II SA/Kr 314/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na decyzję nr: [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 marca 2015 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A. B.. Ich miesięczny dochód wynosi 800 zł i stanowi go dochód wnioskodawcy z gospodarstwa rolnego w kwocie ok. 600 zł oraz środki uzyskiwane z dorywczych prac gospodarskich w wysokości ok. 200 zł. Dodatkowo skarżący uzyskuje dotacje unijne do gruntów w wysokości 3.000 zł rocznie. Żona wnioskodawcy nie dysponuje żadnymi dochodami. W skład majątku J. B. wchodzi dom o powierzchni 77 m². Nie posiada on oszczędności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż pozostaje on w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Na jego utrzymaniu pozostaje schorowana żona. J. B. również pozostaje w leczeniu. Nie dysponuje on majątkiem, ani środkami finansowymi, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych. Wydatki ponoszone przez skarżącego przedstawiają się następująco: 30 zł kwartalnie odpady komunalne, 133 zł rocznie podatek od nieruchomości, 81,38 zł miesięcznie gaz, 152,59 zł telefon, 36,20 zł energia elektryczna, 126 zł ubezpieczenie KRUS i ok. 120 zł lekarstwa. Do wniosku załączone zostały kopie następujących dokumentów: czterech odcinków płatności za odpady komunalne wraz z potwierdzeniem uiszczenia w dniu 9 marca 2015 roku opłaty w wysokości 120 zł, decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne w podatku leśnym i od nieruchomości na 2015 rok w kwocie 133 zł wraz z pokwitowaniem uiszczenia w dniu 9 marca 2015 roku w/w kwoty, pięciu odcinków płatności za energię elektryczną opiewających na kwoty 77,01 zł (jeden) i 81,38 zł (pozostałe), faktury z dnia 19 lutego 2015 roku za usługi telekomunikacyjne na kwotę 152,59 zł, faktury za gaz z dnia 5 marca 2015 roku na kwotę 36,20 zł, informacji KRUS o wysokości składek na ubezpieczenie społeczne, karty informacyjnej leczenia szpitalnego A. B. z dnia 31 października 2013 roku, orzeczenia z dnia 25 marca 2009 roku o stopniu niepełnosprawności J. B., kart informacyjnych leczenia J. B. z dnia 8 lipca 2009 roku i 14 października 2011 roku, a także wyników badań skarżącego z dnia 9 lutego 2012 roku i 27 kwietnia 2010 roku. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego J. B. uwiarygodnił, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Skarżący dysponuje niewielkimi dochodami z prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz gospodarskich prac dorywczych, które wykonuje. Łączna wysokość tych dochodów wynosi ok. 800 zł miesięcznie. Są to dochody na tyle niskie, że w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania skarżącego i jego żony. Małżonka wnioskodawcy cierpi na liczne schorzenia, nie uzyskuje żadnych dochodów. J. B. również boryka się z problemami zdrowotnymi, legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Stan zdrowia skarżącego i jego żony wiąże się z wydatkami ponoszonymi z domowego budżetu na zakup lekarstw. Małżonkowie B. nie dysponują przy tym żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. W takiej sytuacji wygospodarowanie przez stronę nawet niewielkich kwot na pokrycie kosztów sądowych może być bardzo utrudnione Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.