II SA/Kr 316/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Krystyna Kutzner Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi K. O. na czynność Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie wydania dowodu osobistego postanawia skargę odrzucić Wniesioną dnia [...] lutego 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargą, po jej sprecyzowaniu pismem z dnia [...].04.2003, K. O., zaskarżył czynność Prezydenta Miasta w postaci odmowy pismami z dnia [...].12.2002 i [...].12.2002 r. wydania dowodu osobistego na jego nazwisko z partykułą "d" pisaną przez małą literę. Wskazano, że wniesienie skargi poprzedzone zostało wezwaniem w dniu [...] grudnia 2002 "Urzędu Miasta - Wydziału Spraw Administracyjnych" do usunięcia naruszenia prawa, przez wydanie nowego dowodu osobistego z poprawną pisownią nazwiska, na które udzielono odpowiedzi pismem z [...].12.2002 r. Z uzasadnienia skargi i przedłożonych przy niej załączników wynika, że K. O., dnia [...] grudnia 2002 r. wypełnił, a dnia [...] grudnia 2002 r. złożył w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta, wniosek o wydanie w miejsce posiadanego dowodu osobistego Nr [...], nowego dowodu osobistego. Pomimo pouczenia na druku wniosku by pola w rubrykach wypełnić pismem drukowanym i wielkimi literami wpisał nazwisko jako "O.", a w dniu [...] grudnia 2002 r., przed Zastępcą Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych wyjaśnił, iż nosi nazwisko "[...]" i domaga się wydania dowodu osobistego z takim zapisem nazwiska, nie podziela zaś stanowiska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, wyrażonego w piśmie z dnia [...].11.2002 r, dotyczącym dowodu osobistego dla jego Matki, że zapis "[...]" w dowodzie osobistym nie powoduje żadnych zmian w pisowni nazwiska, ani nie zniekształca jego brzmienia. Podkreślono, że pisownia jako "[...]" nazwiska skarżącego występuje w dokumentach stanu cywilnego i ma za sobą kilkusetletnią tradycję. Konkluzję skargi stanowi żądanie nakazania Urzędowi Miasta wydania dowodu osobistego z poprawną pisownią nazwiska tj. z małą literą "d". W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Krakowa wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie. Zdaniem Prezydenta skarga wniesiona została po upływie terminu 30 dni do jej wniesienia, liczonego od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wskazano, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zawarta została w piśmie Wydziału Spraw Administracyjnych z dnia [...] grudnia 2002 r. [...], doręczonego skarżącemu za potwierdzeniem odbioru w dniu [...] grudnia 2002 r, zaś skargę wniesiono dnia [...] lutego 2003 r. i winna być odrzucona na podstawie art. 27 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Z ostrożności procesowej Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi na odmowę wymiany książeczkowego dowodu osobistego, na nowy w formie spersonalizowanej karty identyfikacyjnej, z wpisaną małą literą partykułą "d", poprzedzającą główny człon nazwiska "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004 a postępowanie sądowe przed tą datą nie zostało zakończone. Stosownie zatem do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 58 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz, 1270 z późn. zm.) - dalej ustawa Prawo o p.s.a. - stanowi, że Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia . W sprawie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi. Skarżący wezwany zarządzeniem przewodniczącego z dnia [...].04.2003 r. doręczonym dnia [...].04.03r (k. 27) o uzupełnienie braków skargi przez wskazanie czy jej przedmiotem jest bezczynność organu administracji, czy też decyzja, postanowienie albo inny akt lub czynność, pismem z dnia [...] kwietnia 2003, sprecyzował, że przedmiotem skargi jest "czynność w postaci odmowy wydania dowodu osobistego z poprawnie zapisanym nazwiskiem" i wyjaśnił, że odmowy wydania dowodu osobistego upatruje w treści pism Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta z dnia [...].12. 2002 r. (protokół wysłuchania skarżącego), oraz z dnia [...].12.2002 r. stanowiącego odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, różnicuje pomiędzy przesłankami dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji publicznej a przesłankami skargi na decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności, w tym na określone art. 3 § 2 pkt 4 ustawy, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wybór zatem przedmiotu zaskarżenia (bezczynność w podjęciu aktu lub czynności albo samego aktu lub czynności) determinuje warunki dopuszczalności skargi. Stosownie do przepisu art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), dowód osobisty wydaje właściwy organ gminy, którym w rozumieniu ustawy jest wójt, burmistrz i prezydent miasta. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, oraz wydanego na podstawie jej art. 44, Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz. U. Nr 112, poz. 1182 z późn. zm.) nie przewidują wydania decyzji jako formy załatwienia wniosku o wydanie (wymianę) dowodu osobistego. Załatwienie sprawy o wydanie dowodu osobistego następuje zatem w formie czynności materialno-technicznej, wydania spersonalizowanej karty identyfikacyjnej, spełniającej wymogi § 4 Rozporządzenia. Przepis art. 34 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, określa przesłanki, w których powstaje obowiązek posiadania dowodu osobistego, zaś przepis art. 40 ustawy, określa przesłanki w których powstaje obowiązek wymiany już posiadanego dowodu osobistego. W świetle powyższego wydanie (wymiana) dowodu osobistego ma charakter czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawanie dowodów osobistych stanowi zlecone organom gminy zadanie z zakresu administracji rządowej (art. 52). Zgodnie z art. 50 ust. 2 Wojewoda sprawuje nadzór nad działalnością organów gminy w zakresie realizacji obowiązków określonych w ustawie, nie ma jednak przymiotu organu odwoławczego w postępowaniu o wydanie dowodu osobistego. Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo o p.s.a. (regulującym przesłanki dopuszczalności skargi), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 (a zatem na inne niż decyzje i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa), można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni, od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 53 § 2 ustawy Prawo o p.s.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Jest poza sporem w sprawie, że na wezwanie z dnia [...] grudnia 2002 r. o usunięcie naruszenia prawa, organ odpowiedział datowanym na [...] grudnia 2002 pismem, które skarżący otrzymał dnia [...] grudnia 2002 r. (k. 16 akt adm.) Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na "akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4" ustawy Prawo o p.s.a., upłynął zatem z końcem dnia [...] stycznia 2003 r. (art. 83 § 1 ustawy Prawo o p.s.a. w zw. z art. 111 §1 i 2 kod. cyw.), a skarga wniesiono dnia [...] lutego, czyli po terminie do jej wniesienia. Z tych przyczyn skarga ulga odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) a poza rozważaniami Sądu pozostaje kwestia czy odmowa wydania (wymiany) dowodu osobistego, ma charakter aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy o p.s.a. Na marginesie rozstrzygnięcia, należy tylko zauważyć, że skarga jako spóźniona ulegała odrzuceniu także na podstawie art. 27 ust. 2 w zw. z art. 35 ust. 1 obowiązującej do dnia 31 grudnia 2003 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Powołany w pismach skarżącego, przepis art. 34 ust. 3 ustawy regulował dopuszczalność skargi w przypadkach gdy ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej jej przedmiotem. Warunkując dopuszczalność skargi uprzednim wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, przepis art. 34 ust. 3 zd. II, określał termin, po upływie którego skarga może być wniesiona, ale przepis art. 35 ust. 1 określał zdarzenia inicjujące początek biegu 30 dniowego terminu do wniesienia skargi. Wzajemną relację tych przepisów wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 1998.03.23 OPS 9/97 ( ONSA, 1998/2/41). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.