II SA/Kr 3135/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia: WSA Elżbieta Kremer Sędziowie : WSA Bożenna Blitek ( spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant: Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005r sprawy ze skargi R.C. na decyzję [....] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 18 października 2002r Nr [....] w przedmiocie powierzenia obowiązków służbowych -uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji- Decyzją personalną nr [....] z dnia 18 października 2002r., WK. [....] [....] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. w wyniku odwołania st. kpt . R.C. od decyzji personalnej nr [....] Komendanta Powiatowego PSP w N. z dnia 16.09.2002r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na uzasadnienie decyzji podano, że R.C. został odsunięty od pełnienia funkcji dowódcy Jednostki [....] z uwagi na dobro prowadzonych dochodzeń związanych z wypadkiem w służbie P.W. , a to: dochodzenia śledczego Prokuratury Rejonowej w L. oraz dochodzenia służbowego prowadzonego przez dwie niezależne komisje powołane przez Komendanta Powiatowego PSP w N. i [....] Komendanta Wojewódzkiego PSP, a nadto prowadzone jest dochodzenie przez Prokuraturę Rejonową w L. o nakłanianie osób uczestniczących w ćwiczeniach do składania fałszywych zeznań. Organ ten nie podzielił stanowiska odwołującego się, że posiada on kwalifikacje wyższe niż powierzone mu stanowisko dowódcy zmiany, gdyż jako funkcjonariusz PSP może być dysponowany przez przełożonego uprawnionego do mianowania do różnych zadań i na różnych stanowiskach służbowych. Podkreślono, że stosunek służbowy strażaka wynikający z mianowania jest jednostronnym stosunkiem administracyjno - prawnym i przełożony ma prawo i obowiązek kształtować ten stosunek dla dobra służby, w granicach ustawowych uprawnień, a naruszeniem prawa byłoby powierzenie stanowiska lub pełnienia obowiązków na stanowisku, na którym odwołujący się nie spełniałby wymagań w zakresie kwalifikacji, określonych dla stanowisk w PSP rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 1997r. w sprawie kwalifikacji zawodowych, jakie powinni posiadać strażacy PSP na określonych stanowiskach służbowych, oraz etatów stopni służbowych dla poszczególnych stanowisk (Dz.U. Nr 70, poz. 446 z późn. zm.). Organ ten uznał, ze użyte w decyzji organu I instancji pojęcie "uposażenia zasadniczego" jest oczywistą pomyłką, albowiem przez okres powierzenia obowiązków dowódcy zmiany zachowuje odwołujący się uposażenie (zasadnicze i dodatki za stopień i służbowy) nie niższe od dotychczasowego (dowódcy jednostki). Z decyzją tą nie zgodził się R.C. , który w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił naruszenie art. 36, 37a i 86 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity z 2002r. Dz. U. Nr 147, poz. 1230), a także § 3 i 4 cyt. wyżej Rozporządzenia MSWiA z dnia 16.06.1997r. oraz art. 6, 7, 11, 77, 107 i 130 § 1 kpa. Skarżący podał, że nie może zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonej decyzji, że może mieć czasowo powierzone każde stanowisko służbowe za wyjątkiem tych, na których wymagane są uprawnienia o charakterze specjalistycznym w rodzaju kierowca czy operator dźwigu, gdyż oznaczałoby to, że istniała możliwość "czasowego wykonywania obowiązków na stanowiskach najniższych w hierarchii, na których wymagane jest wykształcenie ogólne zasadnicze oraz wyszkolenie pożarnicze podstawowe", a tym samym istniałaby dowolność w powierzaniu stanowisk służbowych strażakowi mającemu tytuł magistra inżyniera pożarnictwa i stopień oficerski. Zdaniem skarżącego taka interpretacja przepisów jest naruszeniem prawa. Skarżący podał także, że mimo tego, iż organ II instancji uznał za uzasadnione jego zarzuty odnośnie zachowania uposażenia, nie tylko wynagrodzenia zasadniczego - to sprowadził je od oczywistej pomyłki pisarskiej. Podał, że Komendant Powiatowy decyzją personalną Nr [....] z dnia 23 września 2002r. obniżył mu dodatek służbowy o kwotę 180zł i podał, że decyzja ta jest ostateczna i nie przysługuje od niej odwołanie, a organ II instancji w piśmie z dnia [....] listopada 2002r. podał, że nie jest władny rozpoznać odwołania, albowiem od decyzji ostatecznych nie przysługuje. W odpowiedzi na skargę [....] Komendant Wojewódzki PSP w K. wniósł o jej oddalenie podając jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i zaznaczył, że co prawda strażak zachowuje uposażenie nie niższe od dotychczasowego, ale dodatek służbowy może być zmieniany i obniżany, gdyż ma charakter uznaniowy. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2003r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na wniosek skarżącego stwierdził wstrzymanie z mocy prawa wykonania zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący zarzucił, że decyzja została wydana przez niewłaściwy organ, bo przez Zastępcę Komendanta, zakwestionował podstawę powierzenia mu pełnienia innych obowiązków, podał, że naruszony został przepis dotyczący otrzymywanego uposażenia, podniósł, że nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i nie uczestniczył w tym postępowaniu, dodał, że nowe obowiązki zostały mu powierzone z dniem wydania decyzji. Zarzucił, że nie wyjaśniono i nie udowodniono okoliczności, które miałyby przemawiać za utratą uposażenia. Podał też, iż opinia, na którą powołuje się organ była kilkakrotnie zmieniana w związku ze składanymi odwołaniami i ostateczna ocena jest pozytywna. Podniósł też, że sprawa wynagrodzenia strażaków winna być rozstrzygana w formie decyzji administracyjnej. Z kolei pełnomocnik organu II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone przed tą datą, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Podstawę prawną regulującą zadania Państwowej Straży Pożarnej, organizację i kompetencje organów, a także obowiązki i uprawnienia strażaków stanowi Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity Dz.U. z 2002r. nr 147, poz. 1230). Zgodnie z art. 37a tej ustawy "strażakowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych zgodnie z jego kwalifikacjami na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej na okres do 6 miesięcy w roku kalendarzowym. W okresie tym strażakowi przysługuje uposażenie stosowne do zajmowanego stanowiska, lecz nie niższe od dotychczasowego". Z powyższego wynika, że przełożony strażaka (na jakimkolwiek stanowisku) może bez uzasadnienia powierzyć mu (okresowo) pełnienie obowiązków służbowych, zgodnie z kwalifikacjami strażaka, na innym stanowisku, przy czym może to być stanowisko wyższe od dotychczasowego i wówczas strażakowi przysługuje wyższe uposażenie zgodne z tym stanowiskiem, a więc może być wyższe od dotychczasowego, albo może to być stanowisko niższe, ale wówczas strażakowi przysługuje uposażenie nie niższe od dotychczasowego. Ustawodawca w przedmiocie wynagrodzenia nie pozostawił żadnej swobody przełożonemu, który dokonuje przeniesienia strażaka na inne stanowisko w trybie art. 37a cyt. wyżej ustawy. Zgodnie z art. 86 cyt. ustawy "Uposażenie strażaka składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia". Art. 87 tej ustawy stanowi, że strażacy otrzymują dodatki do uposażenia takie jak: dodatek za stopień, dodatek służbowy, dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami albo miejscem pełnienia służby, a także, że dodatkami do uposażenia o charakterze stałym są dodatki ustalone w stawkach miesięcznych. W oparciu o treść art. 88 tej ustawy zostało wydane Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 1997r. (Dz.U. nr 94, poz. 575), które w § 2 ust. 2 w związku z § 1 ust. 1 pkt 5 lit. a), b) i e) wskazuje na dodatki ustalane w stawkach miesięcznych wymieniając: dodatek za stopień, dodatek służbowy i dodatek kontrolerski, z powyższego wynika, że zarówno dodatek za stopień jak o dodatek służbowy są dodatkami do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że decyzja organu I instancji wydana w oparciu o treść art. 37a cyt. ustawy powierzająca skarżącemu w okresie 6 miesięcy pełnienie obowiązków na stanowisku niższym, niż dotychczasowe, a określająca, że skarżący w tym okresie zachowa dotychczasowe uposażenie zasadnicze jest wydana z naruszeniem prawa materialnego - przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. Zaskarżona decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy tę wadliwą decyzję organu I instancji nosi tym samym także cechę decyzji wydanej z naruszeniem prawa. Nie można uznać za konwalidację decyzji organu I instancji stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, jakoby użyte w sentencji decyzji organu I instancji pojęcie uposażenia "zasadniczego" było oczywistą pomyłką pisarską, gdyż formalne sprostowanie tej oczywistej omyłki nie nastąpiło, a nadto z odpowiedzi na skargę i informacji skarżącego o niezwłocznym obniżeniu mu dodatku służbowego wynika, że organy administracyjne nie potraktowały faktycznie tegoż jako oczywistej omyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że powierzenie dowódcy jednostki w oparciu o treść art. 37a cyt. ustawy obowiązków służbowych dowódcy zmiany jest zgodne z kwalifikacjami skarżącego R.C. Świadczy o tym wydane w oparciu o art. 36 cyt. ustawy Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 1997r. w sprawie kwalifikacji zawodowych, jakie powinni posiadać strażacy Państwowej Straży Pożarnej na określonych stanowiskach służbowych, oraz etatów stopni służbowych dla poszczególnych stanowisk (Dz.U. nr 70, poz. 446). Rozporządzenie to w Załączniku - Tabeli nr 1 stanowisk służbowych, kwalifikacji zawodowych oraz etatów stopni służbowych strażaków Państwowej Straży Pożarnej lit. B. Jednostki wojskowe i ratowniczo -gaśnicze w Lp.6 określa dla stanowiska dowódcy zmiany następujące kwalifikacje: wykształcenie ogólne: wyższe/średnie, kwalifikacje zawodowe: oficerskie/aspiranckie, a lata stażu - służby: 3/5 i etat stopnia służbowego: starszy kapitan/aspirant sztabowy. Mając powyższe na względzie - należy stwierdzić, że przeniesienie skarżącego o wyższym wykształceniu, kwalifikacjach zawodowych oficerskich i mającego etat stopnia służbowego starszy kapitan - na stanowisko dowódcy zmiany było zgodne z przepisami. Sąd nie dopatrzył się uzasadnienia zarzutów skarżącego zawartych w skardze jak i przedstawionych na rozprawie - zarówno w aktach sprawy, jak i przepisach proceduralnych oraz w przepisach cyt. ustawy i wydanych w oparciu o nią przepisach wykonawczych. Nie mniej, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, decyzje organów I i II instancji wydane zostały z naruszeniem prawa, albowiem nie zagwarantowały skarżącemu jego uprawnienia w okresie pełnienia obowiązków na niższym stanowisku dowódcy zmiany na mocy art. 37a cyt. ustawy - do uposażenia nie niższego od dotychczasowego, tj. uposażenia dowódcy jednostki. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę jako uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na mocy powołanych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 a p.p.s.a. -jak w wyroku.