrócono uwagę, że działka drogowa nr [...] w przedmiotowej sprawie nie stanowić będzie obsługi komunikacyjnej dla terenu inwestycji, gdyż jak wynika z wniosku, zjazdy i wjazdy na teren inwestycji projektowane są bezpośrednio z działki drogowej ul. [...]. Właściciele działki nr [...], nie mogą zatem wywodzić swego interesu prawnego, z faktu ewentualnego oddziaływania inwestycji, w związku z jej obsługą komunikacyjną poprzez działkę drogową [...] graniczącą bezpośrednio z ich działką. W innych toczących się postępowaniach, które wymienia organ w zaskarżonej decyzji, a na które zresztą powołują się odwołujący, obsługa komunikacyjna inwestycji zaplanowanej na analogicznym terenie, tak właśnie miała przebiegać tj. poprzez działkę nr [...], a zatem w tamtych postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy, wystąpiła zasadność przyznania ww. osobom statusu stron. Analogia taka nie zachodzi w niniejszym postępowaniu, właśnie ze względu na ww. odmienności w obsłudze komunikacyjnej spornego terenu, różnicujące zasięg oddziaływania planowanej inwestycji.
Wnioskowane zamierzenie inwestycyjne, polegać ma na realizacji dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, o powierzchni zabudowy ok. 303 m2, wysokości ok. 7,5 m do poziomu okapu i 11,00 m do kalenicy. Inwestycja ta wraz z całą infrastrukturą zamyka się w granicach działek nr [...] i [...]. Przewidywana w jej ramach budowa zjazdów, obejmuje jedynie działkę drogową [...] - ul. [...]. Dodatkowo, jak wynika z dokumentacji załączonej do wniosku, Inwestor przewidywał lokalizację planowanych budynków w odległości 4 m od granic terenu inwestycji, zamykającego w granicach działki [...]. Ze względu na taki program inwestycji brak jest podstaw do stwierdzenia, aby wykraczała ona swym zasięgiem poza granice terenu inwestycji. W sytuacji realizacji inwestycji na podstawie ww. decyzji wz., swym zasięgiem oddziaływania planowane zamierzenie nie będzie sięgać dalej aniżeli działki nr [...] i [...], do granic działek [...], [...]. [...]. Ze względu więc na taki zasięg oddziaływania, zasadnym pozostało przyznanie interesu prawnego do udziału w niniejszym postępowaniu, właścicielom (użytkownikom wieczystym) działek objętych terenem inwestycji), a także właścicielom (użytkownikom wieczystym) działek nr [...], [...], [...], [...] - bezpośrednio z tym terenem graniczących. Działki nr [...], [...], [...], [...]. uwzględniać należy, ze względu na posiadanie z nieruchomościami objętymi terenem inwestycji wspólnej granicy i związany z tym ewentualny wpływ inwestycji na uprawnienia właścicielskie - te, wynikające z bezpośredniego graniczenia. Planowana inwestycja, ze względu na swoje rozmiary nie będzie prowadziła do nadmiernego zacieniania ani działek bezpośrednio sąsiadujących, ani też dalej położonych; nie będzie też emitowała innych uciążliwości w postaci ponadnormatywnego dla zabudowy jednorodzinnej hałasu, zanieczyszczeń powietrza, (mogących występować w przypadku np. zabudowy usługowej); nie będzie też powodowała uciążliwości związanych z utrudnieniami w obsłudze komunikacyjnej zapewnianej przez ul. [...]. Wprawdzie granica działki nr [...] znajduje się w niewielkiej odległości od granic terenu inwestycji, tj. 4 m, (zaś budynek odwołujących w odległości ok. 12 m.) jednakże, nie tyle sama odległość od terenu inwestycji winna być brana pod uwagę, przy ocenie istnienia interesu prawnego do udziału w toku niniejszego postępowania, lecz przewidywalny zasięg oddziaływania planowanego zamierzenia, a ten zamyka się w granicach działki nr [...] oraz wpływa co najwyżej na działki nr [...], [...], [...], [...] - tylko ze względu na posiadanie wspólnej granicy z terenem inwestycji.
W świetle powyższego, organ wskazał, iż nie będąc związanym odmiennymi zapatrywaniami wyrażonymi przez inny skład Kolegium w decyzji z dnia 2 czerwca 2010 r. (znak: [...]), a nie popartymi szerokim badaniem zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, brak jest podstaw do przyjęcia, iż realizacja inwestycji zgodnie z jej przeznaczeniem, wiązać się będzie z wystąpieniem jakichkolwiek uciążliwości w korzystaniu z nieruchomości nr [...], i ograniczać będzie prawa właścicielskie odwołujących. Tym samym brak było podstaw do przyznania tym osobom statusu stron niniejszego postępowania. Nadto odwołujący poza powoływaniem się na bliską odległość ich działki od terenu inwestycji, oraz fakt, że w innych postępowaniach wz dotyczących analogicznego, zbliżonego terenu inwestycji byli stronami postępowania, nie wskazali na żadne przepisy prawa materialnego, z których wywodzili by swój interes prawny do uczestnictwa w toku niniejszego postępowania tj. nie wskazali, ze względu na jakie przepisy prawa materialnego ich uprawnienia związane z prawem własności przedmiotowej nieruchomości wymagają ochrony w toku niniejszego postępowania.
W kwestii podnoszonych w odwołaniu zarzutów, dotyczących naruszenia przez organ I instancji zasady pogłębiania zaufania przez obywateli, poprzez to, że w niniejszym postępowaniu odmówił im ochrony prawnej, podczas gdy w innych postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy, dotyczących tego samego terenu inwestycji, przyznano im status stron, Kolegium wskazało, że organ I instancji szeroko ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie powyższej kwestii, wskazując na różnice pomiędzy innymi analogicznymi postępowaniami prowadzącymi przez ten organ a niniejszym postępowaniem, które to różnice generowały inną ocenę w kwestii zasięgu oddziaływania planowanych inwestycji.
Z decyzją tą nie zgodzili się H. S. i J. S. zarzucając w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie naruszenie:
1) art. 6 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez błędną wykładnię przywołanych powyżej przepisów prawa, skutkiem czego było uznanie, że skarżącym, jako właścicielom nieruchomości sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, nie przysługuje interes prawny do udziału w postępowaniu w charakterze strony, dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla realizacji zamierzonej inwestycji, podczas gdy uwzględnienie orzecznictwa sądów administracyjnych przytoczonego w uzasadnieniu skargi winno skutkować uznaniem, że stroną w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy są właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, a zasadności przywołanego powyżej stanowiska nie zmienia fakt, że nieruchomość wnioskodawców oddzielona jest jedynie działką nr [...] obr. [...] [...] stanowiącą drogę dojazdową do nieruchomości skarżących o niewielkiej szerokości, gdyż wynoszącą 3 m,
2) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że skarżącym nie przysługuje interes prawny uzasadniający ich udział w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 19 sierpnia 2009 r., podczas gdy ten sam organ II instancji na gruncie rozstrzygnięcia z dnia 2 czerwca 2010r. znak: [...] wskazał, że nie jest w stanie dopatrzeć się okoliczności, które stanowiłyby podstawę do odmowy przyznania istnienia interesu po stronie skarżących, która to decyzja pomimo posiadania przymiotu ostateczności została określona przez skład Samorządowego Kolegium Odwoławcze wydający rozstrzygnięcie z dnia 4 stycznia 2016r., jako wydana bez przeprowadzenia szerokiego badania zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji,
3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż skarżącym nie przysługuje interes prawny, który stanowiłby podstawę do uznania za stronę postępowania zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 19 sierpnia 2009 r. znak: [...], podczas gdy skrupulatne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji winno doprowadzić ów organ do wniosku, zgodnie z którym na gruncie niniejszej sprawy odmowa uznania istnienia interesu prawnego po stronie skarżących nie znajduje uzasadnienia w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący podali, iż działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który na gruncie rozstrzygnięć, wydanych w toku postępowania prowadzonego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wydaje decyzję, w której przyznaje istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawców po czym ten sam organ na gruncie innego rozstrzygnięcia wydanego kwestionuje jego legalność wskazując na nienależyte przeprowadzenie postępowanie wyjaśniającego, stanowi naruszenie art. 8 k.p.a., gdyż nieuzasadniona zmienność poglądu organu może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz wpływać ujemnie na kultury prawną obywateli (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2012 r. wydany w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 584/12). Organ II instancji prowadząc przedmiotowe postępowanie dopuścił się naruszenia przepisów regulujących sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego na gruncie postępowania administracyjnego. Naruszenie wynika z faktu, iż wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie w sposób całkowicie nieuzasadniony pominął wszelkie dowody znajdujące się w aktach sprawy potwierdzające konieczność uznania skarżących za stronę postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 19 sierpnia 2009 r. Opisane powyżej działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowi naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Kierowanie się, zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, jednak musi zawsze wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z, materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się dokumentacja w postaci analizy architektoniczno - urbanistycznej sporządzonej na potrzeby prowadzonego postępowania o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 20 kwietnia 2009 r. oraz opisu koncepcji urbanistyczno architektonicznej dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w K., z których to dokumentów wynika co budynki na działkach nr [...] i [...] (będących bezpośrednio sąsiednimi) nie tworzą jednolitego odcinka zabudowy, ich uskokowa lokalizacja jest nieczytelna w widoku al. [...] zatem odniesiono się do szerszego kontekstu zabudowy na działkach po północnej stronie ulicy oraz założeniem podstawowym przyjętym dla projektowanego budynku jest kontynuacja istniejącego ukształtowania zabudowy terenów sąsiednich l budynki na działkach nr [...], [...], [...], [...],[...] obr. [...] [...] w K. Wobec tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze mając na uwadze dokumentację zgromadzoną w aktach sprawy, z której jednoznacznie wynika, iż nieruchomość wnioskodawców sąsiaduje z terenem planowanej inwestycji powinno uznać właścicieli przedmiotowej nieruchomości za stronę prowadzonego postępowania. Zdaniem Skarżących prawidłowa interpretacja przedstawionych powyżej okoliczności, a więc dokonana z uwzględnieniem dorobku orzeczniczego opisanego powyżej winna doprowadzić Sąd administracyjny I instancji do stwierdzenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób niedopuszczalny odmówiło istnienia po stronie Skarżących interesu prawnego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 19 sierpnia 2009r.
W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd ją oddala.
Skarga H. S. i J. S. podlega oddaleniu, ponieważ zawarte w niej zarzuty nie uzasadniają uchylenia zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego jednocześnie istotą sporu w tym postępowaniu było rozstrzygnięcie w zakresie istnienia po stronie skarżących (składających też w sprawie wniosek o wznowienie postępowania) interesu prawnego do występowania w charakterze strony w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy zakończonego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji pn. budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z garażem oraz zjazdami z al. [...] i linią nn na działkach n [...] i [...] obr. [...] [...] w K.
W ocenie Sądu organy wydały zasadne rozstrzygnięcie, że brak jest podstaw do przyznania H. S. i J. S., właścicielom działki nr [...], pośrednio sąsiedniej względem inwestycji, statusu strony w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy, zakończonego decyzją ostateczną z dnia 19 sierpnia 2009 r.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż kwestia ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie o ustalenie warunkach zabudowy winna być oceniana z perspektywy art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, statuującym prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowywaniu terenów należących do innych osób, w powiązaniu z art. 28 k.p.a. wskazującym na interes prawny. Z istoty tych uregulowań wynika, iż posiadanie interesu prawnego oznacza, że istnieje powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia takiej potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Interes taki powinien być zatem bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, wynikający z subiektywnego przekonania podmiotów, że powinni oni być stroną postępowania, opartego na pewnych okolicznościach faktycznych, nie znajdujących jednak oparcia w prawie materialnym. O ile co do zasady przyjmuje się więc w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i w doktrynie, iż stronami postępowania w sprawach o ustalenie warunków zabudowy są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, której dotyczy postępowanie, oraz właściciele i wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących z tą nieruchomością, a nawet właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości położonych w pewnej od niej odległości, to tylko jeśli nieruchomości te pozostają w zasięgu oddziaływania nowej inwestycji. Z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przyznających każdemu prawo do ochrony własnego interesu przy zagospodarowaniu terenów należących od innych osób, zasadnie więc skarżone organy wywiodły, iż o interesie prawnym skarżących decyduje zasięg oddziaływania spornej inwestycji na ich nieruchomości. Zatem w tym względzie także należy wskazać, że obszar oddziaływania może z jednej strony być tak niewielki, że nie będzie wykraczał poza granice nieruchomości na której planowana jest inwestycja – ze względu na charakter takiej inwestycji, z drugiej strony, zwłaszcza przy wielkogabarytowych rodzajach inwestycji obszar oddziaływania może obejmować nieruchomości nie tylko sąsiednie, ale również takie, które bezpośrednio nie graniczą z nieruchomością objętą planami inwestycyjnymi. Dla zapewnienia prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania o ustalenie warunków zabudowy istotny pozostaje tym samym, nie tyle element przebiegu geodezyjnie wyznaczonych granic działek bezpośrednio sąsiadujących, czy sama odległość zabudowań sąsiednich, lecz zasięg oddziaływania objętej wnioskiem inwestycji na tereny sąsiednie i związane z nimi uprawnienia właścicielskie (użytkowników wieczystych).
W tym względzie należało zatem odpowiednio przeanalizować charakter inwestycji, co w ocenie Sądu, skarżone organy przeprowadziły prawidłowo. Wnioskowane zamierzenie inwestycyjne, polegać ma na realizacji dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, o powierzchni zabudowy ok. 303 m2, wysokości ok. 7,5 m do poziomu okapu i 11,00 m do kalenicy. Inwestycja ta wraz z całą infrastrukturą zamyka się w granicach działek nr [...] i [...]. Przewidywana w jej ramach budowa zjazdów, obejmuje jedynie działkę drogową [...] - ul. [...]. Dodatkowo, z dokumentacji załączonej do wniosku wynika lokalizacja planowanych budynków w odległości 4 m od granic terenu inwestycji, zamykającego w granicach działki [...]. Ze względu na to brak jest podstaw do stwierdzenia, aby wykraczała ona swym zasięgiem poza granice terenu inwestycji. Swym zasięgiem oddziaływania planowane zamierzenie nie będzie zatem sięgać dalej aniżeli działki nr [...] i [...], do granic działek [...], [...] i [...]. Ze względu na to organy zasadnie przyznały interesu prawnego do udziału w niniejszym postępowaniu, właścicielom (użytkownikom wieczystym) działek objętych terenem inwestycji), a także właścicielom (użytkownikom wieczystym) działek nr [...], [...], [...], [...] - bezpośrednio z tym terenem graniczących. Działki te posiadają z inwestycją wspólną granicę. Jednakże planowana inwestycja, ze względu na swoje rozmiary i usytuowanie nie tylko nie będzie prowadziła do mającego prawne znaczenie zacieniania działek bezpośrednio sąsiadujących, ale w szczególności dalej położonych. Brak jest także uzasadnionych podstaw do ustalenia, aby emitowała inne uciążliwości w postaci ponadnormatywnego dla zabudowy jednorodzinnej hałasu, zanieczyszczeń powietrza (mogących występować w przypadku np. zabudowy usługowej). Zatem skoro granica działki nr [...] znajduje się w odległości 4m od granic terenu inwestycji (zaś sam budynek odwołujących w odległości ok. 12 m.) to przewidywalny zasięg oddziaływania planowanego zamierzenia zamykający się jak wyżej wskazano w granicach działki nr [...] oraz co najwyżej działek nr [...], [...], [...], [...] –nie będzie dotyczył natomiast działki nr [...]. Istotne zatem były prawidłowe ustalenia organów co do takich okoliczności jak: działka skarżących nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, charakter inwestycji, usytuowanie i jej gabaryty, nie powodują takiego rodzaju uciążliwości, aby można było doszukać się możliwości oddziaływania planowanej inwestycji na ten teren. Ustalenia te nadto dokonane były po szczególnym uwzględnieniu zarówno charakteru samej inwestycji kubaturowej, jej parametrów wpływających na obiekty sąsiednie, jak również inwestycji obejmującej budowę wjazdów i zjazdów na teren inwestycji. Jednocześnie skarżący poza powoływaniem się na bliską odległość ich działki od terenu inwestycji, oraz fakt, że w innych postępowaniach wz dotyczących zbliżonego terenu, nie wskazali na żadne przepisy prawa materialnego, z których wywiedli by swój interes prawny tj. nie wskazali, ze względu na jakie przepisy prawa materialnego ich uprawnienia związane z prawem własności przedmiotowej nieruchomości wymagają ochrony w toku kwestionowanego postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Wobec tego brak jest podstaw do uwzględnienia wywiedzionego w skardze zarzutu co do naruszenia art. 6 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Organy nie ograniczyły się do oceny odległości (w metrach) przedmiotowej działki od terenu inwestycji, czy też przebiegu geodezyjnie wyznaczonych granic działek, lecz uwzględniły łącznie szereg innych okoliczności sprawy, które posiadają wpływ na ocenę zasięgu oddziaływania. Uwzględnione zostało położenie działki nr [...] względem terenu inwestycji, tj. fakt, że nie graniczy ona z terenem inwestycji lecz oddziela ją od tego terenu działka drogowa - nr [...] o szerokości ponad 3m, nie będąca własnością, czy w użytkowaniu wieczystym skarżących. Zasadnie zwrócono uwagę, że działka drogowa nr [...] w przedmiotowej sprawie nie będzie stanowić obsługi komunikacyjnej dla terenu inwestycji, gdyż jak wynika z wniosku, zjazdy i wjazdy na teren inwestycji projektowane są bezpośrednio z działki drogowej ul. [...], a zatem nie będzie wpływać na zwiększenie przyjętego zasięgu oddziaływania spornej inwestycji. Właściciele działki nr [...], nie mogą zatem wywodzić swego interesu prawnego, z faktu ewentualnego oddziaływania inwestycji, w związku z jej obsługą komunikacyjną, gdyż ta nie odbywa się poprzez działkę drogową [...] graniczącą bezpośrednio z ich działką. Ta kwestia obsługi komunikacyjnej wpływała na odmienne oceny zasięgu oddziaływania co do innych działek. Stąd brak jest także podstaw do uwzględnienia wywiedzionego w skardze zarzutu co do naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. art. 28 k.p.a.
Niezasadny w ocenie Sądu jest także zarzut naruszenia 8 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie podnoszonego w skardze dokonania poprzez skarżony organ rozstrzygnięcia odmiennej oceny prawnej kwestii interesu prawnego niż w rozstrzygnięciu tego samego organu w decyzji z dnia 2 czerwca 2010r. znak: [...]. Brak jest normy prawnej, która czyniłaby związanie prawne skarżonego organu w tym względzie, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji. Nadto w niniejszy postępowaniu skarżone organy szeroko uzasadniły swoje rozstrzygnięcie, ustosunkowując się do kwestii podnoszonych przez skarżących. Dlatego w ocenie Sądu skarżone Kolegium zasadnie przyjęło, iż nie pozostaje związane stanowiskiem zawartym przez inny skład, orzekający w decyzji z dnia 2 czerwca 2010 r., w sytuacji gdy materiał dowodowy przemawia, za przyjęciem odmiennego stanowiska w sprawie. Powyższe nie narusza zasady zaufania do organów administracyjnych.
Wobec tego, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło