II SA/Kr 3152/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel (spr) Sędziowie: WSA Bożenna Blitek WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r sprawy ze skargi T. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 listopada 2003 r Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji T. M. pracował w latach 1969 – 1999 na stanowiskach wytapiacza stali, rozlewacza metalu, kontrolera złomu. Organy administracyjne w swych decyzjach w I i II instacji uznały za udowodnione, że praca ta była wykonywana w narażeniu na działanie ponadnormatywnego hałasu, substancji toksycznych i pyłów przemysłowych o stężeniach przekraczających stężenia higieniczne oraz promieniowanie podczerwone. Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2001 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W szczególności ubytek słuchu wynosi 16dB dla ucha prawego i 25 dB dla ucha lewego. Stopień obustronnego obniżenia czułości słuchu tego stopnia jest nazwany niedosłuchem audiometrycznym, nie powodując upośledzenia społecznej wydolności słuchu nie może być z lekarskiego punktu widzenia uznany za chorobę. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdził ubytek słuchu 22 dB dla ucha prawego i 26 dB dla ucha lewego, z krótkim komentarzem, że nie powoduje to skutków zdrowotnych uzasadniających rozpoznanie choroby. Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2003 r. odmówił stwierdzenia u T.M. choroby zawodowej. Jako podstawę prawną powołano art.5 ust.4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 1998, nr 90, poz.575 ze zm.), § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), art.104 K.p.a. Organ administracyjny I instancji odwołał się do otrzymanych orzeczeń lekarskich, bez cytowania zawartych tam ustaleń. Po rozpoznaniu odwołania strony Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał w całości decyzję wydaną przez organ I instancji. Jako podstawę prawną powołano art.5 ust.4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 1998, nr 90, poz.575 ze zm.), § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz.1115), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. W uzasadnieniu napisano, że skoro dwie uprawnione placówki służby zdrowia nie stwierdziły choroby zawodowej u wnioskodawcy, to organ administracyjny nie ma innej możliwości załatwienia sprawy, jak tylko wydać decyzję negatywną. W skardze do sądu administracyjnego strona koncentruje się na swym niedosłuchu. Akcentuje dolegliwości z tym związane. Nie ma wątpliwości, że uszkodzenie słuchu jest konsekwencją warunków pracy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 marca 1999 r., III RN 128/98 i w wyroku z dnia 19 lipca 1984 r., II PRN 9/84 stwierdził, że bez znaczenia dla załatwienia sprawy choroby zawodowej jest stopień uszkodzenia słuchu. Wnosząc o oddalenie skargi organ administracyjny powtórzył swą wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Podtrzymując bez żadnych zmian decyzję organu administracyjnego I instancji, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaakceptował stanowisko organu I instancji, iż brak społecznej szkodliwości niedosłuchu nie pozwala na stwierdzenie choroby zawodowej. Tymczasem jest to kryterium, które nie ma uzasadnienia w przepisach obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W szczególności pkt 15 załącznika do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych stwierdza, że chorobą zawodową jest "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Tzw. społeczna szkodliwość niedosłuchu nie może być więc przesłanką uwzględnianą przy załatwianiu sprawy choroby zawodowej niedosłuchu, na gruncie rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Dlatego należało uwzględnić skargę na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U.: 2004, nr 162, poz.1692 i 2005, nr 94, poz.788). Organy administracyjne nie powinny kończyć postępowania administracyjnego, przed uzyskaniem od lekarzy adekwatnych wyjaśnień przyczyn rozbieżności w ocenie niedosłuchu strony. Tymczasem Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził ubytek słuchu wynosi 16dB dla ucha prawego i 25 dB dla ucha lewego, a Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdził ubytek słuchu 22 dB dla ucha prawego i 26 dB dla ucha lewego. W żadnej decyzji organy administracyjne nie ustosunkowały się do tej rozbieżności, nie wyjaśniły stronie i sądowi, czy z medycznego punktu widzenia taka rozbieżność podważa wiarygodność oceny stanu zdrowia strony na użytek decyzji w sprawie choroby zawodowej. W tej postaci, w jakiej decyzje zostały doręczone stronie, obie są dotknięte wadą niewystarczającego wyjaśnienia okoliczności, które są najistotniejsze w sprawie. Stanowi to naruszenie art.7 i art.77 w zw. z art.107 § 3 K.p.a. Organy administracyjne w ogóle nie wzięły pod uwagę utrwalonego orzecznictwa sądowego przyjmującego zasadę, że występowanie czynnika chorobotwórczego w miejscu pracy stwarza domniemanie związku przyczynowo-skutkowego uszkodzenia słuchu i pracy zawodowej. Skoro nie budzi wątpliwości praca skarżącego w narażeniu na ponadnormatywny hałas, to ewentualna odmowa uznania, że niedosłuch T. M. nie jest chorobą zawodową wymagałaby bezspornego wykazania, że mimo wieloletniej pracy w narażeniu na ponadnormatywny hałas źródłem niekwestionowanego niedosłuchu skarżącego był inny czynnik. Ciężar obalenia domniemania związku przyczynowego spoczywał w niniejszej sprawie w całości na organie administracyjnym. Oznacza to, że zaskarżona decyzja została wydana bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Stanowi to naruszenie art.7 i art.77 w zw. z art.107 § 3 K.p.a. Braki w postępowaniu wyjaśniającym, wspomniane powyżej, uzasadniają uwzględnienie skargi na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U.: 2004, nr 162, poz.1692 i 2005, nr 94, poz.788). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji.