II SA/Kr 3168/00
WyrokWSA w Krakowie2004-11-15
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Stanisław Biernat, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy służba w Milicji Obywatelskiej lub ORMO w okresie PRL może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?Ratio decidendi
Służba w Milicji Obywatelskiej lub ORMO w okresie PRL nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich w świetle przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Organ prawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień, jeśli uzyskał je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".Stan faktyczny
Skarżący M.B. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uzyskał je z tytułu służby w Milicji Obywatelskiej w okresie walki o utrwalenie władzy ludowej. Skarżący podnosił, że organ nie wziął pod uwagę jego oświadczeń i dokumentów dotyczących pobytu w niewoli niemieckiej oraz przymusowej pracy, a także argumentował, że wstąpił do MO, aby uniknąć wyroku za posiadanie broni. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, stwierdzając brak nowych dowodów. Skarżący wniósł skargę do sądu, domagając się uchylenia decyzji i wskazując na przymusową pracę w Niemczech jako podstawę do przyznania uprawnień.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M.B. na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt. II SA/Kr 3168/ 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz / spr. / Sędziowie : NSA Stanisław Biernat AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2004r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. K.K. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala -
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].07.2000r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono M.B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...]1979r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" od [...].1946r. do [...] 1947r. (łącznie 2 lata i 1 miesiąc ).
Organ stwierdził, że M.B. w okresie zaliczonym przez b. ZBOWiD jako działalność kombatancka, pełnił służbę w organach M.O. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt b.ZBOWiDu. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że M.B. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i pozbawił ich go na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy. Powołano się również na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 cytowanej ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.B. podnosi, że organ nie wziął pod uwagę przesłanego przez niego oświadczenia, a nadto dokumentów dotyczących jego pobytu w niewoli niemieckiej. Aby uniknąć wyroku za nielegalne posiadanie broni wstąpił do M.O. Nie brał żadnego udziału w represjach, ale służył w milicji aby pomóc rodzinie w trudnych, powojennych czasach.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].07.2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) oraz art. 138 §1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymano w mocy decyzję własną z [...].07.2000r. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i stwierdził, że strona nie przedłożyła nowych dowodów, mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.B. wnosi o uchylenie decyzji. Jeśli służba w M.O. nie może być podstawą do przyznania mu uprawnień kombatanckich, to z pewnością jest nią przymusowa praca niewolnicza w Niemczech od [...].03.1943r. do [...] .07.1945r. Na tą okoliczność złożył w organie szereg dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3§1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia przepisów prawa.
Z akt sprawy wynika, że M.B. uzyskał uprawnienia kombatanckie w oparciu o zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej M.O. we W. z [...]1978r. ( k. [...] akt administracyjnych ), iż pełnił służbę w M.O. w okresie od [...].1946r. do [...].1949r. oraz że w okresie od [...].12.1946r. do [...].12.1947r. brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem.
W życiorysie dołączonym do akt b. ZBOWiDu skarżący wspomina, że przed służbą w M.O. działał również w ORMO. Ani służba w tej organizacji, ani w M.O. nie rodzą uprawnień kombatanckich w świetle przepisów ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ).
Prawidłowo zatem Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że skarżący jest osobą, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy, tzn. że uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944- 1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i wykonując przesłankę zawartą w tymże przepisie pozbawił M.B. uprawnień kombatanckich.
Skarżący nie może zachować uprawnień w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach ( ...), gdyż nie spełnia przesłanek, o których mowa w tym przepisie. W toku postępowania przed WSA dokładnie przeanalizowano akta administracyjne i nie znaleziono przesłanek do uznania skarżącego za osobę represjonowaną w rozumieniu art. 4 ustawy z 24.01.1991 r. Zarówno w życiorysie ( k. [...] ), jak i w deklaracji do ZBOWiDu ( k. [...]) skarżący oświadcza, że był wywieziony w 1942r. na przymusowe roboty do Niemiec. Pracował na roli w miejscowości A.
Z tytułu deportacji do pracy przymusowej mogłoby przysługiwać skarżącemu świadczenie, o którym mowa w ustawie z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
( Dz. U. Nr 87, póz. 395 ze zm. ) jeśliby skarżący wystąpił do Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych ze stosownym wnioskiem, a nie uprawnienia kombatanckie.
Z kolei brak również przesłanek, aby uznać, iż skarżący był aresztowany po wojnie za nielegalne posiadanie broni, gdyż nie przedstawił on żadnych dowodów na potwierdzenie tego faktu, ani też że miałoby to mieć związek z działalnością polityczną związaną z walką o niepodległość.
W tym stanie rzeczy uznając, że skarga M.B. jest nieuzasadniona oddalono ją na podstawie art. 151 p.o.p.p.s.a. z 30.08.2002r ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło