II SA/Kr 314/04

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Joanna Tuszyńska Sędziowie AWSA Wojciech Jakimowicz WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 stycznia 2004 r. Nr: Kol. Odw. [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. F. kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Gminy B. decyzją nr [...] z dnia [...].2003 r. na podstawie art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 3, 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jednolity tekst: Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...].2000 r. (Dz.Urz. Woj. Nr, [...] poz. [...]) ustalił jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, w związku z uchwaleniem zmiany miejscowego planu zagospodarowania, przestrzennego dla Osiedla im. [...] i zbyciem przez M. F. (właściciela) nieruchomości położonych w J., przy ulicy [...] oznaczonych jako działki numer [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 oraz [...] o pow. [...] m2 w wysokości [...] zł. Organ administracyjny w trackie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalił następujący stan faktyczny i prawny: M. F. sprzedał działki będące jego własnością oznaczone numerami; [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 oraz [...] o pow. [...] m2 położone w J. przy ul. [...], co stwierdzono na podstawie aktu notarialnego Repertorium A numer [...] z dnia [...].2001 r. Działki nr [...],[...],[...],[...] będące przedmiotem sprzedaży w oparciu o obowiązujący dla Osiedla im [...] do dnia [...].2000r. plan zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy B., zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] w B. z dnia [...].1991 r. oraz zmiany do planu ogólnego zatwierdzone uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] w B., z dnia [...].1993r. (ogłoszone w dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...], z dnia [...].1994r.), położone były w terenach użytków rolnych zarezerwowanych dla usług oświaty, oznaczonych symbolem B. 1.24 UO. Według obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiedla im. [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w B. nr [...] z dnia [...].2000r. ogłoszonego w Dz. Urz. Woj. nr [...], poz. [...] z dnia [...].2000r. działki nr [...],[...],[...],[...] będące przedmiotem sprzedaży położone są w terenach przeznaczonych. do zabudowy mieszkaniowej dla realizacji budownictwa jednorodzinnego w układzie zwartym lub wolnostojącym, oznaczonych symbolem 68.M3 Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w B. Nr [...] z dnia [...].2000 r. wysokość stawki procentowej, służącej naliczeniu opłaty dla nieruchomości, których wartość wzrosła w związku z uchwaleniem planu, wynosi 30%. Operaty szacunkowe ustalające wartość rynkową nieruchomość i w okresie do dnia [...].2000 r. i wartość rynkową w dniu zbycia działki wykonał M. W. - Rzeczoznawca Majątkowy uprawnienia nr [...]. W dniu [...].2003 r. po zapoznaniu się z operatami szacunkowymi M. F. złożył wniosek o pomniejszenie naliczonej opłaty planistycznej o koszty które poniósł w okresie pomiędzy uchwaleniem planu miejscowego dla os. [...], a dniem sprzedaży nieruchomości. M. F. dokonał geodezyjnego podziału nieruchomości nr [...] w wyniku czego powstały działki nr [...],[...],[...],[...],[...]. Następnie w drodze zamiany aktem notarialnym Repertorium A numer [...] na rzecz W. K. została przeniesiona własność działek nr [...] i [...], a na rzecz M. F. własność działek nr [...],[...],[...] i [...]. Zgodnie z art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 4, poz. 543 z późniejszymi zmianami), jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, burmistrz może ustalić opłatę adiacencka z tego tytułu. Poniesienie przez M. F. kosztów związanych z podziałem i zamianą działek nie stanowią nakładów w rozumieniu art. 37 ust 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez które należałoby rozumieć np. uzbrojenie działki lub jej zabudowę. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji. W dniu [...].2003 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. F., które nie zostało jednak podpisane przez odwołującego M. F. (k.76). Podał, że Burmistrz Gminy B. nie uwzględnił jego wniosku o pomniejszenie opłaty o nakłady jakie poniósł na nieruchomość. W swojej decyzji organ administracji powołał się na art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, należy przez to rozumieć, że skoro opłata adiacencka nie została naliczona, to wartość gruntu nie wzrosła w wyniku podziału geodezyjnego. Zdaniem odwołującego burmistrz nie wykazał, że wartość działki [...] jest taka sama jak wartość działek [...],[...],[...] i [...] poprzez porównanie ich wyceny, co byłoby zgodne z art. 37 ust. 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717). Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zauważyło, że odwołanie nie zostało podpisane i decyzją z dnia 21 stycznia 2004 r. znak: Kol.Odw. [...] na podstawie art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 roku, nr 80, poz. 717 ze zm.), art. 150 ust. 3 i 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami (jednolity tekst z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), § 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 roku w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2002 roku, Nr 230, póz. 1924), uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...].2000 roku nr XXII/183/2000 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiedla im. [...] (Dz. Urzędowy Woj. z 2000 roku Nr [...], poz. [...]), w związku z art. 138 § 1 pkt. 1 kpa - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 roku, nr 80, póz. 717 ze zm.) jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel albo użytkownik wieczysty sprzedaje tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatą, ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym upoważnia właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego, przed jej sprzedażą do żądania od wójta, burmistrza albo prezydenta miasta ustalenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Rada Miasta B. uchwaliła w dniu [...].2000 roku miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Osiedla im. [...] (uchwała nr [...]). Do chwili uchwalenia zmiany miejscowego planu, obszar obejmujący ww. działki znajdował się w jednostce strukturalnej "B. l.24 UO - tereny użytków rolnych zarezerwowane dla usług oświaty". Po zmianie planu miejscowego, obszar ten stanowi teren zabudowy mieszkaniowej, przeznaczonej dla realizacji budownictwa jednorodzinnego w układzie zwartym lub wolnostojącym (68.M3). Bezspornym także jest, że M. F. aktem notarialnym Rep. A nr [...] sporządzonym przed notariuszem A. S., w kancelarii notarialnej w B., w dniu 23 [...].2001 roku sprzedał przedmiotowe działki osobie trzeciej. Mając na uwadze tak dokonaną zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy wskazać, iż niewątpliwie wartość nieruchomości Odwołującego się wzrosła. Dowodzi tego operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego mgr inż. M. W. nr upr. [...]. Zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości danej nieruchomości. Oznacza to, iż właściwa jednostka samorządu terytorialnego może, w drodze aktu prawa miejscowego, ustalać wysokość tej opłaty pod warunkiem, iż nie może ona przekraczać maksymalnej granicy procentowej, określonej w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym (czyli nie więcej niż 30 %). Rada Miasta B. skorzystała z upoważnienia zawartego w art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i uchwałą z dnia [...].2000 roku nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiedla im. [...] (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2000 roku Nr [...], póz. [...]) określiła stawkę w wysokości 30 %, służącą naliczaniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Strona w odwołaniu zakwestionowała wzrost wartości działki nr [...], na poparcie tej teorii nie przedstawiła jednak żadnych argumentów. Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Kolegium nie podważony przez stronę operat szacunkowy, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego mgr inż. M. W. nr upr. [...], jest wystarczającym dowodem na okoliczność wzrostu wartości nieruchomości. Jeżeli strona kwestionuje ustalenia tegoż operatu winna była przedstawić np. inny, z którego wynikałoby iż wartość działek nie wzrosła. Ponadto strona domaga się obniżenia opłaty o poniesione koszty związane z dokonaniem podziału działki [...], wskazując, iż wyniosły one łącznie [...] złotych. Zdaniem strony składają się na nie koszty samego podziału, w kwocie [...] złotych, których poniesienia Strona nie jest w stanie udowodnić, koszty zamiany dokonanej aktem notarialnym - [...] złotych oraz koszty wpisu do KW w kwocie [...] złotych. Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, opłatę pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości w okresie między uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego, a dniem sprzedaży nieruchomości, jeżeli nakłady te miały wpływ na wzrost wartości tej nieruchomości. SKO zaznaczyło, że strona nie wykazała dowodowo nakładów poniesionych na podział działki, a tym bardziej nie wykazała wzrostu wartości działki na skutek dokonania opisanego podziału. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...].2004 r. wniósł M. F., którą tym razem podpisał, podnosząc, iż Kolegium nie ustosunkowało się do wniosku o zaliczenie kosztów podziału działki na mniejsze, oraz między innymi, że część działek była przedmiotem następnych umów sprzedaży. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 21 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Od decyzji organu pierwszej instancji stronie służy odwołanie do jednej instancji, zgodnie z przepisem art. 127 kpa. W myśl art. 128 kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. W niniejszej sprawie odwołanie zostało wniesione w dniu [...].2003r., ale nie zostało podpisanie przez stronę (k.76 akt adm.), a więc nie mogło wszcząć postępowania odwoławczego. Postępowanie odwoławcze uruchamia czynność procesowa strony, jaką jest wniesienie odwołania. Ta czynność procesowa, aby wywołała skutek prawny, musi spełniać określone wymagania co do formy, treści, terminu i trybu jej odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18.05.1994r., SA/Gd 2365/93 (Wspólnota 1995, Nr 2, s. 16) przyjął: "Uznanie za odwołanie pisma nie podpisanego przez osobę wnoszącą odwołanie powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. W tej sytuacji decyzja organu II instancji jest dotknięta wadą nieważności ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Patrz: Komentarz do kpa wyd.8 B. Adamiak, J. Borkowski ,str.583. Art 63 kpa reguluje formę i wymagania stawiane podaniom (t.j. żądaniom, wyjaśnieniom, odwołaniom, zażaleniom). Konsekwentnie w razie braku spełnienia przez odwołanie wymogów co do treści określonych w art. 63 § 2 i § 3 kpa, zastosowanie ma art. 64 § 2 kpa, a zatem organ odwoławczy zobowiązany jest też m.in. do wezwania strony, do ich usunięcia w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Obowiązku tego organ w niniejszej sprawie zaniechał. W związku z powyższym Sąd uznał, że organ II instancji rozpoznał merytorycznie odwołanie strony i wydał decyzję, mimo że tego odwołania strona faktycznie nie złożyła, w związku z tym decyzja ta dotknięta została wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że decyzja organu II instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd badając prawidłowość zaskarżonej decyzji bada czy decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego. Stosownie do treści art. 145 §1 pkt 2 ustawy o p.p.s.a. – Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach. Orzeczenie w punkcie II sentencji wyroku orzeczono na mocy art. 152 ustawy o p.p.s.a. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ustawy o p.p.s.a.