II SA/Kr 3134/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 r przy udziale sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 14 listopada 2000 r Nr [...] w przedmiocie nakazu z zakresu nadzoru sanitarnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2000r. nr [...] zakazał sprzedaży pieczywa nie pakownego, lub wydzielenie pracownika wyłącznie do przyjmowania pieniędzy w sklepie piekarniczym w [...] przy ul. [...]. Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art.17 ust.1 ustawy z dnia 25 listopada 1970r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia /Dz.U. Nr 29, poz.245, z zm/ oraz rozporządzenie Min. Zdrowia z dnia 28 lutego 2000r. w sprawie warunków sanitarnych oraz zasad przestrzegania higieny przy produkcji i obrocie środkami spożywczymi, używkami i substancjami dodatkowymi dozwolonymi /Dz.U. Nr 30, poz.377/. W uzasadnieniu decyzji podano, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, sprzedaży środków spożywczych luzem powinny dokonywać co najmniej 2 osoby, z których jedna powinna przyjmować wyłącznie pieniądze. Ponadto środki spożywcze, które nie posiadają opakowań jednostkowych powinny być chronione przed zanieczyszczeniem Odwołanie od decyzji złożył A. M. wspólnik spółki cywilnej, która prowadziła sklep piekarniczy. W odwołaniu podniósł, że prowadzona w sklepie sprzedaż pieczywa prowadzona jest z zachowaniem higienicznych warunków. Sprzedawca zaopatrzony jest w szczypce do podawania mało-gramaturowych produktów i rękawiczkę do podawania większych gramaturowo asortymentów pieczywa. Ponadto odwołujący się podał, że zamówił u producenta włoskiego nowy model rękawiczki do podawania pieczywa przez sprzedawcę, który stosowany jest w krajach Unii Europejskiej. Odwołujący się podniósł również, że wykonanie zarządzenia łączyłoby się z koniecznością zatrudnienia dodatkowego sprzedawcy, co wpłynęłoby na koszty sprzedaży, a w efekcie na ograniczeniu produkcji i wstrzymaniu inwestycji. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia 14 listopada 2000r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji powtórzone zostały motywy zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Skargę na decyzję organu II instancji złożył A. M. wnosząc o uchylenie decyzji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W skardze podniósł następujące zarzuty: - naruszenie prawa materialnego, a konkretnie §50 ust.2, §57 ust.2 oraz §61 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2000r. /Dz.U Nr 30, poz. 377 / przez błędną wykładnię tych przepisów, - sprzeczność dokonanych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem przez błędne przyjęcie pojęcia sprzedaży "luzem". W uzasadnieniu skargi podano, że podstawowym przepisem, który powinien mieć zastosowanie jest §57 ust.2 powołanego wyżej rozporządzenia, zgodnie z którym nie opakowane artykuły spożywcze winny być sprzedawane przy użyciu takiego sprzętu, który uniemożliwia dotykanie określonego artykułu przez sprzedawcę. Zdaniem skarżącego zarówno organ I jak i II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, którego celem byłoby wyjaśnienie za pomocą jakich środków, sprzętu następuje przemieszczanie towarów i podawanie ich kupującym. Skarżący podkreślił, iż nabył nowoczesne urządzenie, które nie ma jeszcze polskiej nazwy branżowej, które stosowane jest w krajach Unii Europejskiej, które pozwala sprzedawcy podać za pomocą tego urządzenia towar bez jakiegokolwiek dotykania, lecz organ zarówno I jak i II instancji w ogóle nie ustosunkował się do tego faktu. W szczególności organy nie podały czy urządzenie to spełnia warunki, a jeżeli nie spełnia to jakich i dlaczego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymane zostało stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji, a nadto wyjaśniono, iż wymagania dotyczące urządzeń i sprzętu, które stykają się ze środkami spożywczymi w produkcji i obrocie reguluje ustawa z dnia 25 listopada 1970r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia /Dz.U Nr 29, poz.245 z póź.zm./ Stosownie do art. 16 powołanej ustawy urządzenia i sprzęt mające kontakt z żywnością nie powinny zawierać składników, które mogą zmieniać cechy organoleptyczne środków spożywczych w stopniu uniemożliwiającym ich spożycie lub używanie albo przenikając do tych artykułów lub bezpośrednio do organizmu ludzkiego mogą powodować ujemne skutki dla zdrowia. Z powyższego wynika, iż wprowadzane do obrotu w kontakcie ze środkami spożywczymi urządzenie powinno posiadać ocenę jakości zdrowotnej w celu wyeliminowania negatywnych skutków dla zdrowia. W Polsce jedyna kompetentną instytucją w tym zakresie jest Państwowy Zakład Higieny w Warszawie. Takiej oceny skarżący nie przedstawił organom inspekcji sanitarnej. W takiej sytuacji, zdaniem organu II instancji, sam fakt posiadania i korzystania w praktyce z urządzenia nie mógł być uwzględniony jako spełnienie wymogu w zakresie właściwej higieny sprzedaży. Nadto [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie podzielił poglądu skarżącego, iż chleb nie jest środkiem spożywczym porcjowanym, z tego względu, że można go dzielić i dzieje się tak często na życzenie klientów. W związku z powyższym pobieranie pieczywa i pobieranie pieniędzy przez tę samą osobę nie spełnia wymogu z §61 powołanego wcześniej rozporządzenia. Pismem z dnia [...] 2004r. A. M. poinformował, iż dotychczasowa spółka cywilna, została przekształcona w Spółkę Jawną. Jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego /numer [...] / przekształcenie spółki cywilnej w jawną dokonane zostało na podstawie art.26 §4 ksh ks. i uchwały wspólników spółki cywilnej o przekształceniu z dnia [...] 2001 r. Równocześnie skarżący podtrzymał uwagi zawarte w skardze oraz dołączył świadectwo nr [...] z dnia [...] .2001r. wydane przez Państwowy Zakład Higieny w Warszawie, z którego wynika, że PZH nie zgłasza zastrzeżeń do jakości zdrowotnej rękawic przeznaczonych do podawania i pakowania produktów spożywczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w sprawie przed tym terminem nie zostało zakończone. Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz. 1271/ Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r.i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Stosownie do art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz. 1270/, przedmiotem kognicji sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej. Jak wynika z art.1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W sprawowaniu tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną, rozstrzygając o skardze w granicach danej sprawy /art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Skarga w przedmiotowej sprawie jest uzasadniona, gdyż trafne są niektóre z zarzutów podniesionych na jej poparcie. Zgodnie z art.107 kodeksu postępowania administracyjnego decyzja administracyjna powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, uzasadnienie prawne i faktyczne. Zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji nie wskazują prawidłowo podstawy prawnej rozstrzygnięcia, albowiem nie powołują konkretnego przepisu, ograniczając się wyłącznie do ogólnego wskazania aktu normatywnego. Natomiast uzasadnienie prawne decyzji ograniczone zostało do zamieszczenia stwierdzenia, że "sprzedaży środków spożywczych luzem winny dokonywać ci najmniej 2 osoby, z których jedna wyłącznie przyjmuje pieniądze". To stwierdzenie nie znajduje nadto miejsca w treści powołanego Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2000r. Mianowicie o sprzedaży środków spożywczych luzem mowa jest w § 55 rozporządzenia, ale przepis ten dotyczy sprzedaży warzyw i owoców luzem, nie ma zatem zastosowania w przedmiotowej sprawie. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ II instancji wskazuje jako podstawę prawną § 61 powołanego rozporządzenia . Jednak § 61 dotyczy sprzedaży środków spożywczych porcjowanych zgodnie z jego brzmieniem " Sprzedaży środków spożywczych porcjowanych powinny dokonywać co najmniej dwie osoby z których jedna powinna przyjmować wyłącznie pieniądze " organ nie uzasadnia dlaczego do sprzedaży pieczywa zastosował wskazaną podstawę prawną, a nie powoływany przez skarżącego § 57 ust.2 przedmiotowego rozporządzenia. Zgodnie z brzmieniem § 57 ust.2 "Nie opakowane artykuły spożywcze powinny być sprzedawane przy użyciu sprzętu uniemożliwiającego dotykanie tych artykułów przez sprzedawcę". Stosownie do art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie skarżący zgłaszał fakt nabycia nowego urządzenia - rękawicy za pomocą, którego sprzedawca może podawać produkty bez dotykania rękami. Jednak zarówno organ I jak i II instancji pominął tę okoliczność nie zajmując w tej kwestii żadnego stanowiska pomimo, że okoliczność ta mogła mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ II instancji ustosunkował się do żądania zgłaszanego przez stronę. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji uległy uchyleniu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. O kosztach orzeczono zgodnie z art.200 powołanej wyżej ustawy.