II SA/Kr 3130/03

WyrokWSA w Krakowie2006-02-20

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Grażyna Danielec, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu w wyniku przymusowej eksmisji komorniczej, opartej na prawomocnym wyroku sądu, stanowi przesłankę do wymeldowania osoby z tego lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu w wyniku przymusowej eksmisji komorniczej, realizowanej na podstawie prawomocnego wyroku sądu, jest równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wymeldowanie jest konsekwencją opuszczenia lokalu, a nie jego posiadania lub uprawnień do niego, zwłaszcza po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność art. 9 ust. 2 tej ustawy z Konstytucją.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania K.Z. z lokalu mieszkalnego na wniosek właścicielki, po wykonaniu eksmisji komorniczej na podstawie prawomocnego wyroku sądu. K.Z. zaskarżyła decyzję o wymeldowaniu, twierdząc, że nie została wpuszczona do lokalu podczas eksmisji i że nie spełniono przesłanek do wymeldowania. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że eksmisja komornicza jest równoznaczna z dobrowolnym opuszczeniem lokalu.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie: NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant: Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2006 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Wojewody z dnia 6 listopada 2003r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Decyzją z dnia 6 listopada 2003 r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania K.Z. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2003 r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego K.Z. z lokalu przy ul. P.[...] w K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzją organ I instancji na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu K.Z. z lokalu przy ul. P. [...] w K. z uwagi na to, że wyżej wymieniona nie mieszka w powyższym lokalu, lokal ten opuściła w wyniku wykonana przez Komornika Sądowego czynności eksmisyjnych. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewody K.Z. W odwołaniu podnosi, iż nie zgadza się z wydaną decyzja o Jej wymeldowaniu, albowiem do przedmiotowego lokalu nie została wpuszczona przez Komornika Sądowego. Czynności egzekucyjne wykonane były podczas jej nieobecności. Podnosi, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w przepisie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy Jej zameldowania na pobyt stały pod wyżej wymienionym adresem. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania w trybie odwoławczym stwierdził, że podstawę prawną wymeldowania stanowił przepis art. 15 ust.2 ustawy, który mówił, iż organ obowiązany jest na wniosek strony lub z urzędu wymeldować osobę, jeśli: 1/ utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 cyt. ustawy i opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo 2/ bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Dalej organ podnosi, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z Konstytucją RP, co oznacza, że orzekając zarówno o zameldowaniu jak i o wymeldowaniu organy administracji państwowej nie badają kwestii uprawnień strony do lokalu. Ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny. Z powyższego wynika, iż wymeldowanie jest konsekwencją opuszczenia lokalu, zaś zameldowanie jest konsekwencją zamieszkiwania w danym lokalu i jest rejestracją pobytu. Następnie organ II instancji podnosi, że przedmiotowa sprawa może być rozpatrywana w oparciu o pierwszy punkt wymienionego wyżej przepisu. Wniosek o wymeldowanie K.Z. z lokalu przy ul. P. [...] w K. złożyła M.B. - właścicielka przedmiotowej realności. We wniosku podniosła, iż w stosunku do wyżej wymienionej została orzeczona eksmisja przez Sąd i eksmisja ta została wykonana przez Komornika Sądowego. W związku z powyższym K.Z. winna być z tego lokalu wymeldowana. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wykazało, iż K.Z. nie mieszka pod powyższym adresem. Słuchana do protokołu w dniu [...] 2003 r. podczas rozprawy administracyjnej przed organem I instancji potwierdziła, iż w lokalu przy ul. P.[...] w K. od chwili wykonania eksmisji nie mieszka. Organ I instancji uznał, iż wykonanie w dniu [...] 2003 r. przez Komornika Sądowego eksmisji K.Z. z lokalu przy ul. P. [...] w K. powoduje, iż w sprawie spełniona została niezbędna do wymeldowania przesłanka określona w przepisie art. 15 ust. 2 cyt. na wstępie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegająca na dobrowolnym opuszczeniu bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Podniesione zatem, stwierdza organ, w odwołaniu przez K.Z. argumenty nie mogą spowodować zmiany decyzji, skoro zostało udowodnione, że od chwili wykonanej egzekucji komorniczej w lokalu przy ul. P. [...] w K. nie przebywa. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu uznaje się opuszczenie lokalu w wyniku przymusowej eksmisji komorniczej realizowanej na podstawie prawomocnego wyroku Sądowego. Wyrok Sądu Rejonowego dla K. dnia [...] 2002 r. sygn. akt [...] orzekający eksmisję K.Z. z lokalu przy ul. P. [...] w K jest prawomocny. Decyzje o wymeldowaniu wydaje się w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji. W obecnej, podnosi organ, pozostawienie dotychczasowego zameldowania stanowiłoby jedynie fikcję meldunkową. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła K.Z. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji podnosząc, iż nie zachodzą przesłanki z art. 15 ust. 2, gdyż nie minęło 6 miesięcy od opuszczenia lokalu i jej adres zamieszkania jest znany. Dodatkowo w piśmie procesowym podniosła, że eksmisja w oparciu o nieprawomocny i nieważny wyrok nie może być traktowana jako dobrowolne opuszczenie lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z mocy z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed 1 stycznia 2004 r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Organ administracji wydaje decyzję w sprawie wymeldowania w wypadkach określonych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.). Według tego przepisu wymeldowanie decyzją administracyjną może dotyczyć osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. W niniejszej sprawie wniosek o wymeldowanie podlegał ocenie według normy łączącej wymeldowanie z opuszczeniem lokalu. Nie zachodziły bowiem przesłanki przewidziane w końcowej części powołanego przepisu dotyczącej osoby, której nowego miejsca pobytu (po opuszczeniu lokalu) nie można ustalić. Skoro wyrokiem z dnia [...] 2002 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla K. orzekł eksmisję skarżącej z mieszkania nr [...] przy ul. P.[...] w K. Powyższe orzeczenie eksmisji wykonane zostało w dniu [...] 2003 r. w drodze egzekucji (k. 2 akt adm.) i niesporne jest w sprawie, że w czasie orzekania o wymeldowaniu skarżąca nie przebywała w spornym lokalu. W tym stanie rzeczy nie budzi zastrzeżeń ocena organów administracji, że w świetle art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych spełnione zostały przesłanki wymeldowania skarżącej w postaci opuszczenia lokalu. Skarżąca nie wykazała aby wyrok orzekający eksmisję był nieprawomocny (postanowieniem z dnia [...] 2002 r. w sprawie do sygn. [...] Sąd Okręgowy w K. odrzucił apelację skarżącej od wyroku eksmisyjnego), jak też aby był nieważny. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło