II SA/Kr 3166/03

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann ( spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska AWSA Mariusz Kotulski Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2004r. sprawy ze skargi L. M., P. M. na uchwałę Rady Miejskiej w D. z dnia [...] 2003r., Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy D. I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. zasądza od Miasta D. na rzecz skarżącego L. M. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Dobczycach z dnia 15 marca 1999 r. Nr YI/42/99, zmienionej uchwałą tej Rady z dnia 27 maja 2003 r. Nr XI/74/03, przystąpiono do sporządzania zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Dobczyce. Przedmiotem zmiany ma być poszerzenie terenów usług i mieszkalnictwa. Zmiana uchwały o przystąpieniu dokonana 27 maja 2003 r. polegała na dopuszczeniu podziału całego obszaru objętego projektem na niezależne strefy przestrzenne i dopuszczeniu możliwości odrębnego uchwalania planu dla każdej z tych stref. W tym samym dniu dokonano takiego podziału, wyodrębniając m. in. sołectwo Brzączowice. Projekt tego planu jako całości został wyłożony do publicznego wglądu przed zmianą tej uchwały, w dniach od 7 kwietnia 2003 r. do 30 maja 2003 r. W dniu 26 maja 2003 r. zarzut do tego projektu wnieśli L. i P. M. , zam. w K. , przy ul.[...] Napisali oni, że projekt planu nie uwzględnia ich wcześniejszego wniosku o zmianę przeznaczenia ich działki nr [...]w B. z rolnej na budowlaną. Podnieśli oni, że ich działka znajduje się w sąsiedztwie działki zabudowanej, i jest oddzielona od Zbiornika Dobczyckiego budynkami gospodarczymi. Stwierdzili, że działkę nabyli po zasięgnięciu opinii kierownika Wydziału Architektury Urzędu Gminy , który uznał, że istnieje możliwość jej zabudowy. Rada Miejska w Dobczycach uchwałą z dnia 27 października 2003 r. Nr XVII/203/03 odrzuciła powyższy zarzut. W części uzasadnienia nazwanej "uzasadnieniem faktycznym" wskazano najpierw dokumenty związane ze sporządzeniem planu i przedstawiono przebieg procedury planistycznej. Stwierdzono, że zgodnie z projektem planu działka panów M. została przeznaczona na tereny rolne (R) i leśne (RL). Działka ta wchodzi w skład terenów rolnych i częściowo leśnych, łączących się z terenami otwartymi wokół Zbiornika Dobczyckiego. Przedstawiony stan faktyczny potwierdza prawidłowość rozwiązań projektu planu, przyjmując rozwiązania zgodne z wymogami ładu przestrzennego i urbanistyki. Ewentualne rozwiązanie alternatywne, tzn. uwzględnienie zarzutu wiązałoby się z naruszeniem walorów krajobrazowych oraz z pogłębieniem rozproszenia zabudowy i pogorszeniem ładu przestrzennego. Napisano, że zarzut został rozpatrzony w kontekście ochrony interesu prawnego właścicieli. Podniesiono, że analizując to zagadnienie na podstawie przedstawionego wyżej stanu faktycznego stwierdzono, że zgodnie z obowiązującym obecnie planem teren działki pp M. jest przeznaczony na tereny łąk i pastwisk (RZ), a więc nie jest terenem budowlanym. Projekt obecny nie narusza więc praw nabytych. W uzasadnieniu "prawnym powołano przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, tłumacząc ich zastosowanie w sprawie. W dniu 22 grudnia 2003 r. L. i P. M. wnieśli na powyższą uchwałę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucili oni, że uzasadnienie odmowy przekwalifikowania działki nie jest zgodne z prawdą. Zacytowali oni tu fragment, dotyczący usytuowania działki w sąsiedztwie Zbiornika Dobczyckiego i jego silnej ekspozycji widokowej, którego nie ma w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Skarżący uważają, że odmowa jest nieracjonalna a uchwała narusza ich prawo własności. Powtórzyli tu uwagę zawartą przedtem w zarzucie, że nabyli działkę sądząc, że będzie ona mogła być zabudowana. W odpowiedzi na skargę Miasto Dobczyce przedstawiło przebieg postępowania w sprawie stwierdzając, że podtrzymuje swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Proces planistyczny składa się z kilku etapów i na każdym z nich zainteresowanemu służą środki obrony przed regulacjami planu, które godzą w jego uprawnienia lub w jego interesy prawne. Na etapie, w którym doszło do wydania zaskarżonej uchwały, obowiązkiem organów Miasta Dobczyce była analiza przedstawionego zarzutu i - w przypadku jego odrzucenia - udzielenie odpowiedzi zawierającej faktyczne i prawne uzasadnienie. Należy podkreślić, że w tej fazie procedury nie dochodzi jeszcze do oceny samego planu, a tylko do oceny jego projektu. Także więc odpowiedź udzielona na zarzut nie wywołuje skutków prawnych w obrębie samego planu. Zawiera ona jedynie stanowisko organów planistycznych, które zależy od ich uznania z tym, że powinno zostać uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych do niego aktów w zakresie sprawy, w jakiej zostały one podjęte. Dlatego też, badając uchwałę o odrzuceniu zarzutów wniesionych do projektu planu zagospodarowania przestrzennego nie może on kontrolować poglądów organów planistycznych, a tym bardziej nie może poddawać analizie samego projektu planu. Analizując taką uchwałę Sąd bada natomiast zwłaszcza jej uzasadnienie. Trzeba bowiem zauważyć, że zarzut do projektu planu jest indywidualnym środkiem prawnym opartym na indywidualnym interesie prawnym wnoszącego. Dlatego odpowiedź na ten zarzut (zwłaszcza odpowiedź negatywna) powinna dotyczyć właśnie jego indywidualnej i konkretnej sytuacji, a powinna ona znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Dobczycach nie jest prawidłowe. W tej jego części, która powinna mieć charakter uzasadnienia "faktycznego" użyto kilku ogólnych zdań, nie nawiązujących do treści zarzutu, ani do sytuacji, w jakiej znajduje się działka L. P. M. . Nie podano tu konkretów dotyczących parametrów tej działki, jej sąsiedztwa i poddano analizie podniesionej w zarzucie kwestii domniemanego zasłaniania krajobrazu. Nie wytłumaczono, z jakich konkretnych powodów działka nr [...] nie mogła być przekwalifikowana na budowlaną i nie wytłumaczono powodów, jakie kierowały Radą przy wyborze takiego, a nie innego rozwiązania planistycznego. W tekście uzasadnienia używa się zwrotu: "stan faktyczny" lub "w nawiązaniu do przedstawionego wyżej stanu faktycznego", lecz stanu faktycznego sprawy w ogóle tu nie przedstawiono. Te same ogólniki powtarzają się zresztą w jednakowym brzmieniu w innych uchwałach podejmowanych przez Radę Miejską w Dobczycach w podobnych sprawach i w niczym nie indywidualizują sytuacji. Używanie w sprawach indywidualnych takiego szablonu jest niedopuszczalne. W części uzasadnienia, która ma spełniać rolę uzasadnienia "prawnego" zadowolono się tylko wyliczeniem kilku przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, które - jak wiadomo - mają swoje znaczenie przy podejmowaniu decyzji planistycznych. W żaden jednak sposób nie wytłumaczono skarżącym ani tego, dlaczego przepisy te mają zastosowanie w ich sprawie, ani tego, że prawo pozwala organom gminy na ingerencję w prawo własności. Samo wyliczenie obowiązujących przepisów nie przekona właścicieli, że organy planistyczne mogą rzeczywiście w to prawo ingerować. Nie przekona ich również o tym, że w tym konkretnym przypadku ich pretensje nie były uzasadnione z punktu widzenia prawa. Zaskarżona uchwała jest więc sprzeczna z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139), obowiązującej w dacie wydania uchwały na mocy art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 147 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). Od niniejszego wyroku służy skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Skargę powinien sporządzić adwokat lub radca prawny.