II SA/Kr 3126/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak AWSA Wojciech Jakimowicz (spr) Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. K. i R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r., NR [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej budynku skargę oddala [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 11 września 2001 r, znak: [....] , działając na podstawie art-138 § 1 pkt 1w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia J.K. i R.K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 6 sierpnia 2001 r., znak: [....] , którym nałożono na A.P. obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. w terminie do dnia 30 listopada 2001 r. opinii technicznej opracowanej przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, dotyczącej stanu sprawności technicznej i użytkowej budynku gospodarczego (byłej ....) usytuowanego na działce położonej w miejscowości J. gmina T., jego estetyki i jego otoczenia, z jednoczesnym określeniem, że opinia techniczna winna zawierać szczegółową inwentaryzację stanu istniejącego całości obiektu, a także winna określać sposób wykonania ewentualnych robót budowlanych, mających na celu doprowadzenie omawianego budynku do odpowiedniego stanu technicznego, zgodnie z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, utrzymał zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że postanowienie organu pierwszej instancji wydano na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane (t. jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126). Na postanowienie to zażalenie złożyli J.K. i R.K. wnosząc o wydanie nakazu rozbiórki budynku A.P. ponieważ budynek ten stoi w granicy działki i w bliskiej odległości od drogi, a ściany budynku są spękane. Skarżący dodali też, że budynek zasłania im widoczność od strony zachodniej. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że w sprawie zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne dotyczące budynku znajdującego się na działce w J. stanowiącej własność A.P. . Ustalono, że parterowy budynek o wymiarach 9,95 x 4,1 Om prowizorycznie pokryty eternitem wybudowany był około 1960 r. i użytkowany był w przeszłości jako [....] , a obecnie nie jest użytkowany. Organ pierwszej instancji przeprowadził też rozprawę administracyjną i uzyskał informację, że właściciel budynku zamierza obiekt remontować. Postanowieniem z dnia 28 września 2000 r., znak: [....] organ pierwszej instancji zażądał przedłożenia oceny technicznej przedmiotowego budynku. W wyniku zażalenia J.K. i R.K. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał postanowienie z dnia 11 grudnia 2000 r., znak: [....] , którym uchylił postanowienie organu pierwsze instancji z powodu braku ustaleń odnośnie zapisów planu zagospodarowania przestrzennego w stosunku do terenu, na którym budynek się znajduje oraz z powodu braku określenia, czy budynek powstał na podstawie pozwolenia na budowę, czy też stanowi samowolę budowlaną, co przesądzałoby o kierunku dalszego postępowania. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji dokonał w dniu [....] maja 2001 r. oględzin przedmiotowego budynku ustalając, że budynek ten wybudowany został samowolnie w 1960 r., a także stwierdzając, że w budynku występują zarysowania i pęknięcia ścian. Ponadto organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowy budynek w zamierzonej przez właściciela funkcji po remoncie jako budynek gospodarczy nie narusza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem teren na którym zlokalizowany jest budynek przeznaczony jest pod zabudowę zagrodową z dopuszczeniem zabudowy mieszkalnej. W związku z powyższym organ pierwszej instancji wydał postanowienie z dnia 6 sierpnia 2001 r., znak: [....] . Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy budynek został wybudowany samowolnie w 1960 r., a więc przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, a zarazem jest to budynek w złym stanie technicznym i nie użytkowany. Zastosowanie w stosunku do budynku przepisu art. 67 Prawa budowlanego jest niecelowe ze względu na wynik rozprawy administracyjnej, oraz fakt, iż nie udowodniono, że budynek pod względem technicznym nie mógłby być wyremontowany. Natomiast odnośnie do kwestii samowolnej budowy budynku stwierdzono, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w stosunku do wszystkich obiektów budowlanych wzniesionych samowolnie przed 1 stycznia 1995 r. mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., a w szczególności art. 37, art. 40 i art. 42 tej ustawy obligują organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie w sprawie popełnionej samowoli budowlanej, do ustalenia zgodności obiektu z ustaleniami planu zagospodarowania oraz ustalenia czy obiekt budowlany wybudowany samowolnie powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Powyższe ustalenia realizowane są poprzez zobowiązanie inwestora do dostarczenia opinii opracowanej przez osobę uprawnioną która wyjaśni kwestie będące przedmiotem wątpliwości organu. Przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowiący podstawę prawną postanowienia stanowi że "organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego a także dostawcę wyrobów budowlanych obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia", co oznacza, że organ pierwszej instancji miał prawo wydać zaskarżone postanowienie. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 11 września 2001 r., znak: [....] złożyli J.K. i R.K. Skarżący podnoszą że materiały z jakich zbudowany jest sporny budynek (dawna .....) nie są ekologiczne (żelbeton), a ich promieniowanie narusza prawa osób trzecich. Ponadto budynek ten ma popękane fundamenty i ściany, które "się sypią", ogranicza światło do nieruchomości skarżących, a działalność prowadzona w tym budynku jest bardzo uciążliwa dla skarżących (hałas i zadymienie). Podniesiono, że nieruchomość A.P. nie spełnia wymogów pod zabudowę zagrodową i jest zlokalizowania w bliskiej odległości (4m) od budynku skarżących. J.K. i R.K. podnieśli, iż wprawdzie należący do nich budynek mieszkalny został zrealizowany z odstępstwami od projektu budowlanego, ale są to odstępstwa niewielkie i w kontekście porównania legalności budowy budynku mieszkalnego i "ruiny" jak nazywają skarżący sporny budynek należący do A.P. , ważniejszy jest budynek mieszkalny. Skarżący domagają się rozbiórki całości murów [....] twierdząc, że budynek gospodarczy, powinien stać "w pasie zabudowy gospodarczej" a nie "w pasie zabudowy mieszkalnej" i w odległości 8 metrów od budynku mieszkalnego skarżących, co ich zdaniem wynika z przepisów techniczno-budowlanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i jego argumentację. W uzasadnieniu odpowiedzi podkreślono, że ze względu na przepisy art. 37, 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 r., organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie w sprawie popełnionej samowoli budowlanej zobowiązany jest do ustalenia zgodności obiektu z ustaleniami planu zagospodarowania oraz ustalenia, czy obiekt budowlany wybudowany samowolnie powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Powyższe ustalenie realizowane jest poprzez zobowiązanie inwestora do dostarczenia opinii opracowanej przez osobę uprawnioną która ma wyjaśnić kwestie będące przedmiotem wątpliwości organu. Przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowiący podstawę prawną zaskarżonego postanowienia daje prawo organowi nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Odnosząc się do twierdzeń skarżących o rzekomym istnieniu w planie zagospodarowania terenu wydzielonych na rysunku planu pasów dla zabudowy mieszkalnej i zabudowy gospodarczej, organ odwoławczy stwierdził, że twierdzenia te nie są zgodne ze stanem faktycznym. Obecnie obowiązujące przepisy dopuszczają usytuowanie budynku, także gospodarczego w granicy działki, przy czym z oceny technicznej wyniknąć może konieczność wykonania przeróbek związanych z aktualnym usytuowaniem obiektu względem granicy. Obowiązujące przepisy nie zawierają warunku, aby budynek gospodarczy był bezwzględnie odległy o 8 metrów od budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej, zatem twierdzenie skarżących w tym zakresie nie jest zasadne. Na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 r. stawił się skarżący R.K. podtrzymując skargę i dodając, że przedmiotowy budynek (...) jest w złym stanie technicznym i został wykonany z materiałów budowlanych złej jakości. Stawił się również J.H. - pełnomocnik Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Nie stawili się - prawidłowo zawiadomieni o rozprawie -skarżąca J.K. i uczestnik postępowania A.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi J.K. i R.K. -podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwość/ przez kontro/ę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn.: Dz.U. z 2000 r, nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie było wyłącznie postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 11 września 2001 r., znak: [....] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 6 sierpnia 2001 r, znak: [....] w przedmiocie nałożenia na A.P. obowiązku przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. opinii technicznej dotyczącej stanu sprawności technicznej i użytkowej budynku gospodarczego (byłej ....) usytuowanego na działce położonej w miejscowości J. gmina T., jego estetyki i jego otoczenia. Poza tak określonym przedmiotem kontroli Sądu pozostają zatem podniesione przez skarżących okoliczności dotyczące przesłanek nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku, gdyż kwestie te mogą stanowić przedmiot analizy dokonywanej w odrębnym postępowaniu w sprawie nakazu rozbiórki tego budynku kończącym się wydaniem odrębnego aktu administracyjnego. Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie - jak wyżej wskazano - Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153 poz 1269)). Do obowiązków organów nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych oraz zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 81 ust. 1 pkt 1b-c Prawa budowlanego). Kompetencje organów nadzoru budowlanego pozwalające realizować powyższe zadania są uregulowane w wielu przepisach Prawa budowlanego. Stanowi o nich również art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (tj. m.in. na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, a koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Oceniane w kontekście powyższej regulacji zaskarżone postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 11 września 2001 r, znak: [....] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 6 sierpnia 2001 r., znak: [....] jest zgodne z prawem. Organ nie przekroczył swoich kompetencji wydając to postanowienie i - mając na uwadze dokumentację zgromadzoną w aktach, zwłaszcza protokół z dnia [....] maja 2001 r. oględzin stanu technicznego budynku (byłej ....) usytuowanego na działce położonej w miejscowości J. gmina T. należącego do A.P. (k-l-16) oraz korespondujące z treścią tego protokołu oświadczenia J.K. i R.K. o złym stanie technicznym budynku (uzasadnienie zażaleń z .....października 2000 r. (k-ll-2) i ..... sierpnia 2000 r. (k-ll-8), oświadczenie R.K. do protokołu oględzin z dnia [....] maja 2001 r, pismo skarżących z dnia [....] października 2000 r. (k-ll-3), w których skarżący podnoszą że mury [....] są "ulane z żelbetonu", a fundamenty i ściany budynku bardzo spękane - prawidłowo nałożył na A.P. obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. w terminie do dnia 30 listopada 2001 r. opinii technicznej opracowanej przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, dotyczącej stanu sprawności technicznej i użytkowej budynku gospodarczego (byłej .....) usytuowanego na działce położonej w miejscowości J. gmina T., jego estetyki i jego otoczenia, z jednoczesnym określeniem, że opinia techniczna winna zawierać ł szczegółową inwentaryzację stanu istniejącego całości obiektu, a także winna określać sposób wykonania ewentualnych robót budowlanych, mających na celu doprowadzenie omawianego budynku do odpowiedniego stanu technicznego, zgodnie z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej. Podkreślić należy, że również na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 6 lipca 2005 r. skarżący R.K. raz jeszcze podkreślił, że przedmiotowy budynek (....) jest w złym stanie technicznym i został wykonany z materiałów budowlanych złej jakości. Powstanie po stronie organu uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, a także stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego było w związku z powyższym uzasadnione, a tym samym uzasadnione było nałożenie na właściciela tego budynku obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz zgodnie z treścią art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy - gdy wystąpienie przesłanek z art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego nie budzi wątpliwości, a dodatkowo jest potwierdzane przez skarżących należało oddalić jako niezasadną skargę J.K. i R.K. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 11 września 2001 r, znak: [....] mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.